در بهار سال ١٩٦٦، وزارت دفاع عراق طرحی برای حمله گسترده به کردستان تهیه کرد که قصد داشت آن را مانند سال گذشته در ١٥ آوریل اجرا کند. آن‌ها حمله گسترده‌ای را در بخش‌های مختلف کردستان آغاز کردند و چندین مکان را به تصرف خود درآوردند. اما نیروهای پیشمرگه در زاخو به رهبری عیسی سوار و رمضان عیسی خود را برای یک عملیات فدایی آماده کردند تا نیروهای دولتی گمان نکنند پیشمرگه‌ها توانایی مقاومت در برابر حملات آن‌ها را ندارند؛ تا نشان دهند نه تنها در موضع دفاعی نیستند، بلکه می‌توانند در عمق مواضع نیروهای دولتی نیز دست به عملیات فدایی بزنند. برای این منظور، آن‌ها طرح حمله‌ای را در محدوده شهر زاخو، در کرانه‌های نیرکز که یک نقطه مواصلاتی نظامی مهم بود، پی‌ریزی کردند.

   حدود ٤٠٠ تن از پیشمرگه‌ها خود را به سلاح و مهمات مجهز کردند تا این ماموریت را انجام دهند. در مارس ١٩٦٦، آن‌ها حرکت خود را برای عبور از یک مسافت طولانی و نزدیک شدن به محل مورد نظر آغاز کردند. در مسیر خود، که از جاده اصلی میان زاخو و حسن آوا می‌گذشت، شبانه از کنار پادگان‌های ارتش عراق عبور کردند تا به نزدیکی محلی که می‌خواستند عملیات را در آن اجرا کنند، برسند. با دمیدن روز، پیشمرگه‌ها تا اواخر شب در مکانی پنهان مخفی شدند و سپس به پایگاه‌های نظامی دولتی در نزدیکی نیرکز نزدیک شدند.

نیروهای پیشمرگه آماده‌سازی خود را برای حمله به پادگان‌های ارتش با یک طرح منسجم آغاز کردند. آن‌ها توپ‌های خود را به سمت پادگان‌ها مستقر کردند و درگیری در اواخر شب آغاز شد. در ابتدای حمله، مواضع نظامی و پادگان‌ها را با توپ‌های ١٢٠ میلی‌متری گلوله‌باران کردند و سپس نیروهای پیشمرگه به پایگاه‌ها و مواضع ارتش عراق در منطقه یورش بردند. نیروهای ارتش عراق مقاومت ضعیفی از خود نشان دادند و سنگر به سنگر به دست پیشمرگه‌ها افتاد تا اینکه پادگان به طور کامل تحت کنترل درآمد.

در این عملیات فدایی، یک پایگاه نظامی ارتش عراق با تمام تجهیزات آن به دست پیشمرگه‌ها افتاد و دو گردان از مزدوران عرب (جاش) به طور کامل نابود شدند. خسارات نیروهای دولتی به شرح زیر بود:

1. تصرف کامل پایگاه نظامی نیرکز نک.

2. نابودی یک گردان نظامی و دو گردان از مزدوران عرب (جاش).

3. کشته شدن حدود ١٠٠ سرباز و مزدور عرب (جاش).

4. اسارت (٨٦) سرباز و مزدور (جاش) که به مناطق آزادشده منتقل شدند.

دستاوردها:

1. غنیمت گرفتن ٧٠ قبضه اسلحه مختلف.

2. غنیمت گرفتن مقادیر زیادی مهمات و تجهیزات نظامی.

شایان ذکر است که در این نبرد تنها یک تن از نیروهای پیشمرگه زخمی شد.

پس از پایان درگیری و موفقیت عملیات فدایی، نیروهای پیشمرگه بدون هیچ آسیبی به مقر خود بازگشتند، هرچند دولت در چندین مکان با نیروهای انبوه به قصد انتقام‌جویی برای آن‌ها کمین گذاشته بود. اما پیشمرگه‌ها کاملاً آماده بودند و شناخت خوبی از کل منطقه داشتند و به محض شنیدن اخبار، مسیر خود را تغییر داده و از راه دیگری عبور کردند.

حماسه نیرکز یک پیروزی بی‌نظیر برای پیشمرگه و در عین حال دستاوردی بزرگ برای انقلاب علیه ارتش دولتی بود. از سوی دیگر، این رویداد نقش بسزایی در بالا بردن روحیه پیشمرگه‌ها داشت. دولت نیز دریافت که نیروهای پیشمرگه می‌توانند در هر زمان که بخواهند، به هر نقطه دور یا نزدیکی برای انجام فعالیت‌های خود دسترسی پیدا کنند.

گفتنی است این پیروزی و دیگر پیروزی‌های پیشمرگه بر ارتش عراق در مناطق مختلف، دولت را مجبور ساخت به خواسته‌های کردها گوش فرا دهد و دور دیگری از مذاکرات را از سر بگیرد.

منابع:

١- آری کریم، چند برگ زنده از انقلاب ایلول، چاپخانه خبات، دهوک ١٩٩٩.

٢- مسعود بارزانی، بارزانی و جنبش آزادی‌بخش کرد، جلد سوم، بخش اول، انقلاب ایلول ١٩٦١-١٩٧٥، چاپ اول ٢٠٠٤.

٣- هاوکار کریم حمه شریف: انقلاب ایلول، چاپخانه دانشگاه صلاح‌الدین، چاپ اول، اربیل، ٢٠١٢.

٤- ابراهیم جلال، کردستان جنوبی و انقلاب ایلول؛ ساختن و ویران کردن ١٩٦١- ١٩٧٥، چاپ چهارم، ٢٠٢١.