ازمر یک کوه بلند و مشهور در کردستان است. این کوه در شمال شرقی سلیمانیه واقع شده است. به دلیل ارتفاع زیاد، از نظر جغرافیایی برای موقعیت نظامی مهم تلقی می‌شود. برای نیروهای پیشمرگه، کوه‌های بلند محل مقاومت و دفاع بودند. بنابراین، ارتش عراق تصمیم گرفت ارتفاعات را تصرف کند تا بر کل منطقه تسلط یابد. و اگرچه ارتش عراق در سلیمانیه قدرت داشت، اما زمانی که نیروهای پیشمرگه بر ارتفاعات کوه ازمر مسلط شدند، نیروهای ارتش عراق انجام وظایف و فعالیت‌های نظامی خود را دشوار یافتند. بنابراین، شروع به آماده‌سازی یک حمله نظامی برای تصرف کوه کردند.

 

در ساعت 5:30 صبح روز 19 ژوئن 1974، ارتش عراق حمله به مواضع پیشمرگه در کوه ازمر را اعلام کرد. نیروی شماره 4 لشکر شماره 2 کرکوک، نیروهای ویژه، گردان تانک لشکر شماره 8، نیروی هوایی، توپخانه لشکر شماره 2 و مزدوران جیره‌خوارشان در این حمله شرکت کردند. و نیروهای پیشمرگه در خط دفاعی خود بودند، آن‌ها گردان شماره 4 نیروی مبارز پنجوین تحت فرماندهی نوری حمه علی را در اختیار داشتند که در نبرد شرکت کرد.

 

حکومت از تمام توان نظامی در حملات به مناطق انقلابی استفاده کرد، از جمله نیروها، سلاح‌ها، اتحادها، تانک‌ها، توپخانه‌های دوربرد، خودروهای زرهی و نیروی هوایی برای غلبه بر انقلاب کرد. به عنوان یک ترفند نظامی، ارتش عراق ابتدا شروع به بمباران کوه ازمر با توپخانه و هواپیما کرد. با این حال، نیروهای پیشمرگه این موضوع را پیش‌بینی کرده بودند و مواضع خود را به درستی ایمن‌سازی کرده بودند و از آسیب دیدن در اثر گلوله‌باران جلوگیری کردند. علاوه بر این، پیشمرگه‌ها با وجود اینکه برخی افراد در اثر گلوله‌باران مجروح شده بودند، همچنان برای محافظت از خط دفاعی در حال نگهبانی بودند.

همزمان با بمباران مواضع پیشمرگه در کوه‌ها توسط نیروی هوایی ارتش عراق، نیروی پدافند هوایی پیشمرگه یک بالگرد را با مسلسل سرنگون کرد که تأثیر قابل توجهی بر روحیه آن‌ها داشت. پس از توقف گلوله‌باران، ارتش عراق حمله گسترده‌ای را آغاز کرد که در آن گردان تانک خط اول حمله بود و جلوتر از پیاده‌نظام و نیروهای جاش قرار داشت. اگرچه حرکت به دلیل وجود مین‌های ضد تانک سریع نبود، اما نیروهای پیاده‌نظام و جاش شروع به پیشروی به نقاط دیگر کردند تا به مواضع پیشمرگه نزدیک شدند. نبرد سختی بین آن‌ها درگرفت. در طول روز، نیروهای پیشمرگه توانستند به قوی‌ترین شکل ممکن به حمله پاسخ دهند. از این رو حمله توسط نیروهای پیشمرگه شکست خورد. ارتش عراق تلاش کرد در حین عقب‌نشینی کشته‌ها را با تانک منتقل کند، اما اجساد بسیاری از سربازان و جاش‌ها در میدان نبرد باقی ماند.

ارتش عراق در آن روز موفق به تصرف کوه نشد. روز بعد، 19 ژوئن 1974، آن‌ها حمله گسترده‌ای را از سر گرفتند، مشابه روز قبل، اما از نظر گلوله‌باران و حملات هوایی شدیدتر. سپس، با کمک تانک‌ها و گردان زرهی، حمله‌ای را به مواضع پیشمرگه آغاز کردند. با این حال، ارتش عراق پس از یک نبرد سخت و خونین که در آن تعداد زیادی از سربازان خود را از دست داد و چندین تانک و خودروی زرهی آن‌ها منهدم شد، مجبور به عقب‌نشینی شد. این عقب‌نشینی منجر به نارضایتی و خشم رهبران ارتش عراق از نتیجه شد. خشم رهبران منجر به مجازات برخی از افسران ارتش شد تا در دیگران ترس ایجاد کنند تا پیشمرگه‌ها را شکست دهند. پس از فشار زیاد و حملات مداوم و سربازان بی‌شمار، سلاح‌های سنگین، تانک‌ها، توپخانه، خودروهای زرهی و نیروی هوایی، با وجود تلفات سنگین ارتش و مزدوران، ارتش توانست کوه ازمر را تصرف کند. نیروهای پیشمرگه نیز بی تلفات نبودند.

منابع:
  1. سنگر ابراهیم خوشناو: رویدادهای نظامی انقلاب ایلول 1970-1975، چاپ اول، چاپخانه دانشفر، اربیل، 2022.

  2. ملازم خدر عبدالله دباغ: خاطرات من و توپخانه انقلاب بزرگ ایلول، چاپخانه روشنبیر، چاپ سوم، اربیل – ٢٠٢٠.

  3. کاروان جوهر محمد: ادریس بارزانی ١٩٤٤- ١٩٨٧ زندگی و نقش سیاسی و نظامی در جنبش آزادی‌خواه کرد، چاپخانه هیوی، اربیل، ٢٠١٩.

  4.  ابراهیم جلال: کردستان جنوبی و انقلاب ایلول، پایه‌گذاری و فروپاشی، چاپ چهارم، ٢٠٢١.