Jînenîgarî

Sala 1920 li gundê Têlê yê ser bi nahiyeya Barzan ve li qezaya Mêrgesor li parêzgeha Hewlêrê ji dayik bûye, li Yekîtiya Sovyetê bi (Tamara Abas) re zewiciye û keçek bi navê (Zeyneb-1957) jê re çêbûye. Tamara Abas bi du zarokên xwe re di 12ê hezîrana 1963an de heta 20ê kanûna pêşîn a 1963an li Hewlêrê hatiye girtin, bi tohmeta ku hevjînê xwe bi Mistefa Barzanî re biriye Yekîtiya Sovyetê û ew bi xwe yek ji Pêşmergeyan bûye, lewma hatiye girtin û piştre li taxa Seydawa hatiye bicihkirin û di bin çavdêriya malê de hatiye hiştin, di sala 1965an de vegeriyaye Yekîtiya Sovyetê, sala 1988an li komelgeha Qûştepe ya parêzgeha Hewlêrê koça dawî kiriye.

Rûpelên têkoşînê

Di 23ê gulana 1947an de hevrêtiya general Mistefa Barzanî kiriye bo Yekîtiya Sovyetê, beşdarî şerên Qetûr û Pira Makûyê bûye, piştî westaniyek mezin û zehmetiyên zêde, di 18ê hezîrana 1947an de derbasî çemê Aras bûye û berê xwe daye Yekîtiya Sovyetê, ku li ser sînorê di navbera Îran û Yekîtiya Sovyetê de ye. 

Piştî gihîştina wan bo Yekîtiya Sovyetê, di 19ê hezîrana 1947an de, ew û hemû hevsengerên xwe li bajarê Nexçivanê li Komara Azerbaycanê bo dema çil rojan li komelgeheke vekirî ya bi têlên dirî dorpêçkirî hatin girtin û leşkeran ew diparastin, wek dîlên şer bi wan re hat kirin di warê xwarin, cil û berg û veguhastinê de, bi biryara hikûmeta Sovyetê piştre li ser deverên Agdam, Laçîn, Eyûlax û Kelbecer li Komara Azerbaycanê hatin belavkirin. Di 10ê kanûna pêşîn a 1947an de bo kampên li ser Deryaya Xezerê li paytexta Komara Azerbaycanê Bakûyê hatin veguhastin, di 23ê heman mehê de cil û bergên serbazî wergirtin, rojane heşt saetan di bin çavdêriya efserên Komara Azerbaycanê de perwerdeya serbazî didîtin, di heman demê de, rojane çar saetan dersên fêrbûna zimanê Kurdî ji aliyê hin hevsengerên xwe yên xwendewar ve werdigirtin.

Piştî reftarên xerab ên Cefer Baqirov li hember hevsengerên wî, Barzanî biryar da ku koma xwe ya serbazî di 29ê tebaxa 1948an de ji Azerbaycanê veguhêze komelgeha Cerjûkê ya nêzîkî paytexta Ozbekistanê Taşkentê, li wir perwerdeya xwe ya serbazî berdewam kirin.

Di adara 1949an de, ew û hevsengerên xwe bi rêya trênê li ser gundên hevkariyê yên Yekîtiya Sovyetê hatin belavkirin û li zeviyên Kolxozê (erdê ku xelkê ji hikûmetê kirê dikir û piştre para hikûmetê jê didan) kar kirin.

Piştî hewldanên mezin û şandina çend nameyan ji aliyê general Barzanî ve bo Stalîn, Stalîn di dawiyê de nameyek wergirt ku Barzanî tê de behsa azarên hevsengerên xwe dikir, lewma biryar da ku komîsyonek bo lêkolîna rewşa hevsengerên Barzanî pêk bîne, biryara komîsyonê di dawiyê de ew bû ku ew li bajarê Fêrêvskî kom bibin, lewma di mijdara 1951ê de berê xwe da bajarê Fêrêvskî yê Sovyetê.

Piştî şoreşa 14ê tîrmeha 1958an li Îraqê, û vegera general Mistefa Barzanî, di 25ê sibata 1959an de ew û hevsengerên xwe li gorî madeyên (3) û (7) û xala (a) ya madeya (10) û kar bi madeya (11) li gorî yasaya hejmar (19) a sererastkirî ya sala 1959an, ketin ber lêborîna giştî.

Sala 1958an Komara Iraqê bi serokatiya Ebdulkerîm Qasim hat damezrandin, di 16ê nîsana 1959an de bi keştiya Krûziya bi rêya bendera Besrayê li başûrê Komara Iraqê vegeriya Kurdistanê. Beşdarî Şoreşa Eylûlê sala 1963an bû. 

Çavkanî:

- Hemîd Gerdî, Pûxtêy Mêjûname, çapa yekem, (Hewlêr - Dezgeha Çap û Belavkirinê ya Aras - Çapxaneya Wezareta Perwerdeyê - 2004).

- Rêkar Mizûrî, Jinen Rôs û Ragwastin û Enfal û Komelkojî, çapa yekem, (Hewlêr – Çapxaneya Minare - 2010).

- Ebdulrehman Mela Hebîb Ebûbekir, Eşîretî Barzan le nêwan 1931-1991, çapa yekem, (Hewlêr - Çapxaneya Wezareta Rewşenbîrî - 2001).

- Karwan Mihemed Mecîd, Barzaniyekan le Mehabadewe bo Sovêt, çapa yekem, (Silêmanî - Çapxaneya Peywend - 2011).

- Govarî Hetaw, hejmar 154, salî şeşem, Hewlêr, Çapxaneya Kurdistan, Înî, 15 nîsana 1959.

- Le yaddashtî fermandey şehîd Hesoy Mîrxan Jajokî, 62 roj legel Barzanî da çûnî Barzaniyekan bo Yekêtî Sovêt, çapa yekem (Hewlêr - Çapxaneya Rewşenbîrî - 1997).

- Lês Ebdulmuhsîn Cewad El-Zebîdî, Şoreşa 14ê tîrmeha 1958an li Îraqê, (Bexda - Dar El-Reşîd bo Weşanê - 1979).

- Mesûd Barzanî, Barzanî û bizûtnewey rizgarîxwazî Kurd 1931-1958, (Dihok - Çapxaneya Xebat - 1998).

- Necef Qulî Pisyan, Le Mehabadî xwênawîyewe heta lêwarekanî Aras, w. Şewket Şêx Yezdîn, çapa yekem, (Pîrmam - Yûbîlî Zêrînî Partiya Demokrat a Kurdistanê - 1996).

- Arşîva Desteya Ensîklopediya Partiya Demokrat a Kurdistanê.

- Îsmaîl Gûndejorî, Ew afretê Rûsaney ke hawseriyan Pêşmerge bûn û kewtineber reşgîrî, organî Partiya Demokrat a Kurdistanê, Rojnameya Xebat, hejmar 3461, Hewlêr, 3 gulana 2010.