(Ehmed Mêrozî) birayek û 2 birazayên wî û xwarzîyekî wî çûne rêza nemiran, (Haşim Mêrozî) birayê wî piştî tomarkirina çendîn destanên qehremaniyê di navbera sala 1961 heta 1966an de her ji Badînanê heta deşta Betwên, li (Çiyayê Etruş) şehîd dibe û birazayekî wî bi navê (Sadiq Haşim Mêrozî) di sala 1987an de piştî ku heman rêçika (Haşim) ê bavê xwe digire ber, dikeve ber bordûmana (firokeya Îraqî) li ser (Gundê Mêroz) û birazayekî wî yê din jî bi navê (Husên Haşim Mêrozî) di sala 1995an de û xwarzîyekî wî bi navê (Hacî Ezîz Mêrozî) di sala 1995an de di şerê berevanîkirina li şer'iyetê de şehîd dibin.
Destpêka şoreşa Îlonê û derbaskirina bo devera BadînanDi sala 1961ê de li (Serê Şindr) ê ku dinêre ser bajarê Akrê, Pêşmerge xeta berevaniyê li hember hikûmeta Îraqî û caşan danabû. Piştî ku hikûmeta Îraqî bi alîkariya (caş) bernameya dorpêçkirina hêza (Serê Şindr) danîn û karîbûn li wan bizivirin û dorpêça hêza şoreşê bidin, di wî şerî de Pêşmerge şikest.
(Sulêman Dêzo) di wî şerî de şehîd bû û termê wî jî ket destê dijmin, bi rêya çekên çîkî dijmin wisa zaniyabû (Mela Mistefa) şehîd bûye, çimkî çekên me bi piranî (Brno û Cambêzar û Elman) bûn, tenê (Mela Mistefa) û wî zilamê (Dêzoyî) çekên çîkî pê bûn.
Dûre Pêşmerge bo (Serê Pîrs) paşekişe kir, dijmin li wir jî di êrîşên xwe de berdewam bû, sereta bi firoke û dûre bi top (bordûman û topbaran) dikirin û dûre hêza piyade ku ji (caş û leşker) pêk dihat êrîş dikirin, em jî ew şiyana leşkerî û mirovî me nebû, ew hêzek bûn, (yek firqeya leşkerî) ku ji zêdetir ji deh hezar leşkeran pêk dihat ligel hejmareke zêde caş û piştgir bi hemû cure çekên giran û sivik û navendî yên nû, em jî hejmara me negihişt 600 kesan û giranترین çekê me jî (reşaş Brên) bû, ew jî yekek sax û duwan netemam bûn, peyam gihîşte me hikûmet ji aliyê (Dînartê) ve ber bi (Gundê Hern) pêşrewî dike û ji wir jî bo (Bîrakepra), em bo (Dolla Delaşê) paşekişe kirin û berdewam bûn di paşekişê de heta gihîştinê Blê û Barzan û şer ket (Mela) ê ku dikeve hember (Barzan).
Şerê li çiyayê Pîrs bo maweya 50 rojan dirêjî kişand û li hemû sînorê Barzan xwarin bo bereyên şer dihat şandin û heta li gundên (Eşîra Mizûrî Jorî) (nanê herzen û keşk û ajel û ...hwd) bo Pêşmerge dihat şandin, heta (cilûberg û pêlav) jî ji aliyê xelkê ve bo bereyên şer dihat şandin.
Di şerî de hejmareke kêm çekên (Uqde du) hebûn, ku ji aliyê (Muqedem Ezîz) ve dihatin bikaranîn, (Muqedem Ezîz) topên xwe li ser ranê xwe dadina û diteqandin, ji aliyê fîşekan ve jî barûdoxê me gelek xerab bû, eger îrade neba, çawa bi tifeng şerê (top û teyare û debabe) tê kirin?!.
Zêdetir caşan ew şer dikir, na leşkerên ku ji navçeyên navîn û başûrê Îraqê hatibûn qet şarezayê navçeyên çiyayî nebûn, caşan gelek caran leşker jî dikuştin û çekên wan dibirin û digotin Pêşmerge ew kuştine.
Sereta şer barûdoxê keşûhewayê asayî bû, lê dûre baran dest pê kir û Pêşmerge halê wî perîşan bû û nan jî nebû bixwe (hinek ji wan sê rojan bê nan mabûn). Hejmara Pêşmerge gelek zêde bû bê cilûberg û çakêt heta hemûyan (çoxik) jî li ber nebûn û cilên wan bi sedan pinî pê ve bûn, (pêlav) jî (qayişê Akrêyî) bûn,
Carekê (ez û Haşim Mêrozî) li (Gundê Kanî Botî) serdana (Mela Mistefa) me kir û du dest cilûbergên xakî da me û got "ew cilên Pêşmerge ne", dema cilên xakî me anîn, hemû Pêşmergan seyr dikirin û pirsa cureyê wan dikirin. (Cilên xakî) sereta navpêstên wan şor bûn, dûre her bi xwe me birîn û jinan bi derziyê teng kirin.
Dema li rûbarê Şîn derbas bûn û navçeya Barzan me cîh hêşt, Pêşmerge bi ser çend (qol)an de dabeş bibûn di bin serperiştiya her yek ji (Mihemed Emîn Mîrxan, Haşim Mêrozî, Hiso Mîrxan Dolamerî, Es'ed Xoşewî, Îsa Siwar, ...hwd), qolên wan jî ji 15 heta 40 kesan pêk dihat, piştî ku di biryara çûna ber bi (Sûriye) de paşgeş bûn.
(Mela Mistefa) hejmarek ji hêzên xwe li (Badînan) bi serkirdatiya (Es'ed Xoşewî) hiştin û xwe jî vegeriya sînorê (Soran) û her yek ji (Nadir Hewramî û Ebdullah Axa yê Pêşderî) ligel wî vegeriyan sînorê (Balekayetî) û beşek jî bi serkirdatiya (Muqedem Ezîz û Mehmûd Kawanî) şand (Çiyayê Sefîn), heta (Leşkerê Mela Mistefa) gihîşte navçeyên (Daroxan) sînorê desthilata (Heme Reşîd Xan) û heta başûrê Kurdistanê û (Mela Mistefa) xwe jî li (Balekayetî) rûnişt.
Dema li (Rûbarê Şîn) derbas bûn gihîştin gundên (Serzêrê û Kanî Belavê û Bêdehê û...hwd), li (Gundê Serzêrê) yê sînorê (Tirkiye-Îraq) caşên navçeyê rûbirûyî me bûn. Di wî şerê ku li (Serzêrê) me kir, tenê 2 birîndarên me hebûn ku her du jî xizmên (Mihemed Emîn Mîrxan) bûn û tenê caş rûbirûyî me bûn, dawiyê nekarîn 2 saetan jî şer bikin, çimkî hejmarek ji hêzên me çûne nava sînorê Tirkiye û li wan zivirîn hemû aliyan li wan girtin, encam reviyan nava sînorê (Hikûmeta Tirkiye). Xelkê asayî jî hinek ji wan revîn û çûne nava hikûmetê û hinek jî ligel me man û bi hev re jiyan.
Hêza me li ser rêça xwe berdewam bû, ber bi çarenivîseke nediyar ve Pêşmerge çarenivîsa xwe bi çarenivîsa (Mela Mistefa) ve girêdabû. Piştî (Bêdhê) em ber bi (Gundê Herorê) yê ser bi (Hoza Berwarî Jorî), gundê (Ehmed Şane) çûn û pêşwaziyeke gelek mezin li me hat kirin û xelkê gund bi hemû awayekî xizmeta me kirin, (jin û mêr) alîkarê me bûn û dilê wan bi şoreşa me xweş bû û ji bo demekê dirêj em li cem wan man, heta ku em gihîştin ser rûbarê (Dîcle) li (Pêşyabîra û Dêrebîn)ê. Ji bo dema du mehan me ew rê bir heta ku em gihîştin ser rûbarê (Dîcle) û sînorê dewleta Sûriyê, paşê (Mela Mistefa) leşkerê xwe kir çend beş û li ser navçeyên Kurdistanê, her ji (Zaxo)yê heta (Xaneqîn) dabeş kir.
Çekdarkirina fewcekê hikûmeta Îraqê li Geliyê Zaxo- sala 1962Bihar 1962 peyam ji bo me hat ku fewcekê hikûmeta Îraqê sibeha zû ji Zaxoyê derdikevin û bi delîlên xwe ber bi (Dihok)ê ve diçin. 300 Pêşmerge ne, saet 4ê berbangê em bi rê ketin û her du aliyên rêya (Geliyê Zaxo) me girtin, ji wê aliyê rê ku digihîje (Deşta Silîvana) dawî bi (Geliyê Zaxo) tîne, cadeya sereke me bi (tewr û bist) bi kûrahî û firehiya 2 metreyan koland, ji ber ku şeqam qîrtav bû, dema me (tewr) li cadeyê dida, agir jê radibû, lê ji aliyê Zaxo şeqam nehat destpêkirin.
Fewca hikûmeta Îraqê bi rê ketin û ji senterê bajarê Zaxo derketin û ji geliyê derbas bûn, ketin nava kemîna me, hingê zanîn barûdoxê wan ji dest derket û di nava otomobîlên xwe de bi bêdengî bêyî ku dest pê bikin, otomobîl li pey ya din sekinîn. Ji hemû aliyan ve me gule li wan barandin, tiştek di destê wan de nemabû, lewma bi bêdengî û bêyî ku guleyekê jî biteqînin li cihê xwe rûniştin, wekî ku yek mirov û yek otomobîl jî di nava geliyê de nîne, heta ku dinya kêmekê ronî bû, hingê hinekê teqandin û xwe di nava otomobîlên xwe de avêtin xwarê bo bin tayên û teraşên derdora şeqamê, em jî ji her du aliyên geliyê ve li ser serê wan dinêrîn û paşê me êrîş bir ser wan, ez çûm ser otomobîlekê dengê radyoyekê dihat, min temaşe kir radyoyê li ser sîngê serbazekî kuştî ketiye û kar dike û guleyekê li serê wî xistiye.
Şerê ku ji 5ê sibehê heta 8ê êvarê berdewam bû, ji Pêşmerge (Yasînê Reşîd Mêrozî û Qadir Îsmaîl Sêlkî û Sebrî Ebdî Memodî) şehîd bûn û hejmarek birîndarên me jî hebûn, ji dijmin jî zêdetirî 10 serbaz hatin kuştin û hejmarek jî me girtin û hinek jî me heman demê azad kirin, pile-darên wan ji (yek xetê heta amir fesîl) me bi xwe re anîn û tevahiya çek û îtada fewcê jî me li pişta wan kirin, heta gundên (Bêzhê û Bêtasê), paşê girtiyan me veguhestin cem (Mela Mistefa) li Balekayetî û otomobîlên serbazî jî ku hejmara wan 60 otomobîl bûn, me hemû şewitandin. Piştî şerê (Geliyê Spî) hejmara çek û îtada me zêde bû û her çek û sîlahekê ku destê me diket, me di şikeftên (navçeya Lêfê) de vedişart.
Dûre hikûmet ji aliyê (Dihok û Zaxo)yê ve bi hawara wan ve hat û heta gihîşt Geliyê Zaxo temaşe dikin otomobîl agir pê ketine û tu kes jî diyar nîne. Piştî wê kemîna ku me li Geliyê Spî danî, êrîşa me ji bo girtina rebayên geliyê dest pê kir.
Havîna 1962 hejmarek Pêşmergeyên hoza (Mizûrî Jorî) bi serkirdatiya (Îsa Siwar û Haşim Mêrozî), me êrîş bir ser rebayên (Kerfirînk) ku li ser rêya sereke ya (Zaxo) dinêrîn û me karî hejmarek polîs bigirin û dest deynin ser hinek çekan jî.
Tarîka şevê ye, Pêşmerge yek li pey yek wekî zincîr bi ser (Çiyayê Bêxêr) de derketin, da ku em ji hev neqetin û her peyam û gotineke me hebe bi hêsanî bi guhê hev de bibêjin, bêyî ku dijmin hest bi me bike, heta ku em gihîştin rebayên (Kerfirînk)ê berdewam bûn, bi vî awayî em gihîştin bin rebayan, bêyî ku hest bi me bikin, ez gihîştibûm (telîs-gûni)ya rebaya dijmin, min hest bi tevgera polîsan dikir li wê aliyê saterên dijmin.
Saet 12:30ê şevê ye, ji nişka ve teqe peyda bû û di serî de wan dest pê kir, ji ber ku wan hest bi tevgerê kiribû di bin rebayên xwe de, eger ew teqe nebûya, em ê bigihîştana nava rebayan, bêyî ku haya wan ji tiştekî hebe.
Şer germ e, min guhê xwe da dengekî, qîriya (Ey babo). (Fewzî Pêndroyî) bi Mela Mistefa re çûbû Sovyetê û wisa dizane rebaye vala ne û zû xwe avêtibû nava rebayan û (şeş) gule lê ketibûn, min jî wisa zanî (Haşim Mêrozî) birayê min e û diqîre, çekê (Fewzî Pêndroyî) ku ji cureyê Birno bû li wir ketibû, (Haşim) jî wisa danabû ku ew çekê min e û ez birîndar bûme, lewma ez li pey çarenivîsa (Haşim)ê birayê xwe çûm û bi saterê rebayê ve xwe xişand, min dît (reşeş Grînof)ê (Haşim) li wir hatiye daliqandin û şerît jî pê de hatiye xwarê, tirsa şehîdbûna (Haşim) bi temamî li min rûnişt, min bangî (Haşim) kir, wî jî bersiva min da û got "(Ehmed), tu li wir î? Ey ew kî ye hatiye kuştin?" min jî jê re got "Tu çima çûyî nava rebaya wan, min jî wisa danabû ku tu yî?"
Hingê got "Parêzgariya min bike, heta ji rebayê têm derê, da ku ew polîsê ku wisa diteqîne min nekuje". Polîsek bi navê (Elî Behara) di nava rebayê de bû, gelek pîs bû. (Haşim) xwe li ser sateran avêt derê, şêlkeyek guleyên reşeşê araste kir û (qayîşê) sacorên (Haşim) qetandin, xwezî tu gule lê neketibû, me temaşe kir (Fewzî Pêndroyî) ye di nava rebayê de ketiye û birîndar bûye, (Haşim) daxwaz ji min kir parêzgariya wî bikim û li hember polîs bisekinim, da ku birîndarê me temam neke, guleyekê min arasteyî polîs kir, lê neket, guleyeke din min lê teqand, heqaret kir, guleya sêyemîn min araste kir, li eniya wî ket û temam bû.
Piştî kuştina (Elî Behara) rebayan teslîm bûn û ji her alî ve Pêşmerge xwe avêtin navê, ku hejmara wan 8 rebaye bûn, hemû jî bi hev ve girêdayî bûn û polîsan hawar dikirin û lava dikirin ku neyên kuştin, di dawiyê de hemûyan xwe teslîm kirin, me (Fewzî Pêndroyî) jî rizgar kir û paşê çareserî jê re hat kirin û baş bû.
Di şer de 4 polîs hatin kuştin û 11 jî birîndar bûn û me li wir hiştin û yên man jî her çiqas çekên nava rebayan hebûn ku ji (reşeş û 6 cîhazên bêtêl û rêjeyeke zêde azûqe û amûran) pêk dihat, me kirin pişta xwe, şehîdên xwe jî bi navên (Yasîn Mihemed Dêzoyî û Yûsif Sindî) me danîn ser darbestan û ew jî bi girtiyan re hatin hilgirtin, heta ku ji rêya sereke dûr ketin, wê demê polîs hatin azadkirin. (Yasîn Mihemed Dêzoyî) li (gundê Hewşnê) ya (Deşta Dubanê) hat veşartin.
Me rebayên Kefrînkê girtine û destkeftiyên şer û şehîdên xwe me şandine, min ji Pêşmergeyekî pirsî (Haşim) li ku ye? Yekî din got: "Haşim ber bi qişleyê ve çûye", min pirsî kengî şer gihîşt (qişleyê) û kengî hat kontrolkirin?, wan ji min re got: "Belê, hatiye girtin û Haşim û komek jî li wir in", em bi rê ketin û ber bi jêr ve çûn, heyv şev e, heta ku em gihîştin rêya sereke û (qişle) jî li ser serê me ye. Em derketin, her ku nêzîk dibim, bêhêvîtir dibim ji desteserdayîna (qişleyê) heta ku gihîştim bin dîwarê wê û min dît (fanosek) di nava yek ji odeyan de hatiye pêxistin û ronahî jê bilind dibe, wê demê ez piştrast bûm ku tu kes di nava qişleyê de nîne û Pêşmerge negihîştine wê.
Wê demê ku em bi rê ketin ji bo (qişleyê), (Haşim) jî di vegerê de bû bi tevahiya hêzan re û ji bo mesafeyeke pir dûr jî çûbûn, wî pirsa min ji komê kiribû û wan jî jê re gotibûn ber bi (qişleyê) ve çûye, her çiqas pirsî bû kî jê re gotiye ber bi (qişleyê) ve biçe?, tu bersiv bi dest naxe, (Haşim) hinek Pêşmergeyan bi xwe re tîne û vedigere rebayên Kefrînkê. Ez û Baqî Ehmed li bin dîwarê qişleyê ne, (Haşim) çend caran hawar kir (her kesê li wir be, bila xwe dûr bixe, qişle wê bê topbarankirin) ew peyamek bû ji bo me şand û çend caran jî dubare kir, min jî guleyek li fanosa nava qişleyê da, wê demê min xwe nedît û ji her alî ve gulebarandin dest pê kir û li bin dîwarê qişleyê em asê man, dijmin nizanibû ku em li bin dîwarê wê ne, lewma min ji (Baqî) xwest xwe rizgar bike, heta ku digihîje rê, her çiqas min jê xwest biçe, red kir û ew jî ji min re digot: "Tu biçe, di dawiyê de got "eger ez biçim tu yê ji min re bibêjî te revandiye"", min jî jê re got "tu biçe ez wan gotinan nakim". Di dawiyê de (Baqî) revî û heta ku gihîşt rêya sereke tu tiştek bi serê wî nehat, wê demê ez jî li pey wî revîm, heta ku em gihîştin hev û me bi hev re bi revînê dest bi rê kir, cade bi cade heta (Hesenawa) em ranewestiyan. Dema ku em derbas bûn wê demê me bang li (Haşim) kir, (em gihîştin jêr topbaran bikin... em gihîştin jêr topbaran bikin...)
(Haşim) û kom hatin jêr, pirsa min kir ku çima ber bi qişleyê ve çûme? Min jî mijar jê re behs kir û (Haşim) bi tundî li min hêrs bû û ji min re got "çima nanîşî?!". Şerê me ji bo ser rebayên (Kefrînkê) (saetek û sî deqe) berdewam kir û termê şehîd (Yûsif Sindî) jî me li gundê (Hesen Awa) veşart û em jî vegeriyan baregehên xwe li (navçeya Lêfê), ku em li piraniya gundên wê bûn bi navên (Bêzhê û Bêtasê û Ermiştê).
Piştî ku me baregehên xwe ava kirin, me (koga-embar) werdigirtin û me firnên nanpêjandinê danîn û xwarin jî li baregehê bi me dihat dayîn, ji ber ku eger me (embar) wernegirtiba, me nikarîbû xwe bi rê ve bibin, her çiqas heta wê demê jî bi taybetî di mefrezeyan de xwarin û vexwarina Pêşmerge li ser gundan bû, lê di piraniya baregehên sereke de jî xwarin dihat amadekirin, kogayên me jî di nava şikeftên (Bêtasê û Bêzhê û Ermiştê) de bûn. Baregeha qola (Haşim Mêrozî) li (gundê Bêtasê) bû (Îsa Siwar) jî li (Bêzhê) rûdinişt, ew bilindahiyên ku digihîştin sînorê eşîra (Doskî Jorî) ji aliyê qola me ve dihatin parastin û bilindahî pir girîng û stratejîk bûn, eger hikûmetê bikarîbûya desteser bikira, me nedikarîbû li navçeyê bimînin.
Ji bilî karûbarên leşkerî, desthilata kargêriyê jî me hebû û eger pirsgirêkek (civakî, îdarî, aborî) hebûya vedigeriya ba me û ji bo çareserkirina wê jî çend rêkar hebûn me digirtin ber, heta ku dubare nebin. Tawanbar li gorî wê tawana ku dikir dihat cezakirin, heta eger agahiyên me hebûya di derbarê hebûna peywendiya îstîxbaratî di navbera kesekî û hikûmeta Îraqê de, me ew kes digirt û cezayê wan kesan (mirin) bû.
(Haşim Mêrozî) li baregeha xwe ya li (Bêtasê) nivîskarekî wî hebû bi navê (Ebdulletîf Batîfî) û ji aliyê (Îsa Siwar) ve jî nivîskar hebûn, karê wan (nivîskaran) nivîsandina name û peyamên di navbera bereyên şer de bû ligel tomarkirina şeran û dîrok û destkeftiyên wê, lê ji ber hiştina tomaran di wê demê de ku em di şerekî de têk diçûn û me baregehên xwe berdidan, gelek caran ew nivîsar diketin destê dijmin û hinek caran jî me bi xwe re vediguhestin.
Şerê Batîfa di sala 1962an deHikûmeta Îraqê dixwest rêya (Xîzawa- Batîfa) kontrol bike û ji bo heyama 14 şev û rojan şerê berdewam, rê nehat berdan û nehat hiştin hikûmet bigihîje (Batîfa). Rojekê ku hêzên me bi serkirdatiya (Haşim Mêrozî) li sînorê eşîra (Sindî) bû peyamek gihîşt me, hikûmeta Îraqê bi serkirdatiya (Mecîd Seb'awî) ji (Zaxo)yê ve dixwaze pêşrewiyê bike ji bo (Batîfa). (Mecîd Seb'awî) ku xelkê (Mûsil)ê bû, wekî Pêşmergeyan cotek pêlavên (lastîkî) li xwe kiribûn û soz dabû venegere heta ku (Haşim Mêrozî) bi destên xwe negire.
Havîna 1962an ji ber germê kes nikare li ber rojê bisekine û hêj (nîsk) nehatine dirûn, her yek ji serqolan (Elî Elî û Elî Halo û Haşim Mêrozî û Ebdulrehman Dîno û Ebdulkerîm Hamid) bi me re ne û em nêzîkî 400 Pêşmerge ne, (Batîfa) di bin kontrola Pêşmerge de ye û (Zaxo) jî di bin destê hikûmeta Îraqê de ye, di navbera her du bajaran de û di nav gelî û deşt û bilindahiyên wê navçeyê de me bereya şer danî û bi çekên (Brno û Kalaşnîkov û Îngilîzî û Reşaş) me rê li pêşrewiyên hikûmeta Îraqî girt.
Çekên hikûmeta Îraqê (firoke û debabe û top û tevahiya çekên sivik û navend) bûn ku piştgiriya yek lîwayeke leşkerî û caşî dikir, ji bo maweya 14 şev û rojan êrîş dikir da ku rêya gihîştina bi (Batîfa) veke û (Haşim Mêrozî) jî destgîr bikin, serqolên me nexşeyeke serkeftî danîbûn. Hikûmet bi rêya sereke de dihat û Pêşmerge jî her du rûyên cadeyê kontrol kiribûn ku bi gir û bilindahî û geliyan dorpêçkirî ye û li her du aliyên rêyê hem nepênî me çêkiribûn, hem jî teraşên zêde lê hebûn, Pêşmerge xwe di bin wan de vedişartin.
Hikûmet ji rêyê ve pêşrewî kir û (caş) jî li lîwaran, Pêşmerge û caş li kend û giran rûbirûyê hev bûn û şer dest pê kir, hikûmet bi neçarî li rêyê ma û nekarî pêşrewî bike. Piştî ku nekarî pêşrewî bike û ji bo maweyekê dirêj li rêyê ma û hejmareke zêde ji wan hatin kuştin, bi neçarî paşekişe kirin bo (Zaxo). Yekî bi dûrbîn li bereya şer dinêrî, hevalekî min got "tu dizanî ew leşker kî ye bi dûrbîn li şer dinêre", min jî got "nexêr nizanim, lê tu jî bi dûrbîn lê binêre û guleyekê jê re davêjim". Çekeke min a Brno pê re ye û nîşangeriyeke gelek hûr jî, li hemberî wî rawestiyam û hevalê min jî bi dûrbîn lê dinêre, guleya yekem min teqand rastê ket û hevalê min got "te kuşt û dûrbîna wî ket!", leşker û ew xelkê li wir bû hemûyan ber bi wî ve revîn û bi lez îs'af gihîşt, ji bo roja din me li dû wan ket, kesî nedizanî çi bi wan hatiye û debabe vegeriyan, (Seb'awî) amir lîwayê wan hat kuştin, bi baweriya min ew mêrê gule lê min dayê xwedî (Seb'awî) bûbe, çimkî her piştî lêdana wî ji hemû aliyan ve leşker kom bûn û veguhastin bo (Zaxo) û hikûmetê jî paşekişe kir. Du roj bi ser re derbas bûn, bi heman şêweyê careya yekem vegeriyan û bereya şer danîn.
14 rojên berdewam me bergirî kir, di roja 15an de ti derfetek ji me re nema û me rê ji bo hikûmetê vekir, da ku were û bigihîje (Batîfa), Pêşmerge gelek hîlak û şipirze bû, min ji (Haşim) re got "ti kes li bereya şer nemaye", got "çawa?", min got "60 Pêşmerge bi me re mane, yên din çûne".
Sê roj (Haşim Mêrozî) birayê min dibirin cem pizîşk da ku guhên wî ji dûkela barûta top û saroxên firokeyan paqij bibe, (Haşim) li ser girekî bergirî dikir, derdora rebaya wî hemû cihê topan bûn û berdewam agir li ser serê wan bû, bi ti şêweyî cihê xwe berneda.
Li gorî zanyariyan di şer de 40 Pêşmergeyên me ji eşîrên (Sindî û Gulî Mizoorya Jorî) şehîd bûn, tenê (Mesûd Hacî Sadiq Gulî) bi bîra min e, 3 Pêşmergeyên me ku (yek ji wan Spîndarî û yek jî Dêzoyî û yekî din jî nizanim xelkê kîjan gundî bû) şehîdbûn, ketin destê caşan û agir pêxistin û her sê xistin nav agirî.
Dawiyê ti çareyeke me nema, ji bilî paşekişekirinê û vekirina rê ji bo hikûmeta Îraqî. Hejmareke zêde birîndarên me jî di şer de hebûn ji wan ((Hacî Îsa Mêrozî û Sebrî Sîto Gûyîzî û 2 kesên Dêzoyî û bi 4 birîndarên din re)), tenê li Mizoorya Jorî 8 birîndarên me hebûn, ji bilî eşîrên (Sindî û Gulî) hejmar gelek zêde bû.
Li gorî gێrrana xelkê (Zaxo), laş çawa dikevin, bi heman şêweyî termên kuştiyên hikûmeta Îraqî digihîştin (Zaxo), çimkî leşker gelek neşareza bûn, dema êrîş dihat kirin, rê digirtin û bi tenişt debabeyan pêşrewî dikirin, wê demê li hemberî wan radibûn û me hemû dikuştin.
(Helîkopter)a hikûmeta Îraqî bi (çekê reşaş) şer dikir û gelek ji Pêşmergeyên me ji aliyê wan (helîkopteran) ve şehîd bûn, çimkî ti çekeke me ya wisa nebû ku lê bide, lewra dema firoke digihîşt, tenê me dikarî xwe veşêrin, neyê ku cihê me bizanibe û bordûman bike.
Di şerê (Batîfa) de hikûmeta (Sûriye) alîkariya esmanî ya hikûmeta (Îraqî) dikir, bi vegerandina helîkopterê, me dizanî firokeyên şer êrîş dikin, berdewam du firokeyên Mîg ên Rûsî û 2yên Sûrî bordûmana me dikirin, ew firoke bi daxwaza xwe hatûçû dikirin û ji me bêminet bûn, dizanîn ti çekeke me ya wisa nîne pê şerê wan bikin, ew serdem bi ti şêweyî şerê esmanî me pê nedikir, ya me dikir, şerê zemînî bû, heta Pêşmerge (nîzeyê) ser çekê xwe jî bi peroşê dapoşî bû neyê ku bibiriqîne û di firokeyê de diyar bibe.
Êrîşên wan destpêkê bi topbaranê dest pê dikir, piştre firoke bordûmana me dikir û paşê êrîşa zemînî dest pê dikirin, piştî ku derfet nema û şiyana bergiriyê jî ji dest da, me rê ji bo hikûmeta Îraqî vekir û gihîştin nav (Batîfa).
Piştî ku metirsiya hatina demsala zivistanê li wan rûnişt û dizanîn di wê demsalê de rêya hatûçûya navbera (Zaxo-Batîfa) tê girtin, bi sedema barîna berf û baranên zêde, piştî ku me bi xelkê nav (Batîfa) re ku piraniya wan ser bi eşîra (Gulî) bûn li hev kir û (Hacî Sadiq Gulî) jî daxwaza alîkariyê ji Pêşmerge kir û got "eger alîkarê me bin, em dikarin (Batîfa) ji destê hikûmetê derbixin", bi şerekî kêm, dibe navê şerî jî lê nekin, hikûmeta Îraqî paşekişe kir bo (Zaxo) û tiştekî din venegeriya.
Hikûmetê dizanî nikare li (Nahiyeya Batîfa) bimîne, çimkî nahiye dikeve navbera (çiyayê) bilind û dûr, diviyabû hikûmet bi deştayeke pan û berîn de rê bigire heta ku ji (Zaxo)yê ve digihîşt (Batîfa).
Barûdoxa hikûmetê gelek xirab bû, tenê senterê bajaran nebe, na hemû deşt û çiya û gund di destê Pêşmerge de bûn, 80 gundên navçeyê bi temamî di bin kontrola me de bûn.
Alîkariyên xelkê nav (Batîfa) bûn sedem ku em bê zirar têkevin nav nahiyeyê û hikûmet jî paşvekişiya. (Hacî Sadiq Gulî) desthilatdar bû li (Nahiyeya Batîfa), berê pirsgirêk û xwîndarî di navbera (Gulî û Sindî)yan de hebû, lewma nediwîstin piştgiriya (Sindî)yan bikin, lê belê bi Şoreşa Îlonê û şerên wê demê me her du hoz aşt kirin, xelkê navçeyê ji her aliyekî ve alîkariya me kirin, em jî reh û rîşalên xwe me çikandin û ji aliyê leşkerî û siyasî ve me dest bi îdarekirina navçeyê kir, hoza (Gulî) jî paşê alîkariyeke baş kirin û heta di şerê (Batîfa) de kurê (Hacî Sadiq Gulî) ku navê wî (Mesûd) bû şehîd bû.
Hêj (Batîfa) di bin destê hikûmeta (Îraq)ê de bû, havîna 1962 carekê gotin kesek derketiye bi navê (Sebrî Çinokî) û dixwaze bi fêlên curbicur xwe bigihîne nav hêzên Pêşmerge û zirarê bide Pêşmerge. Peyam ji me re hat ku (Sebrî) hinek mêrên xwe anîne û ji aliyê (Beşar Axa) ve hatine şandin bo gundên (Perexê û Mêrgeşîşê) yên ser sînor û sînorê hoza (Sindî) û sozê xelatkirinê dane wan, eger zirarê bidin Pêşmerge, zanyarî derbarê tevgerê gihîşt, (Haşim Mêrozî) û serqolên me daxwaz ji min kirin hinek Pêşmergeyan bibim û li dû wan bikevim û mîna (wan) xwe derbixim û koma wan ji nav bibim.
Her yek ji (Baqî Ehmed Mêrozî û Ebdulla Elî û Îbrahîm kurên) li gel 4 Pêşmergeyên (Sindî) û yekî (Fele) bi navê (Sulaqe) bo rê nîşanderî, li gel xwe birin û em bi rê ketin, heta em gihîştin (Gundê Perexê) û li malekê em rûniştin û me bêhna xwe da û (Tiriyê Taîfî) ji me re anîn. Xwediyê malê got "hûn kî ne?", min jê re got "cemaeta (Beşar Axa) ne", mîna caşan me xwe nîşan dabû û cemedên (şîn) jî me li serê xwe dabû, xwediyê malê pê nehesiya û got "madem wisa ye cemaetek ji we jî li vir in", em jî me got "kî ne û li ku ne?" navê (Sebrî Çinokî) anî û min got "em jî li dû wan hatine, eger alîkariya me bikî û cihê mayîna wan nîşanî me bidî em ê spasiya te bikin, lê bila bi نهێنی be û kes pê nezanibe, neyêkê şer di navbera me de çêbibe û ji neşarezayiyê xwîn birije, xwediyê malê got "ev şev mêvanên malekê ne", navnîşana malê jî nîşanî me da.
Berbangê, tenê çekên (sivik) bi me re ne, em bi rê ketin û me dorpêça xanî da û zû pasewanê wê me kuşt ku li ser (ban)ê xanî bû, caşan xwe ji nav xanî avêtin derve û ji her aliyekî ve li me hatin, piştî (saetek û nîv) şerkirinê me sê kes ji wan kuştin ku yek ji wan (Sebrî Çinokî) bi xwe bû û yek jî me desteser kir û pênc kes jî reviyan.
Piştî ku em vegeriyan, ji aliyê (Îsa Siwar û Haşim Mêrozî û ...) destxweşî li me hat kirin û Pêşmergeyan maçî dikirin û destxweşî li me dikirin.
Yek ji Pêşmergeyên me bi navê (Yûsif Delo) ku xelkê (Zaxo) bû, di şer de hinek birîndar bû, ew jî ji ber pabend nebûna bi plana şer, çimkî berê min ji wan re gotibû: kes nekeve nav xanî, heta şer bi dawî tê, lê (Yûsif) xwe nagire û dikeve hundir, Pêşmergeyên me li derve nizanin ku cemaeta me ye, yekî wan teqe lê dike û birîndar dibe.
Piştî bûyerên (Batîfa), em bi rê ketin bo (Deşta Silîvana), bo gundên (Beẍluce û Pêçekê û Perexê û Awzorukê û Mêrgesorê), navçeyeke berfireh e û digotin deşta (Silîvana) ji 100 gundan pêk tê.
Dastana şerê Beẍluce di sala 1962an dePayîza 1962an cadeyeke xwelî ji (Rûbarê Dîcle) ve dihat bo (Gundê Pêçek û Beẍluce) heta digihîşt (Pêşîabîr û Dêrebîn), xeber ji me re hat ku hikûmeta Îraqê cade bi cade êrîş dike, cemaeta me çûn bo çavdêriya cadeya sereke û vegeriyan, gotin (hikûmet nayê). Paşê behsa wê kirin ku li ser rêya (xakî) ya (Dîcle-Pêçek-Beẍluce) êrîş dike.
Hikûmet li wê rêyê pêşrewî dikir û dixwest bigihîje (Pêşîabîr û Dêrebîn û Berzêbara û Şînawa) heta digihîştin (Zaxo) û bi vî awayî dorpêç dikirin û tenê (Çiyayê Bêxêr) ji me re dima.
70 Pêşmerge bi serkirdetiya (Haşim Mêrozî) ku piraniya wan xelkê (Hoza Mizûrî Jorî û Sindî û Goyî) bûn, bo rêgirtin li pêşrewiyên wan em bi rê ketin û li çend cihên rêyê me kemîn ji wan re danî û li (Gundê Beẍluce) şer germ bû û firokeyên hikûmeta (Sûriye û Îraq)ê jî beşdar bûn.
Ji sibehê ve şer dest pê kir, heta roj ava bû berdewam bû, me rê neda hikûmet pêşrewî bike ti hêzek jî bi hawara wan ve nehat. Hikûmet bi 40 debabe û firoke û tevahiya hêza peyade êrîş dikir, (debabe)yên dijmin di nav toz û dûmana navçeyê de wenda bûbûn û beravên rûbarê Dîcle girtibûn û nedikarîn pêşrewî bikin, xaka navçeyê nerm û xîzî bû, Pêşmergeyên me hinek cih kolabûn û xwe tê de veşartibûn dijmin nedizanî ji ku ve şerê wan tê kirin û serê wan lê şêwibû.
Di nav germa şer de ne, peyam ji me re hat hêzeke din a hikûmetê ji (Mefreqê Dihok)ê ve pêşrewî dike bo (Asihê), eger em paşve nekişin, em ê bikevin nav her du hêzên hikûmetê û em ê bên dorpêçkirin û rêya derbaskirinê ji me re giran dibe. Dinya tarî bû û me cihê xwe berda û em paşvekişiyan bo binarê (Çiyayê Bêxêr) û gundekî felan bi navê (Mêrgesora) û muxtarê wan kesek bû bi navê (Şenê), bo roja din hikûmetê êrîş kir ser gund û her kesekî wan dest ketiba dikuştin û agir jî berdan gund, li gor zanyariyên me 60 kesên gund ji aliyê hikûmetê ve hatin kuştin.
Di şerê (Beẍluce) de Pêşmerge ti zirar nebû, ji dijmin jî 20 serbaz hatibûn kuştin, çimkî tenê Pêşmergeyekî me bi navê (Hecî Haco Xerxorî), nîşane li serbazan girtibû, gava dixwestin ji otomobîlên xwe bên xwarê 13 jê kuştin. Du (şivan)ên gund jî şehîd bûn.
Piştî têkşikandina 3 debabeyên dijmin, me (Beẍluce) berda, hikûmetê karî pêşrewî bike û bigihîje (Pêşîabîrê).
Çend rûbirûbûn û şer di sala 1963an de
Bihar 1963 bû, em 50 Pêşmerge bûn bi serperiştiya (Haşim Mêrozî, şeveke me li gundê (Ashê) ku dikeve ser rêya sereke ya (Duhok-Zaxo) mêvandariya me kirin, em gihîştin gund (tirşik-kufte sor) hatibûn çêkirin, em li nava gund belav bûn û her yek ji me li malekê û li cihekî cihê xwe girt, hê me dest bi xwarinê nekiribû, peyam gihîşt me ku hikûmet êrîş dike.
Baran bi awayekî dibare ku erd û ezman pê re dihejin, (tirşik-kufte sor) li ber me danîbûn, nûçeya êrîşa hikûmetê gihîşt, bi lez kufteyekê min xiste nava berîka xwe û yek jî min avêt nava devê xwe, em bi rê ketin, em dinêrin (tank) li deştê bi rêz sekinîne û bi çekên xwe yên (doşka û tevahiya çekên sivik ên xwe) pêşve diçin, em jî tenê bi çekên xwe yên sade ku ji (brno û îngilîzî û alman û xencer û reşeş) pêk dihat li hember wan sekinîn û şer germ bû, leşkerekî pişta xwe dabû stûnekê û (sê) gule bi nîşangirtinê min pê de teqandin, yek jê berneket, ez çûm ser wî û gihîştim cem wî, min wisa zanî canê xwe ji dest daye, min jê pirsî te çi dike çima tu sekinî? Qur'an ji berîka xwe derxist û got "ji bo xatirê vê Qur'anê min nekuje", me ew girt û me ew veguhast xaniyekê.
Tank çawa dihatin di nava qurmê de dernediketibûn, paşê propagande ji bo (Haşim) hat kirin ku wî karîbûye (tank) bi (reşeş)ê deq bike, di demekê de ku guleya reşeşê ti bandoreke wê li ser tankê tunebû, lê ji ber baranbarînê tankan girtin xwar û asê bûn, xelkê wisa dizanî ku ew Pêşmerge ne tankên wan sekinandine. Xelkê gund bi her awayî piştgiriya me dikirin, heta di wê êrîşê de mêrekî bi (cift-saçme) êrîş dibir ser (tank) û şerê hikûmetê dikir. Şerê di êvarê de berdewam bû heta sibehê, dinya agir bû û hawar û gazîkirina (zarok û jinan) gihîştin herî jorê ezman, ti kes di nava gund de nema û bi temamî vala bû û ji bo roja din (balafir) gihîştin û bombebaranekî giran kirin û şovêl û buldozer jî anîn û tevahiya xanî û avahiyên gund bi ser hev de rûxandin.
Yek ji me bi me re bû bi navê (Xurşîd) ku ser bi eşîra (Mizûrî Jêrî) bû û Pêşmergeyekî gelek jêhatî bû, di wî şerî de şehîd bû, hikûmet bi neçarî paşvekişiya û du tank jî di nava qurmê de hiştin, her çend me hewl da me nizanî tankan çawa bişewitînin!.
Dastana şerê Mangêşkê sala 1963Çend caran me êrîş biriye ji bo girtina (Mangêşkê), lê me nekarîye desteser bikin, sê caran ez bi xwe bi wan re bûm û me şikest xwar û vegeriyan, bêyî ku desteser bikin. Serokê caşan li nava (nahiyeya Mangêşkê) xwe qayîm kiribû, piştî ku bê şer em ketin nava nahiyeyê, bi jin û mêran ve rûbirûyê me bûn û hêza me têk çû û em ji nahiyeyê derketin.
Berî ku em êrîş bikin ji bo girtina (Mangêşkê), di heman rêya xwe de me gelek şer bi (caş)an re kirin, ji bo ku rêya me berdin, di dawiyê de me karî bi rêya diyarî û şer gelek ji rebayên gundên (Bêsfikê û Berojkê û Mangêşkê) bigirin û paşê êrîş bikin nava (Mangêşkê), diviyabû em hîle û dekên cuda bibînin ji bo girtina rebayên stratejîk, ji ber ku hikûmet alîkarê wan bû û zehmet bû em karibin di wan hemû şeran û navçeyan de serkeftî bin.
Sala 1963 dem nîvê şevê ye, piştî ku me bilindahiyên derdora (Mangêşkê) kontrol kirin, bêyî ku gule ji çekên me derkeve, bi dizî em gihîştin navenda (Mangêşkê).
Çar qol bi serkirdetiya her yek ji (Elî Halo, Silêman Hacî Bedriya, Haşim Mêrozî û Îsa Siwar) em gihîştin nava kuçe û kolanan û me hatûçû dikir, piştî mayîna me ji bo çend deqeyan, (teqemeniyek) li ezman hat teqandin û em ketin ber deşrêja guleyan û ji her alî ve gule li me hatin teqandin û bû ahenggerîna xelkê wê, her çend me bang li wan dikir (werin derve û em zirarê nadin we), hinek ji wan cêrî dikirin û hinek jî bi (zimanê erebî) diaxivîn. Di şer de 2 Pêşmergeyên (Berwarî) şehîd bûn, her yek ji (Ebdullah Kurranî û Îbrahîm Kurranî û Şêx Sên Ergoşî) jî bi me re bûn.
Girtina kompaniya Eyn Zale di sala 1963
Bîroka girtina (Kompaniya petrolê ya Eyn Zale) demek bû kar li ser dihat kirin, serqolên me dixwestin zirarê bigihînin dilê hikûmetê, ji aliyekî din ve me dixwest çend kesên biyanî wek rehîne bigirin, agahî jî gihîştibû me ku çend endazyarên fransî di wê kompaniyê de kar dikin, lewma (Eyn Zale) bû armanc. (Hikûmet) jî gelek bi zehmet pê digihîşt û pêwîst bû rêyeke dûr bibire heta ku bi hawara kompaniyê bê, ji ber ku diviyabû ji (Şingal)ê ve hikûmet bi hawara wê bê û (Şingal) jî dûr bû.
Di hemleya êrîşkirina ser kompaniyê de, hejmarek Pêşmergeyên (Êzidî) jî bi me re bûn ku gelek çavnetirs û azad bûn û yek ji wan navê wî (Mehmûdê Hemrê) bû.
Rojekê ez çûm (Bêzhê), berpirsên me ku her yek ji (Îsa Siwar û Hacî Qado û Haşim Mêrozî û Elî Halo û Elî Elî û Reûf Melajamî û Ebdulkerîm Hamid û Silêman Hacî Bedriya û Elî Hacî Bedriya) bûn, min dît, civiyane û bernameyê dadirêjin ku çawa êrîş bê kirin û çawa jî paşvekişin, hinek xelk ji (Eşîra Gergeryî) bi wan re di civînê de bûn û rê û banên navçeyê ji wan re zelal dikirin.
Bihara 1963 nêzîkî 300 Pêşmerge em bi rê ketin û gihîştin ser rûbarê (Dîcle), demê hatûçû li beravê rûbarê hat kirin û cihek ji bo derbaskirinê hat dîtin û (çûp) anîn, Gergeryiyan gelek alîkariya me kirin û (melevan û çûp) dabîn kirin, eger bi alîkariya wan nebûya karê nehatibû kirin, Gergeryiyên berê rojhilatê rûbar, çûp ji me re anîn û yên rûyê rojava jî parêzgarî li me kirin.
Heta ku em derbas bûn û gihîştin (Eyn Zale), Pêşmerge li dû Pêşmerge wek zincîr li dû hev diçûn, yek kes ne ji dijmin ne ji dost agahiya wan ji tevger û çûna me tunebû.
Çiqasî tu lê binêrî, tu girêkê li herêmê nabînî, me 2 rojan xwe di nav (çandinî-genim) de ku kulîlk jî dabû veşart, (wê demê were xwe di nav zeviya (genim) de veşêre da ku neyê dîtin), şevê jî em bi rê ketin heta ku em gihîştin (Eyn Zale). Li pişt kompanyayê girek heye mîna çiyayekî, na heger ne ew bûya, kompanya di nav deştekî fireh û berfireh a bê sîber û dorpêç de hatibû avakirin.
Ji bo dema mayîna me û pêkanîna çalakiyê û vegerê, me hinek xwarin di nav çente û bêrîkên xwe de danîbû, her çend demsala biharê bû jî, lê herêm ewqas germ bû, nan di nav bêrîkên me de bûbû (hevîr).
Katjimêr 8ê şevê em li cihekî kom bûn, bi dûrahiya 2 katjimêran ji cihê kompanyayê, bernameya êrîşê hat danîn û ji Pêşmergeyan jî hat xwestin piştî bidawîbûna çalakiyê, hemû vegerin wî cihê ku em lê kom bûbûn.
Gergeryan rê nîşanî me didan û heta beş û yekîneyên nav kompanyayê jî ji me re ronî dikirin û cihê mayînê û odeyên kargêriyê jî nîşanî me dan, hêzeke wiha ya hikûmetê jî lê nebû, lewma me bi hêsanî karî di katjimêr 10ê şeva duyem de êrîşî wan bikin. Heta wan bi xwe jî nizanibû çi qewimiye û ew hêz ji ku derketiye û bi wê hêsanî ketiye nav wan.
Bi çekên (Brno û Elman û Îngilîzî û Xedare û Reşeş Bren) me êrîşî kompanya Eyn Zale kir û me dorpêç kir û me hejmareke zêde ji wan kuştin û girtin, me destpêka şerê xwe li cihê (Bêtel-cîhazê lasilkî) dest pê kir, da ku nekarin daxwaza alîkariyê bikin û nûçeya êrîşê bi kesî re bigihînin, paşê em ketin nav kompanyayê û me bi ti awayî rê neda ku dest bi şer bikin, pasewanên wan ji liv û tevgerê ketibûn û rastî şokeke mezin hatibûn.
Pasewanên kompanya Eyn Zale şerekî wiha nekirin, na heger ne wisa bûya me Şehîd jî didan, ji ber ku nizanibûn çi bi serê wan hatiye û çi qewimiye!. Yek ji hevalên me (qaseya pereyan) nîşanî min da û hinek ji me çûn bo wê, gulleya yekem min li qefla wê da ku qasî ranê mirovekî mezin bû ti bandor lê nekir, gulleya duyem min lê da û şikand û me vekir sê hezar dînar tê de bû, em çûn ser (qaseyeke) din me nekarî bişkênin û me li cih hişt.
Di çalakiyê de hejmareke zêde (cîhazê lasilkî û tiving û reşeş û fîşek) ket destê me, lê kî dikare wan veguhêze? Ew kesên ku alîkariya me jî kirin, nehiştin pasewanên kompanyayê bi xwe re bibin û destkeftiyên xwe bi girtiyan hilgirin, ji ber ku ditirsiyan bên naskirin, lewma daxwaz kirin yan wan bikujin, yan jî bi xwe re nebin, wê demê di rêya vegerê de me gelek sindoqên fîşekan li cih hiştin.
60 polîsan pasewaniya kompanyayê dikirin, hinek ji me girtin û me li wir bi wan ve girêdan, 8 ji wan birîndar bûn û 4 ji wan hatin kuştin, bi xwe min yek ji wan kuşt, ku di nav boriya veguhastina neftê de xwe veşartibû ku hêj nehatibûn sazkirin û bi çekê (Grînov) şer dikir, gulleyek min avêtê û bêdeng bû.
Di operasyonê de (jin û mêrekî) (Fransî) jî ku di kompanyayê de kar dikirin, me girtin û me kirin pişt xwe heta ku me ji (rûbarê Dîcle) derbas kirin û paşê di (dewar) de me bar kirin bo (Bêzê) û ji wir jî bo (Balekayetî) li cem (Mela Mistefa) hatin şandin. Dawiya operasyonê jî me agir berda tevahiya kompanyayê.
Zêdetirî 3 katjimêran em di nav kompanyayê de man, me xwe kom kir, da ku vegerin wî cihê ku em jê hatibûn. Ez vegeriyam cihê xwe yê diyarkirî, (Haşim) di nav kompanyayê de mabû, careke din ez vegeriyam nav kompanyayê, heta ku tevahiya Pêşmergeyan kom bûn, dinya ronî bû, wê demê bi lez di nav (genim) de bikeve û paşê rast were, neba nîşane li pey me bimîne û firoke li pey me bikeve.
Sibe firoke gihîştin û li ser herêmê geriyan, me xwe veşart, heta ku me nebînin, firoke agir berda zeviyên genim û ew genimê hêj zer nebûbû, agir digirt. Heta ku roj ava bû û dinya tarî bû em bi bêdengî man, wê demê em bi rê ketin û gihîştin ser rûbarê Dîcle, dem bû 12ê şevê, hinek ji Pêşmergeyan melevanî dizanibûn û zû xwe derbas kirin, yên din jî man û em geriyan bo dîtina (çûp) da ku pê derbas bibin. Ji bo rizgarkirina me ji rûbarê Dîcle, xelkê (gundê Pêçek) alîkariya me kirin, melevan û (çûp) ji me re anîn, heta sibe her mijûlî veguhastina Pêşmergeyan bûn û sibe firoke gihîştin û tevahiya çûpên me jî bi avê de berdabûn xwarê, Pêşmergeyekî me bi navê (Şahîn) derbas nebû û firoke teqe lê kir û Şehîd kir û termê wî jî ket destê dijmin.
Hema ku em gihîştin aliyê rojhilatê rûbarê Dîcle, heta êvarê me xwe veşart û ji bo şevê em çûn nav (gundê Pêçek) û me nan xwar û me xwe şûşt û bi rê ketin heta ku em vegeriyan (çiyayê Bêxêr), çiya û çiya em diçûn, em digihîştin her gundekî me nan dixwar û me bêhna xwe jî vedida. Fransiyan jî me veguhastin bo herêma (Sindî) û paşê bo sînorê Balekayetî.
Sê roj bi ser çalakiyê de derbas bûn, hikûmetê dest bi lêkolînê kir û li pey rêçên me hatibû, ji bo wê ronî bû ku xelkê gundên (Pêçekê serû û xwarû) alîkariya me kirine û her du gund bi erdê re kirin yek, ku zêdetirî 300 mal tê de bûn û hinek ji xelkê wê derxistin û hinek jî kuştin.
Dastana Pêşiya Bîrê di sala 1963an de(Pêşiya Birê) dikeve sêgoşeya sînorê (Îraq-Tirkîye-Sûriye) li ser rûbarê (Xabûr), kesekî feleyê lê bû bi navê (Ezîz Yaqo), kurekî wî hebû bi navê (Cemîl). (Cemîl) bibûye hevalê min, daxwaz ji wî kir ku alîkariya me bike ji bo girtina wê rebayê ya ku dikete (Pêşiya Birê). (Cemîl) got "(Ehmed) eger hûn kontrol bikin û kuştar tê de çêbibe, hikûmet dê me ji nav bibe", min jî jê re got: "Karekî wisa bike ew şer nekin, soz be yek kesekî wan neyê kuştin", her çendî kirî ez pê re berdewam bûm û li ser daxwaza xwe sor bûm, heta alîkariya me bike ji bo girtina rebayê, di dawiyê de razî bû û got: "Vê şevê werin, lê bila kuştin çênebe û polîsên xwe jî min tê gihandine, şerê we nekin, lê çawa polîsan biparêzin û nehêlin ziyan bigihê wan û hikûmet jî hest pê neke ku rebaya xwe radestî we kirine?" Paşê li ser wê rêk ketin, ku kêm teqeyek bê kirin û rebayê radestî Pêşmerge bikin û polîsan jî bi destên girêdayî di nava qişleyê de bihêlin.
Biharê 1963, neh Pêşmerge ku her yek ji (Baqî Ehmed Mêrozî û Ebdullah kuranî û 4 Pêşmergeyên din ên (Sindî)yê li gel min in. Demjimêr (12:30) xulekên şevê me êrîş bir ser (Qişleya Pêşiyabirê), ji bo (nav) me şerek kir ku du demjimêran kişand, heta ku gihîştim nav qişleyê, min dît polîsek ji aliyê Pêşmergeyekî ve hatiye kuştin, min jê re got "te çima ew kar kir?" Pêşmerge got: "Ji ber ku çek li min rast kiribû", polîsên din jî me desteser kirin û me destên wan girêdan, çend çek û cebilxaneyên nav qişleyê jî hebûn ku pêk dihatin ji du cîhazên bêtêlê û sê reşeşên bren û bîst û çar îngilîzî qût û deh sindoq fîşekên îngilîzî û hinek pêdiviyên din me li gel xwe anîn. Polîsên desteser-kirî jî, piştî girêdana destên wan, di nava qişleyê de li gel termê kuştiyê hiştin.
Di sala 1963 piştî ku hikûmeta Îraqê li ser daxwaza caşan êrîş kir ser Çiyayê Pîres û Barzan, sengerê Pêşmerge û caşan cihê bû ku jê re dibêjin (Mila).
(Şêx Osman) daxwaz ji (Mela Mistefa) kir (Haşim Mêrozî) bê veguhastin (Barzan), berê (Se'dê Qasim Palanî) berpirsê hinek ji Pêşmergeyan bû li (Mila) û ji aliyê hikûmetê ve êrîş li ser wan hatibû kirin û wan jî şer nekiribû, (Osman) jî ji wan hêrs bûbû, lewma daxwaza (Haşim) kir, piştî ku em gihîştin wê derê, me rê li pêşveçûna hikûmetê girt û me nehîşt bigihên Barzan.
Havînê 1963 piştî ku me cihê (Se'dê Qasim Palanî) girt, careke din hikûmeta Îraqê êrîş anî û her çendî me hewl da wan karî pêşve biçin û (Gundê Rîşa)yê şewitandin û (Haşim) bi çirû hewl da agir vemirîne, min jî bang lê kir û jê re got "were û xwe rizgar bike, niha firoke bordûmanê li me dike, çawa dikarî bi vî awayî agir vemirînî?".
Piştî demekê kurt (caşan) bi alîkariya hinek ji berpirsên hikûmî êrîş kirin ser me û dixwestin bigihên Barzan û bişewitînin, li (Mila) me senger danî û em rûbirûyê wan bûn û 8 kesên wan hatin kuştin û hejmareke zêde jî birîndar bûn û 4 Pêşmerge jî şehîd bûn û me rê neda pêşve biçin û bigihên Barzan.
Caşan bi çekên sivik û tenê topên (Uqde 3 û 4) li gel wan bûn, em jî bi çekên xwe yên sivik ku ji (Xedare û Birno û Reşeş) pêk dihatin ji bo heyama 12 rojan em rûbirûyê wan bûn, xweşbextane (firoke û top) alîkariya wan nedikirin, lewma dema me zanî ew tenê ne, bê minet bûn û me bergiriyeke tund kir, tevî kêm-hejmarîya me ku di destpêkên şer de di navbera (60 heta 70) Pêşmergeyan de bû.
Caşan niyeta wan hebû (Barzan) bişewitînin, ji bo ku rêkeftina aştiyê ya di navbera (Barzan û hikûmeta Îraqê) de bi dawî bibe.
(Şêx) nûnerê xwe bi navê (Welî) ku xelkê gundê (Hevnka) bû şande (Bexda), (Welî) pirê peywendiyê bû di navbera (hikûmet û Barzan), hatûçûyên (Welî) jî pir نهێنی (veşartî) bûn û nedibû caşan hest pê bikin û bibînin, na hema zû dê bikuştana.
Caşan ku hejmara wan di navbera 400 heta 500 kesî de bû, êrîş kirin ser me, piştî ku barûdoxê me têk çû, (Xudan) ferman da (Welatjêrî)yan û (Milletê Barzan) bi giştî, bi navê (Bergiriya Millî) bi hawara me ve bên, di dawiyê de ji her aliyekî ve xelk bi çek û pêdiviyên xwe ve bi hawara me hatin û hejmara me gihîşte 400 kesî.
Pêşmergeyan bi serkirdatiya her yek ji (Haşim Mêrozî û Ne'man Barzanî) şerê man û nemanê me li hember caşan kir, di şer de 4 şehîdên me hebûn û (Mihemed Reşîd Babsêfî û 2 kesên welatjêrî û 3 kesên din jî birîndar bûbûn û birîndarekî me jî ketibû destê wan û bi dû xwe de kaş kiribûn heta (Blê), li (Blê) çenteyê birîndarê me bilind kiribûn û keşk jê derxistibûn û hawara wan kiribû, ew çawa dikarin bi (keşk û çente) şerê hikûmetê bikin? Piştî demekê dirêj di şer de, peyam gihîşte hikûmeta Îraqê û destêwerdan kirin û gihîştin (Blê) û bi zûtirîn dem (caşên wan) dûr xistin û rê nedan li (Mila) zêdetir pêşve biçin. (Şêx Ehmed) vegeriya Barzan û peywendiyên xwe li gel hikûmeta Îraqê rêk xist û soza nûjenkirina gundê wî jî jê re hat dayîn.
Piştî ku şer gihîşte (Metîna), daxwaz ji (Haşim Mêrozî) hat kirin, biçe wê bereyê û alîkariya wan bike di rûbirûbûna hikûmeta Îraqê de, (Haşim) li gel hinek ji Pêşmergeyên xwe bi rê ket û ez li (Mêroz) mam û neçûm, di şerê (Metîna) de sê Pêşmergeyên (Haşim Mêrozî) şehîd bûn bi navên (Hacî Îsa Mêrozî û Baqî Ehmed Mêrozî û Ne'man Mêrozî) û (Haşim) jî birîndar bû û hat veguhestin bo (gundê Şiwiyê) yê ser bi (eşîra Nêrweyî), nexweşxaneya şoreşê li yek ji şikeftên wî gundî bû û (2) du doktor çareseriya birîndaran dikirin, yek ji wan bi navê (Mûşê) ku fele bû ligel yekî (Silîvaneyî), piştî ku nûçeya birîndarbûna me gihîşt, ez bi rê ketim bo (Şiwiyê), xizm û kesên me jî yên ku li (Metîna) bûn, ji bo halpirsînê xwestibûn serdana (Haşim) bikin, (Es'ed Xoşewî) rê nedabû bi çekan serdana (Haşim) bikin, biryar dabû, eger çûn bila çekên xwe deynin, her çend xizmên me hewl dabûn bi çekan bên, (Es'ed) rê nedabû û ji wan re gotibûn: "eger biçin divê bê çek biçin", dawiyê bê çek xizmên me gihîştibûn (Şiwiyê), dema (Haşim) ew mijar zanî aciz bû û gelek têk çû, daxwaz kir bi zûtirîn dem wî vegerînin malê, her çend xelk û pizîşkên nexweşxaneyê daxwaz jê kirin nabe nexweşxaneyê biterikîne, lê li ser daxwaza xwe israr kir, (Haşim) bi birîndarî hat veguhestin (Mêroz).
Birîna (Haşim) li (Mêroz) ji aliyê (Doktor Mehmûd Osman) ve dihat tedawîkirin û ji bo demekê (Doktor Mehmûd) li mala me ma, xwezîbextane birîna wî şikestin tê de nebû, tenê birînek bû goştê ranê wî girtibû, lê piştî ku hat veguhestin (Mêroz), barûdoxê wî zêdetir têk çû û bi hîmeta (Doktor Mehmûd) hat çareserkirin û ji bo 20 rojan li ser cêgehê ma.
Rûdanên Sala 1964 li sînorê Qeladizê û Raniye û şerê Partî û koma Îbrahîm Ehmed û Celal Talebanî
Di Sala 1964 (Mela Mistefa) daxwaz kir beşek ji hêzên (Haşim Mêrozî) biçin cem wî li sînorê (Raniye) ku li (Serkepka) rûdinişt. Ez li şûna (Haşim) ligel 11 Pêşmerge çûm û (Salih Se'îd Şiwî û Beşîr Têlî û Ne'man Mêzî û Meho Mêzî û Teha Yasîn Mêrozî û Hesen Xelîl Mêrozî û Ebdullah Salih Şiwî û... hwd) ligel me bûn, baregeha me li nav bajarê Raniye hat danîn.
Hêj cudabûn di nav rêzên Partî de çênebûye, rojekê (Celal Talebanî) hat cem me û hemû Pêşmerge li (jûrek) baregehê rûniştibûn û her destê xwe xistibû aliyekî deriyê jûrê û got "kê berpirsê vê baregehê ye?" (Teha Yasîn Mêrozî) jê re got "Ehmed, berpirsê baregeha me ye", got "kîjan ji we Ehmed e?", paşê ji aliyê cemaetê ve hatim bangkirin û çûm cem wan, (Celal Talebanî) min nenasî, min jê re got: "fermo ez (Ehmed) im", got "birayê (Haşim Mêrozî)", min got "belê", got "ligel min were", ji mêrên me re jî got "kes ji we neyê em diçin û vedigerin".
Hêj nizanim ew mêr (Celal) e, otomobîleke (Cîp) pê re bû (ez û Celal û yekî din) li pişt şofêr siwar bûn û pasewan jî li paş bûn, bi rê ketin û pirsa cihê çûna me û kesayetiya wî jî min hêj jê nekiribû û piştî ku pirsa eşîr û gundê jê kirim, (Celal) got "hûn çend bira ne", min got "du bira ne", got "tiştekî ji we re bibêjim", min jî fermo lê kir û got "ez (Celal Talebanî) me", min got "bê henek û lîstik tu (Celal) î?!" got "belê ez (Celal) im", min jê re got "baş e çima te ez anîme û çi karekî te bi min heye?", got "hinek karên min bi te hene û paşê te vedigerînim û netirse", hêj ti pirsgirêk û girtin di navbera me de çênebûye û em hemû ji yek navçeyê ne û heta em jî ligel wan li nav bajarê (Raniye) ne. Celal got "çima li dû malbata (Barzanî) ketine? Ew malbat kurdayetiyê nakin û tenê (Şêx) û meşayix in û xwe kirine pêxemberê we, ew ti qazancek wan nîne, şêxayetî û kurdayetî ligel hev naguncin", (Celal) berdewam e li ser axaftinên xwe û got "(Şêx Ehmed) xwe kiriye pêxember û (Mela Mistefa) jî Melekê Tawis, lewma sûm li we ye û hez dikim ji wê malbatê cuda bibin", min jî got "eger em ji wan cuda bibin çi bikin?", got "rê gelek in û ew şevan ez ê ji we re bibêjim çi bikin", (Celal) gelek axivî û her axivî heta ku em gihîştin (Bendava Dûkan), li (Dûkan) hejmareke zêde Pêşmergeyên (Celal) hebûn û me daxist û li baregehên wan tiştekî me xwar û me geriya û piştî ku jê cuda bûm rastê Pêşmergeyekî me bi navê (Teha Yasîn Mêrozî) ligel xwe bir û çûm cem (Mela Mistefa) li (Serkepka).
(Mela Mistefa) bi temayê destnimêjê bigire, dema min dîtin (Mela Mistefa) sekinî û mandîbûna min pirsî û got "xêr e tu ji ku têyî?", min jî tevahiya çîroka (Celal) jê re vegot ku çawa hat cem me û me çi kir û çi got, piştî ku axaftinên xwe temam kirin, (Mela Mistefa) got "ew şevan hişyar bin, eger derî li we girtin û teşeleqe bi we kirin, şerê xwe bikin, xwe teslîm nekin, hûn ti karekî nekin û nebin sedema çêbûna şer li nav bajêr de, neba axaftinekê li ser me bikin û bibêjin (Barzanî)yan şer kir û derxistin, eger dixwazin derkevin bila bi xwe derkevin".
(Pêşmerge û hikûmeta Îraq) bi hev re li nav bajarê (Raniye) ne. Berbangê, koma (Celal) (sema'e) bi otomobîlê ve daliqandin û bi nav bajarê (Raniye) de geriyan û qîriyan (bimirê Barzanî... birûxê Barzanî...) piştî wê rûdanê (Celal) çû û li navçeyê nema.
(Mela Mistefa) bang li min kir û daxwaz kir vegerim (Mêroz) û (Haşim) were şûna min û got: "her gava gihîştî malê, bila (Haşim) were û nameyekê jî jê re binivîsin da bi rêya (Raniye-Koye-Hewlêr) vegerin", her wiha ji me re got "hûn û bextê xwe, yan we digirin, yan rêya derbaskirinê ji we re vedikin".
Li (Ranya) me du otomobîl kirê kirin û li (Heybet Sultan) me ber bi (Koye) ve hilkişiya, gihîştin bendava (Hewlêr) nêzîkî (Quştepe) me ji otomobîlan daxistin, gotin "hûn ji ku tên?" min ji wan re got "em ji (Ranya) tên", got "ev çi bêserûberî ye bi çek û sîlah û bi vî ser û sîmayî ji (Ranya) bi rê ketine û hatine", min jê re got "bêserûberî be yan nebe, birêz (Barzanî) name daye me", got "nameya we li ku ye?" min name da wî û got "biçin parêzgehê", otomobîlekê pêşiya me girt û yek jî li dû me hat, heta gihîştin nav (Hewlêr) û avahiya parêzgehê û me çekên xwe danîn û me kemberên xwe girêdan û bang li min kirin, ez çûm hundir, zilamekî leşkerî yê kurd li ser kursiyê rûniştiye û ser milê wî tije (stêrk-necme)yên leşkerî ne, got "hûn ji kîjan cihî tên?" min got "em ji (Ranya) tên û em dixwazin vegerin navçeyên xwe", got "çawa bi vê rêyê hatine?" min got "birêz (Barzanî) name ji bo me nivîsiye", pirsa nameyê kir û min jî name da wî û lê nihêrî û got "hûn çend Pêşmerge ne", min hejmara Pêşmergeyan jê re got ku 12 kes in û bi taksiyê ji Koye hatine, niha jî taksiyên me vegeriyane, paşê daxwaz ji koma xwe kir du otomobîlan ji bo me peyda bikin û heta (Spîlik) bi me re bên û ji wir jî em bi xwe biçin.
Em siwarî otomobîlên wan ên leşkerî bûn û bi rê ketin heta gihîştin (Spîlik), em 12 zilamên jamane sor bi çek û sîlah ve hatin xwarê, gava ew leşker û caşên li (Spîlik) bûn em bi vî awayî dîtin ji her alî ve li me kom bûn û derdora me tije caş bû û yekî got: "ev (Husên Axa yê Surchî) ye", (Husên Axa) dest bi lêkolînê kir û got: "ji kîjan navçeyê tên", min jê re got: "em ji Ranya tên", got "ji bo çi ye", min jê re got "em hatine parêzgeha Hewlêrê û bi otomobîla leşkerî vegeriyane, paşê got: "rast e hûn dibêjin (Şêx Ehmed) pêxember e?" bi awayekî bêzar min jê re got "çiiiiii???", dîsa pirsî "hûn ji (Şêx Ehmed) re dibêjin (pêxember)?" min jê re got "ezîzê min bi ciwanî biaxive, tu mirovekî mezin î, li vir em nayên dadgehkirin, ne tu ew kes î ku bikarî me dadgeh bikî, ne em jî ew in ku dadgehê bi te bikin, em rêwî ne û em dixwazin bi rêya xwe biçin, (Şêx Ehmed) jî ji tu kesî re negotiye ez pêxember im, gelo baş e hinek gotin li ser şêxên Surchiyan tên kirin û ez jê re bibêjim?" got "wow çend tûnd e!!", amirekî hikûmetê li wir bû û bi zimanê erebî ji (Husên Axa) re got: "dest ji wan berde bila biçin û tu karê te bi wan çi ye", (amirê leşkerî) berê xwe da me û got "hûn çi dikin otomobîlan digirin yan karekî din dikin?" min got "eger otomobîl hebin em ê kirê bikin, eger otomobîlan jî didin me heta em digihîjin dergehê (Geliyê Elî Beg) karekî baş e", otomobîleke Zîl a leşkerî anîn û em siwar bûn heta (Gelî), li (Gelî) careke din rê li me girtin û li bendava hikûmetê em anîn xwarê û paşê çend pirs ji şofêrê Zîlê kirin û wî jî Barûdox jê re behs kir û paşê daxwaza min kir û ez jî çûm cem wî û her çi hebû û tune bû min jê re behs kir, min jê re got "em bi destûra (Mela Mistefa) ji (Ranya) hatine û eger gotûbêj û aştiyê neba ne (Mela Mistefa) em bi vî awayî dişandin û ne em jî dihatin, hûn çima ewqas li me dipêçin". Li (bendava Gelî) em qediyan û leşkerek bi me re hat û bi peyatî me rêya (Balekiyan) girt ber û du zilam derketin û gotin "ew (Hesen û Husên Axa yê Balekî) ne", leşker li cem wan em hiştin û vegeriya.
Me jî rêya (Mêrgesor) girt ber, min ji koma xwe re got: "ez ji wan (Balekiyan) ditirsim li cihekî rê li me bigirin, lewra em du bi du li dû hev û bi dûrahiya ji hev diçin, eger tiştek jî çêbû, bila em hemû bi hev re neyên girtin.
Berî ku em bigihîjin (Hawdiyan) yekî ji me re got kesek li (Hawdiyan) heye rê li xelkê digire, bi rê ketin û rê bi rê diçin em li bendê ne ev dem yan demek din ji aliyekî ve gule li me bê berdan, heta gihîştin (Lîlok) dinya tarî bû, wê demê me hest bi aramiyê kir û em rizgar bûn, em hilkişiyan û gihîştin gundekî bi navê (Goyiskê) ku dikeve hemberî (Mêrgesor), em ber bi gund ve çûn, heta hinek xwarin peyda bikin, li her deriyekî me da tu kesî derî ji me re venekir û çend me hawar kir ku em in û milet in bê feyde bû. Me rêya xwe girt û bi zikê birçî em bi rê ketin, me (Goreto) derbas kir sibehê bû. Koma me ji birçîbûnê şiyana meşê nemabû, lê me zext li xwe kir û em nesekinîn heta gihîştin (Çame), em li ser malên wir belav bûn û her yek ji me parûyek nan xwar û em pal dan, xewê em birin heta nimêja mexribê bi ser de hat, bi şev em bi rê ketin sibehê gihîştin pişt (Gundê Kuran), wê demê bi temamî me rihetî dît û me dest bi henek û pêkenokan kir.
Ez gihîştim malê, min ji (Haşim) re got: "(Mela Mistefa) ferman kiriye biçî cem wî". Çîrok û Barûdox a Ranya û çûna (Celal) min jê re behs kir û tevahiya mijara vegera me jî min jê re vegot.
Gotûbêj berdewam e, (Haşim Mêrozî) bi 7 Pêşmergeyan bi rê ket ji bo cem (Mela Mistefa), piştî çend rojan mayînê, (Mela Mistefa) (Haşim) û (Ismet Şerîf Wanlî) raspardin da ku serdana (Celal Talebanî) bikin û daxwaz jê bikin vegere, (Haşim û Ismet) çûbûn (Zinê) li ser sînorê Îranê, (Celal) nehatibû cem wan û nûnerê xwe şandibû û red kiribû vegere.
(Haşim) heta sala 1966 li sînorê (Ranya) ma, paşê (Mela Mistefa) sê bar çek da wî û jê re got "biçe cem (Hiso Mîrxan Dolemerî) û ji bo demekê li wir be paşê li şûna (Hiso) dest bi kar dibî û ew jî ez ê veguhezim cihekî din".
(Hiso Mîrxan Dolemerî) li navçeya Şehê bû, navçeyên (Mizûriyê Jêrî) jî ji aliyê (Xazî Hacî Melo) ve dihatin birêvebirin wek gundên (Xurt û Dekan û Mêrsîda û... hwd).
(Haşim) vegeriya malê û bo heyameke hefteyekê bêhna xwe da, paşê bi rê ket bo navçeya (Şehê), ligel 25 Pêşmergeyan bi rê ket, min jî ligel wan heta (Astengiya Sîna) ya ku dinêre ser (Rûbarê Şîn) çûm, jê re got "vê carê tu li malê be, eger ez westiyam û hîlak bûm were û cihê min biguherîne", min jê re got "ev cara te ya dawî ye û tu venagerî", got "çawa venagerim", min jê re got "nexêr tu venagerî û em te nabînin û tu yê şehîd bibî."
Zêdetir ji (mehekê) bi ser mayîna (Haşim) re derbas bû, bi serdan ligel 2 Pêşmergeyan çûm cem wan.
Havîn germ e (ez û Xazî Hacî Melo û Şewket) ji şîv-dola (Hesneka) dihatin xwarê, ji bo ku em biçin cem (Haşim Mêrozî), (Hisoy) jî ligel Pêşmergeyên xwe li ser wê cogelê ya ku bi nava dolê de dihat xwarê rûniştibû û mijûlî çay vexwarinê bû, xelkekî zêde yê navçeyê jî rû kiribû wê dolê û keper çêkiribûn û werza havînê tê de derbas dikirin, dolê çend şikeft jî tê de hebûn, eger firoke jî hatiba cihê parastî gelek bûn, rêya otomobîlan jî ji ti cihî negihiştibûyê, diviyabû bi gundên (Brîfka) de derbas bibûna paşê bigihîştana navçeyên (Mizûrî Jêrî) û cihê me bi xwe jî dûr bû.
Yek bi navê (Xalid Telweyî) ku ser bi (hoza Mizûrî Jêrî) ye û ligel hêzên (Hiso Mîrxan) de ye. (Xalid Telweyî) jî berê di nava xelkê de axaftin li ser axayan kiribû û gotibû "serdema axayan derbas bûye û serdem serdema (Mela Mistefa) ye û li pey axayan nekevin".
Ez agahdarê tiştekî nînim û derbarê wan gotinan de ti zanyariyên min nînin, dema ku bi nava (Dola Hesneka) de hatin xwarê, me silav li (Hiso) û koma wî kir, (Xazî) bangî (Xalid) kir û jê re got "(Xalid) çi ye li nava kolanan digerî û dibêjî serdema axayan nemaye û li pey wan nekevin, kengî axayan gotinek an karekî xerab ligel te kirine? Kengî axa daxwaz ji te kiriye suxreyê jê re bikî û embarê jê re bipîvî, çima zimanê xwe nagirî, şerm e em hemû mizûrî ne û xizm û kesên hev in, çima wan karan dikî?", (Xalid) got "dê here here ez kengî min gotiye tu dixwazî xwe lê bide", em zivirîn (Şewket) ku dike xwarzayê (Xazî) rûyê çekê xwe li (Xalid) kir û guleyek lê da, (Xazî) jî çekê xwe ji pîlê anî xwarê û wî jî du gule lê dan û (Xalid) kuştin, (Hiso Mîrxan) û koma wî bangî (Haşim) kirin û bû qerebalix, (Xazî) bangî (Hiso) kir û jê re got "(Hiso) tu nabî ber kuştinê, ew (Xalid) bû han dabû te ku wî karî bikî, paşê asûde be û îstîrahet bike (Xalid) te bi destên min da kuştin û (Mizûrî Jêrî) te berdan hev, tu jî li cihê xwe be û em te nakujin".
Em vegeriyan û min ji (Xazî) re got "çima te ew kar kir?" got "babeta her digihîşt wê radeyê û diviyabû min ew kar bikira, (Hiso) ew zilam bi destê min da kuştin û ez jî xizm û kesên xwe dibim û diçim çiya, hûn jî her tiştekî we baş dibîne bikin". (Xazî) ji du aliyan ve tengav bû, ji aliyekî ve ji (Pêşmerge) û ji aliyekî din ve jî ji (hikûmeta Îraqî).
Piştî wan rûdanan, (Xazî Hacî Melo) çû nava hikûmeta Îraqî û paşê ber bi (Emerîka) koç kir û berî demekê vegeriya Başûrê Kurdistanê.
(Haşim) vegeriya, sibehê wekî ji min re hat behskirin, êrîşa hikûmetê hatibû ser (Serê Etruş) (Haşim) ligel hinek ji zilamên xwe bi ser çiyayekî de ser dikeve, ji bo ku çiya ji destê hikûmetê derbixin, ji her aliyekî ve şer di navbera wan de çêbû û yek ji Pêşmergeyan ji (Haşim) re dibêje ew e dijmin e û xwe bilind dike guleyek tê û li serê wî dikeve û her li wir şehîd dibe.
Ez li wir nînim û lîsteyek daxwazên (Haşim) li cem min e ku bibim cem (Mela Mistefa) û ji wan re dabîn bikim, wê rojê (Haşim) şehîd bibû, heman rojê li (Mêroz) bi rê ketibûm bo (Balekayetî) ku dike (6/6/1966), sê rojan di rê de bûm heta gihîştim (Dîlman), wê rojê (Mela Mistefa) me nedît û agahdarê ti rûdan û karesatekê jî nînim ku bi serê me de hatiye û (Haşim) şehîd bûye.
Bo heyama 14 şev û rojan li (Dîlman) mam û (Mela Mistefa) rê neda vegerim, tevahiya şevan dihat derve û di bin reşmalê de rûdinişt û behsa zilamê mêrxas û mirin û jiyanê dikir û digot: "eger însan bimire, mayîna navê wî bi başî baştir e", min jî her agahî ji tiştekî nîne û ne bayê dîtibû ne baran wekî xelkê me dibêje: "xudanê mirî kure ye", ti caran pirsiyar ji xwe nekir, (Mela Mistefa) dixwaze gotinekê ji min re bêje! Bo roja 14 Îdrîs hat derve û got "(Ehmed)", min jî jê re got "belê", sereta hêsirên wî hatin xwarê, dema ku hêsirên (Îdrîs) min dîtin, min zanî (Haşim) şehîd bûye, jê pirsî kengî ji (Mêroz) hatiyî, min jî bersiv da û got "ew roja ku tu ji (Mêroz) bi rê ketî (Haşim) şehîd bû, ewqas roj e (bab)ê min hewl dide ji te re bêje, lê nikare bi çi şêwe û zimanekî ji te re bêje, tu jî vegere û peyama me gihîştiye heta tu venegerî şîn nayê danîn, min jî tiştek nema û min got: "ew rêya me hemûyan e".
Barhilgirek ji bo min girtin û ligel her du xizmên xwe û yekî din jî ligel min şand, 4 kes bi hev re bi rê ketin heta (Mêroz).
(Haşim Mêrozî) di (6/6/1966) li çiyayê Etruş şehîd bû û li (Gundê Hesneka) ya sînorê (hoza Mizûrî Jêrî) hat veşartin, piştî şehîdbûna wî bo heyama (yek) salê rûniştim û li malê li (Mêroz) mam û xizmeta mal û zarokên xwe û mal û zarokên (Haşim) dikir. Zarokê mezin ê (Haşim) 10 salî bû.
Payîza 1967 (Îdrîs Barzanî) daxwaz kir serdana wî bikim. Bi 26 Pêşmergeyan re ji (Mêroz)ê bi rê ketim, pêşî ji bo xatirxwestinê min serdana (Şêx Ehmed) kir û mijara serdanê jî ji bo (Gelale)yê jê re behs kir, paşê bi rê ketim û gihîştim (Gelale)yê û çûm cem Îdrîs û wî ji min re got "tu dizanî çima min tu bang kirî?", min got "na nizanim", got "Pêşmerge bi te re ne", min got "belê", got "(Mela Mistefa) daxwaza te kiriye û dixwaze te bibîne", min got "Mela Mistefa li ku ye?", got "li cem (Hemereşîd Xan) e li (Gundê Daroxan)ê", Îdrîs got "hinek ji Pêşmergeyên me bi dizî diçin (Gundê Daroxan), bi nav sînorê hikûmeta (Îran)ê re diçin, heta digihîjin cem (Mela Mistefa) û tu jî bi wan re diçî", wê demê hikûmeta (Îran)î alîkariya me dikir û hêzên me di nav xaka wan de hatûçû dikirin, min got "baş e diçim", got "tenê Pêşmergeyekî bi xwe re bibe û yên din bila li vir bimînin heta ku tu vedigerî li (Gundê Sîdekan)ê em wan datînin, ji bo rêgirtina li ber mefrezeyên caşan, her gava tu vegerî û (Mela Mistefa) jî her fermanekê bide, ez jî agahdar dike".
(Pênc) roj derbas bûn, karwanê me hat amadekirin, nêzîkî 200 Pêşmerge ne, bê çek em siwarî otomobîlên xwe bûn û bi rê ketin ji bo (Serdeşt û Bane)yê heta ku gihîştin (Gundê Daroxan) gundê (Heme Reşîd Xan), (Heme Reşîd) kal bûbû û li malê li ser cih ketibû, yek ji kurên wî bi navê (Enwer Beg) li cihê wî rûniştibû.
Gava em gihîştin (Daroxan) (Muqedem Ezîz) pêşwaziya me kir û xêrhatina me kir û Pêşmerge dabeş kirin, ez bi xwe re birim û ji bo heyama 41 rojan li cem wan mam û (Mela Mistefa) jî bi me re ye, bi roj em derdiketin û bi şev jî em vedigeriyan koşkê (Heme Reşîd Xan).
Ew Pêşmergeyên ku bi me re bûn û yên ku berê jî li wir bûn, bi rêya (Îran)ê re diçûn nav başûrê Kurdistanê ji bo (Pêncwên)ê û li wir çalakiyên leşkerî li dijî hikûmeta Îraqê pêk dianîn.
Neskoya şoreşa mezin a Îlonê di sala 1975an deŞoreş têk çû heta sala 1977an li (Mêroz) mam, dost û hevalên min koçberî Îranê bûn, bi tenê li nav gund mam, foca leşkerî ya temam li (Gundê Mêroz)ê hat bicihkirin, caşên kevn vegeriyan gund û hem pirsgirêk ji min re çêdikirin, hem jî her tim gilî û gazindên min dikirin, bi wê yekê ku pêwendiya min bi (Mela Mistefa) re heye, serê xwe xistibûn serê min û li derfetekê digeriyan zirarê bigihînin min.
Carekê (Serok caşek bi xwe û efserekî kurd xelkê (Rewandiz)ê bi navê (Subhî) û yekî ereb bi navê (Raid Mihemed) hatin cem min, (Subhî) îşaret ji min re kir ku xwe rizgar bikim, ji ber ku pilana girtina min hatiye danîn, heta (Raid Mihemed) jî ji (Subhî) re gotibû ku min agahdar bike ji wê hewldana ku ji bo girtina min tê kirin.
Li (Mêrgesor)ê li dû min şandin û efserekî (ereb) û yekî (kurd) xelkê (Amêdî)yê li wir bûn û kurdê pir xerab û bêrêz bû, di raperînê de me pir li dû efserê kurd ê (Amêdî)yê geriya, heta ku wî bikujin, lê wî xwe wenda kir.
Piştî ku barûdoxa min bi temamî têk çû, xaniyekî nû min çêkir, ji bo ku xelk wisa hest neke ku (Mêroz)ê diterikînim, (Raid Mihemed) hat cem min û got "çi dikî?", min got "xaniyan çêdikim", got "çima wisa dikî sûda wê nîne, biçe", min got "baş e baş". Xebereke min ji bo (Serkirdatiya Demkî ya Partî) şand û wan jî hinek (Ergoşî) ji bo alîkariya min û derbaskirina min şandin ku her yek ji (Mecîd Ehmed Ergoşî û Elî Mistefa Ergoşî) di nav wan de bûn û hejmarek Pêşmergeyên din bi wan re bûn, bi şev malê me hat barkirin, tenê barê (hêstir)ekê me bir, ew jî çend pêdiviyên kêm bûn û me her tişt li paş xwe hişt.
Tenê mal û zarokên xwe û Haşim 17 kes bûn, bi rê ketin, ji bo sibehiyê gihîştin (Geliyê Baranî) û wê rojê bi temamî me xwe di wî geliyê de wenda kir û me hinek xwarin xwar, dinya tarî bû, bi rê ketin û em derketin heta gihîştin pişt (Mawata)yê û ji wir jî em di çem re derbas bûn û heta gihîştin (Gundê Erdewêl) û li mala (Feqo Erdewêlî) û (Misto Erdewêlî) ji bo heyama sê rojan man, paşê (Serkirdatiya Demkî) barhilgir anîn û mal û zarokên me veguhastin ji bo (Herkî) û di nav koşkê (Husên Axayê Herkî) de hatin bicihkirin. Ji bo heyama salekê em li wir man, paşê xizm û kesên me wek (Salih Mistefa û Hecî Mihemed Esed û Hecî Remezan) li gundê (Satê) yê bakurê Kurdistan-Tirkiyeyê gihîştin û daxwaz kirin ku biçim cem wan û bi wan re bijîm, mal û zarokên wan ji bo min veguhastin (Satê).
Ji bo heyama çend salan li gundê Satê man û me bazirganî dikir û hejmareke zêde serên ajalan bi dest me ketin û bi vî awayî me jiyana xwe birêve dibir, ji bo Pêşmergatiyê jî (15 roj li malê dibûm û (yek) meh li (Herkî)yê dimam, di sala 1977an de dewama min a Pêşmergatiyê li (Baregeha Serkirdatiya Demkî ya Partî) bû li (Herkî)yê û berpirsê me (Serbest) bû, desthilata yekem a (Serkirdatiya Demkî) jî di bin destê (Samî Ebdulrehman) de bû, ku hinek caran bi navê (Daro û Rûbar û ...hwd) dihat bangkirin, her yek ji (Selîm, Mlazim Mihemed û Mlazim Elî û Ebû Enter û Ebdulla Rîşe) jî berpirs bûn û li (Herkî)yê rûdiniştin.
Carekê (Samî Ebdulrehman) daxwaz ji min kir çalakiyeke leşkerî li (Mêroz)ê pêk bînin û daxwaz kir zirarê negihînim xelkê asayî, tenê şerê hikûmetê bikin.
(Ez û Fethî Selîm Ergoşî) bi rê ketin û hejmarek Pêşmerge bi me re ne ku (Rehman Xem Ergoşî) jî di nav wan de ye. Berî ku em ji bo êrîşê bi rê bikevin, ji aliyê (Mlazim Nîhad) ve em fêrî çawaniya avêtin û teqandina arpeçî bûn, gava bi rê ketin em (2) du kom bûn, komeke me bi serperiştiya (Fethî Selîm Ergoşî û Sîso Mişo Gurgoyî) ji bo lêdana rebayeke hikûmetê li (Gundê Bijiyan)ê ku jê re digotin (Milanê) bi rê ketin û koma din jî bi serperiştiya min bi 15 Pêşmergeyan re ku ji her yek (Husên Haşim Mêrozî û Fehmî Şelal Mêrozî û ...hwd) pêk dihat ji bo (Mêroz)ê çûn, bernameya me jî bi awayekî danî ku heta (em) di rebayeke xwe de ya nav (Mêroz)ê nedin, ew êrîş nekin ser rebaya (Milanê).
Hêj roj neçûbû ava, em gihîştin (Gundê Silor), me keriyek pez li nava (Gundê Mêroz) dît û leşkerek şivantiyê dikir, ji (Silor) me bezî, heta em bigihîjinê û dest deynin ser, heta em gihîştin (Gundê Sumê), leşkerî pez dûr xist. Leşker ji me ne agahdar e ku em hewl didin dest deynin ser keriyê pez, her çend me hewl da ew zûtir gihîşt (Piştkelê) û (Goristana Mêroz), me xwe nêzîkî (Goristan) kir, keriyê pez gihand baregeha (Fewc) û cihê mayîna wan, di dawiyê de ji destê me derket.
Bihara 1978an koma me gihîşt nêzîkî baregeha fewc, arpeçî bi hêsanî digihîje wir, tenê em guhdar bûn, koma me ya din li rebayê (Mela) arpeçiyek teqandin û neketê. Dema leşkeran dengê guleya arpeçiyê bihîstin, li hemû rebayan ketin rewşa amadebaşiyê û ew rebaya ku ji bo koma me jî hatibû danîn, tijî bû ji leşkeran, arpeçiya xwe li ser milê xwe danî û guleyek min arasteyî rebayê kir û bi nava dergehekê de çû hundir û teqiya, kesî nizanî çi bi wan hat! Guleya duyem min avêt ser arpeçiya xwe, ji ber ku min parçeya jorîn a guleyê dernexistibû, çû li ser banê xaniyekî nava (Mêroz) ket û neteqiya, bû qerebalix û hella-horiya li her derê û debabe hatin amadekirin û dest bi topbarankirina (Gundê Bêjiyan) kirin, dema arpeçiya duyem neteqiya wê demê zanîn ku em di bin rebaya wan de ne, dest bi teqe û avêtina topan kirin, arasteyî koma me, di dawiyê de kesekî me xwe nedît, her yek ji me ber bi aliyekî ve bezî.
Şev bi ser de hat û baran barî, me xwe kaş kir xwarê, hikûmetê li hember (Hokel, Silor, Rewîn, hember Mêroz û Bêjiyan) rawesta û topbaran kir û agir li her derê berda, dijmin nizanî em ber bi kîjan alî ve bezîne, gundê me bi xwe ye, lewma bi hêsanî me karî xwe winda bikin.
Bernameya me ew bû piştî çalakiyê em hev li (Aşê Ubeyd) li (Tengê Sumê) bibînin, ji ber ku cihê nepenî û gelek asê bû û kes li wir nedihate dîtin, piştî ku çalakî bi dawî bû, em gihîştin nava aş. Baran berdewam dibare, çi baranek! Hê di nava aş de bûyn, Pêşmergeyekî got "çeka xwe min li paş hiştiye", me jê pirsî çawa û li ku te hiştiye? Pêşmerge got "nizanim, piştî ku ez ketim xwarê winda bû û her çend min li dû geriyam min nedît", dilê min gelek pê şewitî, ji ber ku me şerekî wisa nekiribû, heta kalaşnîkofa xwe li paş bihêle, lê em çi bikin, min jê re got "xema te nebe û guh jî nedê".
Ew cihê em lê ne kendalek e li tu derê nayê dîtin, lewma me agir pêxist, demekê min dît stûna aş ji dîwar cûda bû, min li ser cemaetê qîriya û min ji wan re got "rabin aş çû", bi şensê me banê aş li ser serê me xilxor bû xwarê û çû nava rûbar, bêyî ku yek denikê xweliyê jî bi ser me de birije, wê demê em man bê sater di bin baranê de û ezman bi awayekî xweşik diyar bû, agirê me çû û di bin baranê de man, bi şensê me tiştek bi me nehat û bi silametî ji wê karesatê derketin.
Ew şerê ku me li (Mêroz) kir, tenê 40 deqîqe dirêj kir, lê topbarana hikûmetê heta saet 12ê şevê berdewam bû, li gorî wan agahiyên ku ji bo me vegeriyan tenê ewên di nava rebayê de bûn ku hejmara wan 13 leşker bûn, hatin kuştin.
Heta sibehê bê agir û di bin baranê de man, paşê em bi rê ketin û gihîştin hember (Gundê Biyarê) ya hoza Rêkanî, bilindahiyek li ser (Gundê Biyarê) dinêre û dikeve hember (Gundê Mêroz), leşkerê hikûmeta Îraqê rebaye lê daniye û em jî ne agahdar in, (Nêriyê kovî) li ber destê me bû, brnoya xwe min ji ser milê xwe daxist û guleyek min pê de teqand û kuşt, piştî kuştina (Nêriyê) kovî, ji rebayên wê bilindahiyê ku dikeve sînorê hoza Rêkanî, dest bi teqeyê hat kirin û me xwe nedît, cemaeta me zû xwe gihand (Nêriyê kovî) û her yekî perçeyek goşt jê kir heta em bigihîjin cihê aram û dûr ji teqeya dijmin em bipijînin û bixwin.
Piştî ku em ji wê teqeyê bi silametî derbas bûn, heta (Bizina) em ranewestiyan, paşê me agir pêxist û hinek kereste me kom kirin û goştê kovî me danî ser û têr xwar û vegeriyan (Herkê).
Heman sal (Samî) daxwaz ji min kir çalakiyeke din pêk bînin, bi wê şertê jî em hatin şandin li (Mêroz) şer nekin, neku em bibin çavkaniya fitne û ajawê ji bo navçeyê.
43 Pêşmerge bi serperiştiya min bi rê ketin ku ji zêdetirîn Pêşmergeyên serkirdatiya demkî pêk dihat, berî ku em bigihîjin (Mêroz) xeber gihîştibû caşan (Ehmed Mêrozî) li rê ye û êrîşî wan dike, heta em gihîştin (Mêroz) caşan reviyan nava fewcê (Gundê Guzê). Li (Gundê Silor) jî jinekê jiyana xwe ji dest dabû bi navê (Amîna Seydê) û (Mela Hesen Şiwî) jî di nava pirsa wê de bû, ji bo pirsê em çûn (Silor), dema xelkê em dîtin barûdoxê wan têk çû, ji xwe dipirsîn çawa Pêşmerge hatine gundê wan û hikûmet jî li her derê heye?! Xelkê gundê me û ewên di nava pirsê de bûn me kom kirin û me ji wan re ragihand ku em hatine pirsê, me fatihayek xwend, min li wan nêrî barûdoxê wan gelek xerab bû û neasûde bûn, bi dîtina me nerehet bûn, hinek axaftin min ji wan re kir û min ji wan re got "bi van nêzîkan ji gundên we tên rakirin û we vediguhêzin, lewma çareyeke ji bo xwe bibînin û ciwanên xwe nexin bin destê ereban û wan han bidin ji bo ku biçin derve û bibin Pêşmerge".
Piştî ku em li (Silor) temam bûn, em bi rê ketin ji bo (Mêroz), xeber gihîşt me (Mêroz) vala bûye, em çûn (Gundê Spîndarê) û me bangî muxtar kir û xelk ji bo me kom kirin û me ji wan re axivî, paşê ber bi (Gundê Dêzo) em çûn û çend gotinên me ji bo xelkê wî gundî jî kirin. Li her derê bû hella-horiya û propoganda hatin belavkirin ku (Ehmed Mêrozî) hemû xelk kom kiriye û ji wan re axiviye, hikûmet ket tevgerê.
Em di geşta xwe de berdewam bûn heta ku em gihîştin (Gundê Zêt), min dît 200 heta 300 mêrên (Mizûrî) reviyabûn û gihîştibûn ba me, min ji wan pirsî çi bi we hatiye?, wan got "hikûmet ketiye nav me, hinek ji me girtine û em jî reviyane, hikûmetê ji me re got"hûn alîkarên wan in, na heke na hûn çawa dikarin bigihîjin gundên xwe".
Hê em li (Gundê Zêt) in (Mlazim Yûnis û Mela Emîn Barzanî) gihîştin ba me li (Geliyê Zêt) û azûqe û xwarin ji me re anîn. Hemû hêz bi xelkê reviyayî re me kom kir, wan daxwaz kir çareyeke ji wan re bibînin, peyam gihîşt (Serkirdatiya Demkî) û (Serbest û Samî) jî gazinc kirin û gilî ji min kirin ku min li navçeya (Mizûrî) alozî çêkiriye, (Selîm) gotibû"bi qurbana çavên wî bim, bihêle bila wan bikujin, ji ber ku nabin însan", ji ber ku min guh neda wî (Samî ji min aciz bûbû).
Heman roj nûnerêk ji aliyê hikûmetê ve gihîşt û pirsî min kir, min jê pirsî tu kî yî? Got"nûnerê (Amir Liwa) me ku niha li (Sêlkê) rûniştiye û daxwaz kiriye her kesê ku reviyabe, bila vegere û em ê ti gotineke din jê re nebêjin", min rûyê xwe kir cemawerê reviyayî û ji wan re got"her kesê ku ji xwe natirse û dixwaze vegere, bila vegere, yê ku ji xwe ditirse, meydan hazir e û bila bi me re be û em ê çekê bidinê", hinek ji wan bi me re man û hinek jî vegeriyan.
Careke din ji min hat xwestin çalakiyeke din pêk bînim û tenê xizm û kesên xwe bi min re bûn û 6 Pêşmerge ne, heman roj em gihîştin girê (Tûbeqilîs) ku dikeve hemberî Mêroz û fewca hikûmetê jî di nav girê (Rezkê Şelal) de bûn, me li ber wan danî û me dixwest wê hêstira ku li cem wan e bi dest bixin, dema ku hêstir bi dest me neket me cihê xwe tûnd û qayim kir û tu kesî em nedîtin, heta ku nanê mexribê ji wan re hat danîn.
Payîza 1978an her yek ji (Wehîd Haşim Mêrozî û Husên Haşim Mêrozî û Mihemed Ehmed Mêrozî û Xeyrûlla Şelal Mêrozî û yekî din jî bi min re ye), ji dûr ve û li cihê xwe em li leşkeran dinêrin, mijûlî nanxwarinê ne, bi çekên (Brno û Reşaş û Kalaşnîkov) me dest bi teqekirinê kir, bû hawar û qêrîn û her leşkerekî ber bi aliyekî ve reviya, me teqekirin ranewestand, li baregeha fewcê bersiva me dan, lê nizanibûn ji ku ve teqe li wan tê kirin, dema ku zanîn ji ku ve me senger li wan girtiye, top avêtin navenda me û her yek ji me bi aliyekî de ket, bi şens em birîndar jî nebûn, topbaran berdewam bû û her topeke li aliyekî nuqteya me ket, wê demê ew cihê ku em lê bûn bi her cure çekan hat lêdan, me li xwe nêrî, tu kesê me tiştek jê nehatibû û me biryara paşekişeyê da û em nizanin ew rebaya ku me teqe lê kiribû kes tê de ma yan na, ji bo roja din peyam gihîşt me ku tu leşkerek di nav rebayê de nemabû û 4 kesên wan hatibûn kuştin û hinek jî birîndar bûbûn û hemû çek û sîlehên xwe jî hiştibûn, lê çawa mirov dikare bi 5 kesan ku hemû ser bi yek malbatê ne biçe nav rebaya dijmin. Piştî ku me ji bo maweya (yek) saetê şer kir bê ziyan em vegeriyan û ji aliyê Serkirdatiya Demkî ve bi 700 lîreyên tirkî ez hatim xelatkirin.
Piştî vegera min bo (Herkî) nameyeke Amir Liwa bi rêya (Husên Cangîr Mêrozî) gihîşt destê min, daxwaz kiribû ku tenê vegerim, li hemberî wê her çi bixwazim ji bo min bikin, rasterast nameya min bir (Serkirdatiya Demkî) û min da destê (Serbest) û ew jî bi (Samî Ebdulrehman) da, piştî xwendina nameyê, gotûbêjek li ser nameyê kirin û ji min pirsîn ku çi tê de hatiye nivîsandin, min jî ji wan re got: "Nizanim, ji ber ku bi zimanê erebî hatiye nivîsandin", (Samî) gelek gotin ji min re kir û got"soz be em ê alîkar û piştgiriya te bikin û her tiştek ku berê li hemberî te hatiye kirin, em ê ji bo te çêbikin û tola te hilînin û yên ku bêrêzî li te kirine û gilî li te kirine em ê ji gundê te derxin û gundê te jî radestî te bikin, her tiştekî tu bixwazî em ê ji bo te bikin û dewlemendî û samanê te ji aliyê me ve tê dabînkirin", paşê bernameyek danîn ji bo ku em bikarin bi rêya wan gotûbêjên ku li pey nameyê tên ziyanê bigihînin hikûmetê.
(Samî û Serbest) gotin"em ê bersiva nameya wan bidin û ji bo ku li (Bizina) ku dinêre ser (Gundê Tuyê) hev bibînin, her gava ku ew gihîştin Pêşmerge jî bixin rewşa amadebaşiyê û bi hemû aliyan ve teqe li wan bikin û ziyanê bigihînin wan", şeva yekem li ser wê planê em li hev hatin û ji bo şeva din planeke din danîn û gotin, bersivê ji wan re bişîne û tê de daxwaza (yek milyon) dînar bike li hemberî vegera te, bi wê şertê ku pêşî pereyan ji bo te bînin cihêkî diyar û tu bi xwe jî biçî wir û werbigirî, plana me ya dawî bernameya duyem bû û min bersiva nameya wan da, venegeriyam lê min dixwest bi rêya wan pereyan dahatekê ji bo Serkirdatiya Demkî peyda bikim, hikûmetê razîbûn nîşan da ku pereyên diyar bigihînin (Geliyê Bizina).
Roja diyar ji sibehê heta êvarê li (Geliyê Bizina) me li benda wan ma nehatin, rojeke din jî me li benda wan ma kes nehat, nûçe gihîşt me ku hikûmetê agahî li ser plana me wergirtiye û poşman bûye û nayê, di wê plana xwe de em bi ser neketin û pere jî me wernegirt. Maweyekê bê tu çalakî em sekinîn û (Samî) got"çi bikin?" min jî got "bila em rûnenên, geşteke pêk bînin".
Em bi rê ketin bo (Mêroz) û ji bo ku em êrîş bibin ser rebayên leşkerên hikûmeta Îraqê, me geşta xwe pêk anî û bêyî ku tu êrîşekê bibin, em vegeriyan baregeha xwe li (Gundê Herkî) û me nûçeya wefata (Mela Mistefa) zanî. Ji bo çend rojan me şîn ragihand û ala reş me li ser baregeh û hemû cihan bilind kir û ji aliyê (Serkirdatiya Demkî) ve şîn jê re hat danîn û tu kes ji wan berpirsên ku li (Herkî) bûn ji bo sersaxiyê venegeriyan Îranê, piştî maweyekê tevgerên wî gihîştin guhên min ku koma (Serkirdatiya Demkî) bi niyeta kudetayekê ne li ser (Îdrîs û Mesûd), bi awayekî tevdigeriyan ku hesab ji bo (Îdrîs û Mesûd) nakin.
Koma serkirdatiya demkî, têkiliyên wan ên xurt bi hev re hebûn û (Samî Ebdulrehman) serkirdatiya wan dikir, her yek ji (Selîm û Serbest û Siyamend Bejna û Ebdullah Rîşe û Melazim Nîhad û ...hwd) ji tevgera hev agahdar bûn û xanî û cihê mayînê ji bo xwe çêkiribûn û firneyên nanpêjandinê û hemû pêdivî di (Herkî) de hebûn, xelkekî zêde ji Bakurê Kurdistanê-Tirkiyeyê alîkariya me dikir û em li ser sînorê (Tirkiye-Îraq) dijiyan û tenê çemekî biçûk di navbera me de bû û xelkekî zêde tê de dijiyan û her yek ji wan xwediyê çendîn serên ajal û pez û heywanan bûn û hingiv û çandinî û her tiştekî wan hebû. Ew navçe bibû bajarekî temam, xelkekî zêde ji gundên (Nawçela û Stûnê û Herkî û...hwd) kom bibûn û piraniya wan li (Gundê Basiya) rûdiniştin û kelûpel û pêdiviyên me jî digihîştin wê derê.
Ew navçe (niştiman) û dewletekî serbixwe bû û (Serkirdatiya Demkî) hikmekî xweş û îdareyeke baş a xelkê xwe dikir û sînorê desthilata wê heta eşîrên (Nêrwe û Gulî) diçû.
Têkbirina planeke Yekîtiyê di sala 1978an de û şerê ŞemzînanêDi bihara sala 1978an de xeber gihîşt me ku hêzên (Yekîtiyê) hatine û dixwazin ji pişta me ve bi rêya (Şemzînan) û bi alîkariya (Hikûmeta Tirkiyeyê) zirarê bigihînin we, me pirsî ku gihîştine kû derê? Gotin gihîştine (Gundê Bawê) û bi (Gundê Satê) re derbas bûne û dixwazin bigihîjin (Oremar) û komeke din a wan jî ji cihekî din ve dixwazin bigihîjin wan û pişta (Serkirdatiya Demkî ya Partî) bigirin, piştî ku hest bi tevgera wan hat kirin, peyam ji bo (Xelkê Bakurê Kurdistanê-Tirkiyeyê) hat şandin, da ku alîkariya wan nekin û piştgiriya (Partî) bikin, di dawiyê de xelkê alîkariya me kir û şer di navbera me de çêbû, li her yek ji (Geverê û Oremar û Bawê û Reşîda û ...hwd) şer germ bû û hêzên me belav bûn û di wan şeran de (Mela Emîn Barzanî û birayekî wî û çend kesên me) şehîd bûn û di hêzên (Yekîtiyê) de jî kuştiyên zêde hebûn, her yek ji (Doktor Xalid û Husên Baba Şêx) di nav kuştiyan de bûn û 200 kes ji serkirde û çekdarên wan hatin girtin ku (Elî Eskerî û ...hwd) di nav girtiyan de bûn û hatin veguhestin bo nava dibistaneke (Gundê Bêdaw).
Rojekê ez û Serbest çûne cem wan, (Serbest) axaftin ji bo wan kir û ji wan re got: "Em birayên hev in û ti cudahî di navbera me de nîne û çima we ew kar kir? Kî we han dide ku wî karî bikin?", di wan şeran de (Celal) ligel hinek ji koma xwe derketin û vegeriyabû nava (Eşîra Gerdî) û kurdên bakur gelek alîkariya wan kirin û rizgar kirin.
Hejmarek ji girtiyan hatin azadkirin û hinek ji wan jî hatin kuştin ku (Elî Esker) di nav kuştiyan de bû û şeş kes ji wan ligel hêzên me man û yek ji wan navê wî (Refîq) bû û paşê di hemleya êrîşa hikûmeta Îraqê bo ser (Herkî) (Refîq) bi gulleyên doçkeya firokeya Îraqê şehîd bû.
Hikûmeta Îraqê êrîş kir, em jî serketin bo (Erdwêl) û hikûmet serket heta bigihîje (Gundê Herkî), hêza me li (Serê Sorê) bûn û me teqe li wan kir û hêza (Fethî Selîm Ergoşî) jî ji jêr ve rûbirûyî wan bûn, ku li ser (Erdwêl) dinêre, leşkerên hikûmeta Îraqê paşekêşî kirin û vegeriyan, paşê firokeyên helîkopter ên dijmin gihîştin, (Ez û Refîq) di bin kevirên mezin de rûniştibûn, tenê min dît şêlkeyeke gulleyên doçkeyê arasteyî me hat kirin û bi serê min re derbas bû û ket nava qed û bala (Refîq) û kir du parçe, şehîdbûna wî gelek bandor li ser min çêkir û gelek xemgîn bûm ji bo wî.
Di wê êrîşa hikûmetê de bo ser (Herkî) zêdetir ji 300 Pêşmerge bi piştgiriya berevaniya milî, du rojan bi berdewam li hember artêşa Îraqê rawestiyan, heta me karî malbatên xwe ji meydana şer dûr bixin û derbasî sînorê Tirkiyeyê bikin, ji ber ku me dizanî em nikarin li hember wan bisekinin. Piştî ku me (Herkî) vala kir, hikûmet hat navê û tevahiya gund şewitand, her tiştekî di navê de hebû, agir berda.
Piştî şewitandina (Herkî), hikûmeta Îraqê vegeriya (Gundê Dirê), em jî vegeriyan û hatin ser şûnwarên xwe li (Gundê Herkî) û li ser kavilên şewitî careke din kevirê bingehîn ê jiyaneke nû me danî.
Tevgera Serkirdatiya Demkî ji bo wergirtina desthilata Partî
Piştî wefata Mela Mistefa, berpirsên Serkirdatiya Demkî di nav xwe de plan ji bo wergirtina berpirsyariya yekem a Partî dadanîn û carekê guhê min li wan bû bi zimanê erebî diaxivîn, yekî ligel wan bû ji (Samî) re got: "Agahdar be (Ehmed) zimanê erebî fêm dike". Rabûm du nameyên min bi (Şewqî Gulîk Mihemed Ergoşî) nivîsîn, yek ji wan ji bo Îdrîs û yek jî ji bo (Mesûd) da ku derbarê tevgerên Serkirdatiya Demkî agahdar bikim. Nameyên me bi tîp pêçan û dan me destê (Osman Mîkaîl Ergoşî) û bi tesadufî li (Gundê Bayê) (Osman) dikeve nava mefrezeya cendirmeyên Tirkiyeyê û ji tirsa eşkerekirinê, her çi nameyek di destê wî de bû davêje nava pez. Bi alîkariya (bêriyên) gundê (Bayê) ji destê cendirmeyan rizgar dibe, li dû nameyan jî digere lê nayên dîtin û xwe davêje heta Îranê namîne. Piştî çûna (Osman), bêriyan name dîtin û rasterast ji bo Serkirdatiya Demkî li cem (Samî Ebdulrehman) vedigerînin.
Dema (Elî Eskerî) hîn di zindanê de bû, rojekê ez ber bi jêr ve çûm bo mala (Emînê Selê Ergoşî) û her yek ji (Samî û Selîm û Serbest) li bin (dargûzekê) rûniştibûn û bang li min kirin. Ez çûm cem wan û piştî xêrhatinê (Samî) got: "Kak (Ehmed) me çi kiriye ku tu wê nameyê li ser me dinivîsî?" Min ji wan re got "Min çi nameyek li ser we nivîsiye?" Nameya xwe nîşanî min dan û naveroka wê jî ji min re xwendin û ji min re gotin ku li (gundê (Bayê) ew name vegerandine, min jî ji wan re got "Ew name ne karê min e, lê wê rojê hûn digotin hişyar bin (Ehmed) zimanê erebî dizane, we çi ji hev re digot? We negot (Mela Mistefa) çû û (Mesûd) hêsan e û eger (Îdrîs) jî ji ser milê me biba baş dibû, lê ez nehatime wan gotinan bikim û nameyên wisa jî binivîsim, eger kesekî bi navê (min) ew kar kiribe, ez ne agahdar im, lê eger tu bibêjî min tiştek nekiriye? Te kiriye, eger bibêjî kesekî pak im, ew pak û biwefayî ye, çimkî min guh lê bû ku we çi digot", (Samî) got "Madem wisa ye hûn hîn fêrî şêxayetî û axayetiyê ne", min jê re got "Mijar ne şêxayetî û axayetî ye (Mala Barzan) mezinê me ye û xelas û çû, ji bo wê mijarê em ne li gel we ne û malbata Barzan e, (Mela Mistefa) çû kurên wî tên", got "Yanî hûn hîn li ser wî şêweyî diçin", min got "Belê bi vî şêweyî û her wisa jî dibînin". Pêwendiyên me têk çûn û paşê peyam ji (Mesûd) gihîşt min ku mal û zarokên xwe veguhezim bo (gundê Satê) û bo heyama çend salan jî em li wî gundî man.
Piştî wan bûyeran (Serkirdatiya Demkî) hilweşiya, (Samî Ebdulrehman) û komikek ji Partiyê veqetiyan û Partiya Gel ava kirin û xelkekî zêde li sînorê (Badînan) piştgiriya wan kirin, hejmarek ji Serkirdatiya Demkî wek (Siyamend Bena û Ebdulla Rîşe) ber bi derveyî welat ve çûn, Serkirdatiya Demkî bo heyama 4 salan berdewam bû û piştî hilweşandina wê jî baregehên wan li (gundê Herkî) neman. Partiyê jî xwe kom kir û vegeriya sînoran (Mistefa Nêrweyî) çû bo (Nêrwe) û (Erîf Yasîn) gihîşt (Çemê Tuya) û (Muhemmed Xalid) hat (Bêrkmê) û (Îdrîs Barzan) jî hat xwarê û li ser sînor ma.
Şerê Îraq-Îranê di salên 1980 heta 1988Di sala 1980 de gava şerê (Îraq-Îran) hilkişiya, (Mesûd) nameyek ji min re şand û ferman li min hat kirin baregehekê li (gundê Mêroz) ava bikim û xelkekî kom bikim û dest bi tevgerê bikin, heta ku xelk bizanibe şoreş berdewam e. Ez vegeriyam (gundê Mêroz) (mal û zarok) hîn li (gundê Satê) ne, xizm û kesên xwe yên nêzîk min kom kirin û baregehek me ava kir, hingê hêdî hêdî xelk li derdora me kom bûn û rê û banên navçeyê me careke din vekirin, me dest bi çandinî û karê ajaldariyê kir û xelk û mêvanên xwe li ser pişta xwe me xwedî kirin û xizmet kirin, li sînorê hoza Rêkanî jî azûqe ji me re dihat.
Di heyama navbera salên 1980 heta 1988 navçe aram bû û hikûmetê ti tevgerên leşkerî pêk neanîn û li baregehên xwe li (Şêrwan) bi bêdengî rûnişt, hikûmetê wisa dizanî hejmareke zêde Pêşmerge û hêz li navçeyê hene, nizanibûn çend Pêşmerge ne û tenê ji bo nav li gundên me rûniştine!, propagande belav dibûn ku (Ehmedê Mêrozî) li gundên Mizûrî ye û xelkekî zêde li dora xwe kom kiriye. Di heman demê de bo şevekê jî bi asûdeyî me nedinivîst û kemînên me li pişt (gundê Kuran) yan wan bilindahiyan datanî ku li ser (gundê Bêjiyan) dinêre, çimkî zû zû peyam digihîşt me ku hikûmet bi niyaz e êrîş bike, em jî derdiketin, lê ti caran êrîş nehat kirin.
Carekê xeber gihîşt me serokê caşan, nameyek daye hinek ji xelkê gundan û ew jî hatine (gundê Mûka) û dixwazin qezwanan bikin û hêjîran biçinin, hinek Pêşmergeyên lîqa (yek) min li gel xwe birin ku bi serdan hatibûn cem me û bi rê ketim bo (gundê Mûka).
Gihîştim (gundê Mûka) û dibînim xelkê agir pê xistiye û çay li ser daniye û bang li wan kir û min ji wan pirsî çima hatine vê derê? Gotin "Gundê me ye û hatine (qezwan) bikin", min ji wan re got "Gundê we ye?" Gotin "Belê", min ji wan pirsî bi gotina kê hatine? Gotin "Bi nameya (Hesen Cangîr) hatine", nameya wan ji wan wergirt û bi tûreyî min ji wan re got "Herin ji (Hesen) re bibêjin nameyê bo cihekî din vegerîne û hûn jî herin li vir nemînin, eger na ez ê we bikujim", hinek teqeyên me li ser serê wan kirin û revîn, hêştirên xwe hiştin û bang li wan kir û min ji wan re got "Werin barhilgirên xwe jî bibin, bila sibe nebêjin ji bo wan barhilgiran me derxistine, paşê me bikin (ker diz) û herin û careke din venegerin wê navçeyê".
Peyam gihîşt me ku xelkek vegeriyane (gundê Spîndar) jî heman karê me li gel wan jî kir û vegeriyan. Paşê hikûmetê bang li wan kiribû û ji wan pirsîbû çima vegeriyane çi qewimiye? Wan jî ji wan re gotibû "(Ehmedê Mêrozî) hat serê me û tiştek ji me re nehiştin, heqaretê li her kesî dike û ji navçeyê derxistin".
Piştî wê bûyerê wan bername danî da ku hikûmet êrîşî me bike, wan bername amade kiribû ku 50 caş bi dizî û bi şev êrîşî me bikin, zû xeber gihîşt me, me peyam ji Rêkaniyan re şand û hejmarek ji wan gihîştin hewara me û hejmarek ji xelkê (Gundê Ergûş) û (Gundê Benan) ku di gundê xwe de mabûn hatin hewara min û hejmara me zêde bû bo 40 heta 50 Pêşmerge û hejmarek (PKK) jî li cem me ne û wan jî sozê Piştevanîyê dan me. Piştî çar rojan peyam gihîşt ku kurê (Babekir Gûyî) hatiye sînorê (Hoza Rêkanî), paşê me komek şand cem wî û wî jî ji koma me re gotibû "Xeberê bigihînin (Ehmed Mêrozî), ku mefrezeya hikûmetê û caş têk çû û êrîşî wan nayê kirin, çimkî hinek ji wan razî nebûn û gotibûn hema em diçin şerê (Ehmed) bikin bila em li vir û li cihê xwe şer bikin, em biçin çi li (Ehmed) bikin, em wî bikujin ew ê ji me biçe, ew me bikuje em ê ji wir biçin, bila xelkê me neçe (Qeskuwan û Gûyîz) bike, (Ehmed) neheq nîne, eger diçûn, bila pirsî ji wî jî bikirana û we ji we re bigota em hatine dixwazin biçin ser gundên xwe û (Qeskuwan Gûyîz) bikin gelo tu razî dibî yan na?" Di nava hikûmetê de caş bûn du bere û êrîşî me nekirin.
Serok çawa li hevkariyên me yên bo (PKK) dinêrî
Di salên heştêyên sedsala bîstan de min hevkariyeke zêde ya hêzên (PKK) dikir û her li cem min li (Gundê Mêroz) diman, ew hevkariyên me bi agahdariya Mesûd Barzanî bû, nameyek ji min re şand û tê de hatibû (eger tu bikarî hêzên ((PKK)) li cem xwe biparêzî, ez spasiya te dikim, çimkî yek çekdarê (PKK) bi hemû Tirkiyeyê naguherim, nameya (Serok) heta ku em koçberî Îranê jî bûn her li cem min bû, lê paşê ez bi xwe jî nizanim çi jê hat, wê hêza PKK min bo dema 5 salan xwedî kir û xizmet kir.
Li ser wan hevkariyên min bo PKK di zivistana salên 1985 heta 1986 (Seîd Xelîl) xeber ji min re şand ku serkirdetiya leşkerî ya Tirkiyeyê (Albay) li (Gundê Zêtê) ye û daxwaza dîtina min dike, min jî red kir biçim, ji aliyekê ve ditirsiyam bên girtin û ji aliyekê ve nediwîst bi gotina (Seîd) biçim, piştî vegera nûnerê yekem hinek qasidên din hatin û careke din daxwaz kirin serdana (Zêt) bikim, min ew jî bi destvala şandin, paşê min brûskek ji (Serok) re kir û ji Barûdoxê agahdar kir, Serok ji min re got "Eger tu ji xwe ditirsî, neçe".
Çend roj derbas bûn careke din daxwaza dîtina min kirin, vê carê (Serok) ji min re got "Biçe wan bibîne û xem neke", zêdetirî 40 heta 50 Pêşmergeyên min bi xwe re birin ku her yek ji (Qadir Salih Stopeyî û ...îdî" bi me re ne heta gihîştin (Zêt). Pile-darên leşkerî yên hikûmeta Tirkiyeyê li ser goristana (Gundê Zêt) bi çavdêriya 6 helîkopterên leşkerî li benda me bûn, min jî dema gihîştim wir, Pêşmergeyên xwe belav kirin bo ser wan bilindahiyên ku li ser cihê rûniştina me dinêrin, çûm cem wan û çekdarekî PKK jî bi cilên Pêşmergeyên me bi xwe re bir, da hem guhdarê gotûbêjên me be û hem jî bo têgihîştina wan alîkariya min bike, her çendî Tirkan wergêrên xwe jî bi wan re bûn.
Mafûrek hatibû danîn, herduyan li ser rûniştin û derdora me tijî Pêşmerge û cendirmeyên Tirk bû, wergêrek jî anîn û min jê re got "Gotinên me wek xwe wergerîne, çi dibêjim jê re wergerîne û ew çi dibêje ji min re wergerîne", berpirsê wan ji min re got "Tu çima PKK xwedî dikî?" min got "Ez PKK xwedî nakim", got "Şahidên me hene ku te PKK xwedî kiriye", min got "Eger şahidên xwe bi xwe PKK bînin cem me wisa ye, lê ez wan nas nakim û li cem min jî nînin," got "Sond dixwî ku PKK li cem te nînin?" min got "Na sond naxwim, sînorê Tirkiyeyê her ji Hacî Omeran heta digihîje deriyê (Zaxo) hemû bi ser hev ve girêdayî ye û pîrika yekî di dewletekê de ye û pûra yê din di dewleteke din de ye, mamê yekî di dewletekê de ye û hevjîna yekî din di dewleta din de ye, hemû xizm û kesên hev in, dibe ku niha PKK li cem me bin, çawa dikarim sond bixwim ku PKK li cem me ne yan li cem me nînin?!".
(PKK)yek jî min bi xwe re biriye û li tenişta min rûniştiye, pile-darê Tirk got "Tu sond naxwî?" min got "Na sond naxwim", got "Mesûd çi ye û hûn çawa lê dinêrin", min got "Mesûd Serokê me ye", got "(Ebdullah Ocalan) nas dikî", min got "Na nas nakim", wêneyek anî û nîşanî min da û pirsî ew kî ne? min got "Ev yeka Serokê me ye û yê din nas nakim", wêneyekî (Mesûd û Ebdullah Ocalan) ku bi hev re girtibûn bi wan re bû û nîşanî min dan, got "Çawa Serokê we bi (Ebdullah Ocalan) re wêne digire û tu jî nas nakî?" min got "Wê demê ew nas dikin, lê ez nas nakim, (Ebdullah Ocalan) min nedîtiye xwe bi zorê nade naskirin!", paşê got "Çend hêza te û Serokê te heye bînin bo dema saetekê em hemûyan ji nav dibin, çi Serokekî te heye û çi hikûmeteke te heye?!", min jê re got: "Îran e (Deşta Geverê) nîne dar û berd û cihê me ne, sond bi Xwedayê mezin çend leşkeran bînî, yekî ji wan bi silametî nabî, min lê nêrî wergêr ew gotinên min bi temamî wergerand û min jê re got "Çima jê re wernagerînî?" got "Axir hêrs dibe", min jê re got "Gotinên wî her wekî yên min in, çima ez hêrs nebûm, lê ew hêrs dibe, çi dibêjim heman gotinê wergerîne", leşker jî daxwaz ji wergêr kir gotinên min jê re wergerîne... paşê gotinên min jê re wergerand û nûnerê Tirkiyeyê hêrs bû û dest bi gefa êrîşkirinê kir, paşê min jê re got "Em şerê me bi we re nebûye, nikarî ji welatekî din ve bêyî û gefê li me jî bikî, tu wisa difikirî em xelkê Tirkiyeyê ne, hikûmet û sînorê me yê cuda heye û nehatine leşkeriyê ji te re bikin, tu (Albay) û kesekî pile-dar û mezin çawa gefê li me dikî?!", hêrs bû û rabû û daxwaz ji koma xwe jî kir cihê xwe bihêlin û di dawiyê de got "Ew ê li ser te neçe", bi vî awayî gotûbêja me temam bû, lê ez piştrast bûm ziyanê digihînin min.
Min mal û zarokên xwe vegerandin (Mêroz) û me dawî li serdema tenêtiyê anî ku nêzîkî 5 salan dirêj kir, em li cihên xwe man, Serok Mesûd li lîqa (yek) bû, du caran bang li min kir û ez çûm cem wî li geliyekî li (Nêrwe).
Çekekî xweşik ji aliyê hêzên (PKK)ê ve dabûn min û guleyên 14-xwerî werdigirtin, te dikarî gelek biçûk bikî, dema te vedikir ewqasî kalaşnîkofekê mezin dibû, heman çek di destê min de ye, Serok got "te ev çek ji ku aniye?", min got "ji aliyê hêzên (PKK)ê ve wek diyarî dane min, lê bila ji bo te be", got "madem diyariyê, nadim te", lê mêze kir û bilind kir û danî, min jî jê re got "ezbenî divê ji min werbigirî", di dawiyê de red kir û wernegirt.
Nêzîkî şeş mehan Serok li lîqa 1ê ya Partiya Dêmokrata Kurdistanê ma (bihara 1987an bi navçeya me de geriya û hat cem me li (Mêroz) û cihê rûniştinê ji bo me çêkir.
Di dema gihîştina (Serok) bo (Mêroz) de ez li bereya şer bûm li (Êdlbê) peyam gihîşt me (hatiye (Mêroz) û mêvanê me ye, me ji komê re got "ez vedigerim (Serok) hatiye".
Li sê xalên eşîra (Mizûrî) me rebaye danîbûn, yek ji wan li (Êdlbê) bû û yek jî nêzîkî (gundê Gûzê) bi navê (Bermilkê) û ya din jî li (Rêla), baregeha (Êdlbê) ji bo parêzvaniya (Hêpe) me danîbû, xala (Bermilkê) ji bo çavdêriya Şêrwan û xala (Rêla) jî ji bo parastina rêya (Barzan), her yek ji wan xalan ji aliyê 10 Pêşmergeyan ve dihat parastin.
Dema ez vegeriyam (Mêroz), min dît komeke mezin a Pêşmergeyan li gel Serok Mesûd Barzanî ne ku nêzîkî 400 kes dibin bi gund de belav bûne, ser û rûyê me hemû toz û qirêj bû û biraziyê min (Husên Haşim) jî arpêçî li ser pişta xwe danîbû li pey min dihat, em gihîştin (Mêroz), me xêrhatina wan kir, Serok li ber me rabû ser piyan û min jê re got "ezbenî bibore nikarim teqeyê bi te re bikim, ji ber ku em gelek ne rêk in".
Şeva yekem man û ji bo roja din me cihê taybet ji bo wan çêkir û heman roj daxwaza dîtina gundiyan kir. Li her gundekî eger kesek lê bûya me bang li wan kir û li (Mêroz) kom bûn û ji bo wan axivî û got "inşallah Xwedê dergehekê ji bo me vedike û hûn ewên ku heta niha cihê xwe bernedane, xizmeta we winda nakin û rojek tê em wê xizmeta we ji bo we vedigerînin, ji ber ku mayîna we li wî cihî û parastina wê li dijî dijmin, karekî mezin e û şanaziyeke mezin e", pesnê xelkê da û paşê got "(Ehmed) li vir nûnerê me ye û bawer nakim ti caran xerabiya wî ji bo kesekî hebûbe", xelkê jî axaftina xwe kirin û pesn û spasiya min jî kirin, ew Ergoşiyên ku ji (Herîr) vegeriyabûn ji Serok re gotin: "wê demê dema em ji Herîr derketin, tiştekî me tune bû, (Ehmed) azûqe û hemû pêdivî ji bo me anîne, xelkê (gundê Tûyê) jî gotin "ezbenî ti xwarineke me tune bû em hatin û (Ehmed) ard da me û hêstir jî da me heta azûqe ji bo xwe bînin".
(Serok) ji bo heyama çar şev û rojan li cem me ma û xizmetkirina wî û hemû Pêşmergeyên wî jî ji aliyê malbata min ve dihat kirin, paşê bi xwe vegeriya û Doktor Roj li cem me hişt û heta (gundê Spîndar) em li gel wî çûn û Serok ber bi (Zêt) ve çû û em jî vegeriyan Mêroz.
Doktor Roj 3 roj û 3 şevan li cem me ma paşê vegeriya lîqa yek û li gel wî em bi rê ketin heta (rûbarê Şîn) û hinek ji Rêkaniyan me li gel wî şandin bo herêma yek û bû berpirsê navçeyê.
Çend roj derbas bûn, di bin keperê xwe de rûniştibûyn û me mêze kir 2 firoke bi ser esmanê (gundê Zêt) de gihîştin û 2yên din jî li pey wan hatin û xwe nizm kirin bo ser baregeha me û bilind bûn, min zanî bombebaran dikin, paşê çûn bo ser esmanê (Şêrwan) û geriyan bo ser esmanê (Zêt) û (Ergoş) û vegeriyan ser serê me û xwe nizm kirin û bombebaran kirin, ti kesî nizanî çi qewimî.
Her 4 firokeyên şer bi hev re bombebarana (gundê Mêroz) kirin, bawer nedikir mirov di gund de mabûbe! Gule li erdê didan 40 guleyên din jê derdiketin û saroxa wan jê re digotin (enqûdî), dar û berê gund bû agir. (Sadiq Haşim Mêrozî) biraziyê min çûbû cem xaniyê me yê kevn û du sarox arasteyî xaniyê me kiribûn û saroxek rasterast li (Sadiq) ketibû û her parçeyek ji laşê wî bo cihekî avêtibû, destê wî li ser qeskwanekê nêzîkî cihê bombebaranê ketibû û hinek parçeyên din ên laşê wî jî me dîtin û me kom kirin û li goristana (Mêroz) me spartin axê.
Her cihekî sarox lê ketibû bi erdê re dikir yek, zêdetir jî bombebarana wî cihî kiribûn ku baregeha me lê hatibû danîn û cihê hatûçûn û mayîna me bû, me nizanî çawa agahiyên wan ewqasî hûr bûn, heta wî cihê ku Serok lê rûdinişt, tiştek bi ser hev ve nehiştibû û li gel cihê aşxane û mayîna bêtêla Pêşmerge. Hemû ew cihên ku Pêşmerge sûd jê werdigirtin hatin bombebarankirin.
Di wê bombebarana li ser (Mêroz) de tenê (Sadiq)ê biraziyê min şehîd bû û jineke bi navê (Muht) û kurê wê ku xelkê gundê (Êdlbê) bûn û li cem me diman birîndar bûn.
Piştî çar mehan li ser bûyera bombebarankirina (gundê Mêroz) (Fethî Selîm Ergoşî) û yekî jê re digotin (Xelîlê Mala Axa) li cem me ne û di bin keper de rûniştibûyn û wextê me dît helîkoptereke reng resasî her di dora xwe de geriya heta li ber deriyê kepera me nînişt.
Kevra me tije Pêşmerge bû, wan çekên xwe hildan û li hemberî helîkopterê sekinîn û derdora wê girtin, yên di nava helîkopterê de bi bêdengî û bê tevger man, me bang li şofêrê wê kir ku were derve û me jê pirsî tu li çi digerî û tu kî yî? Got "bi bextê Xwedê tiştekî bi me nekin", Qur’anek biçûk jî ji berîka xwe derxist û lava kir û got "ez bi şaşî hatime û min wisa zanîbû ku (Çelê) ye", min jî jê re got, "ango tu nizanî ev Îran e (Mêroz) e û ne (Çelê) ye?!" Ew PKKiyên ku li cem me bûn li wan kom bûn û devê çekên xwe biribûn nava cama helîkopterê û daxwaz dikirin wan bikujin, min jî rê nedan wan û daxwaz ji wan kir ku aram bin û bisekinin, nebe balafirên din bên serê me û me bombebaran bikin, her demê min destê çekdarekî PKKê digirt, nebe karekî şaş bike. Zilamekî (Şaşik) jî di nava balafirê de bû li gel hejmarek leşker û li cihê xwe di nava balafirê de derneketin derve, bi lez bi rêya (cîhazê bêtêl) me peywendî bi (Serok) re kir û du saet û nîv li ser sekinandina balafirê derbas bû, (Serok) daxwaz kir bi lez bên azadkirin û eger we tiştek bi wan nekiribe bila zû vegerin, nebe balafirên tirk êrîşî we bikin, heman demê me rê ji wan re vekir û daxwaz ji wan kir ku careke din venegerin û bi sipasî vegeriyan.
Ew balafir ji bo wê hatibû ku min li şûna hêzên PKKê bigirin, ew bi wê niyetê hatibûn, lê gava hejmareke zêde Pêşmerge dîtin ku rû bi rû li hember wan sekinîne, bi destê vala vegeriyan.
Di sala 1988an de li (Derwazeya Pelê) ku dinêre ser (Şêrwan) ji bo rêgirtina li êrîşên hikûmeta Îraqê em di amadebaşiyê de bûn û şehîd (Fayaq Mahir Ergoş) jî li gel me ye, çend caran caşan êrîş anî û me rê neda wan ku derbas bibin û me ew têk birin.
Nêzîkî 40 Pêşmerge ne, ji bo dema şeş rojan piştî rêkeftinnameya (Îraq-Îran) ji bo rawestandina şer, li (Derwazeya Pelê) me şer kir, caşan bi tenê û bê piştgiriya çekên giran ên hikûmetê êrîş dianîn û rojane bi otomobîlan bi rê diketin, ji bo ku me biceribînin bê ka em berevaniyê dikin yan direvin, bi girtina (Derwazeya Pelê) ku dinêriya ser (Gundê Rêla), hikûmetê bi hêsanî derbas dibû bo nava (Hoza Mizoûrî), lewma me derwaze berneda.
Caşan bi tenê û bê hevkariya balafir û top û debaban êrîşa xwe dikirin û ew çekên ku di destê me de bûn tenê (Brno û reşeş û bîksî û kalaşnîkof û arpêçî) bûn û ew jî bi heman asta çekên me êrîş dianîn.
Di wan şeran de ti ziyanên me nebûn, lê li gorî wan zanyariyan ku ji me re vegeriyan, caşan hejmarek birîndarên wan hebûn.
Piştî demekê hikûmeta Îraqê dest bi şalaweke mezin a leşkerî kir û dest bi bombebaran û şewitandina gundên sînorê Barzan kir, Serok peyam ji me re şand ku bi her awayî be xwe rizgar bikin û rû bi rûyê dijmin nebin, lewma me xwe kom kir û me reviya bo sînorê (Tirkiye) û bi rêya (Gundê Ergoş û Mawata) li pira (Basya) em derbas bûn bo gundê (Herkî), ji bo dema 3 şevan em man, heta nûnerê me ku berê şandibû (Bêzelê) vegeriya, wê demê hikûmeta Tirkiyê razîbûn nîşan da ku bê çek bi aliyê wan de derbas bibin û biçin (Îran), bi ser (Çiyayê Bêzelê) de bi peyatî (jin û zarok û mêr) em serketin, yekî bi navê (Şemsedîn Bêdawî) ji çiyayekê dihat xwarê, nêzîkî min bû û pîlê min girt û got: "Zêdetir ser nekeve na na bi Tometa hevkariya PKKê tê girtin û wêneyê te hatiye daliqandin", min ji malbata xwe re got "nikarim li gel we serkevim û bi rêya (Helane) kesek tê pêşwaziya min û ji wir ve bi rê dikevim û hûn jî herin".
Çend tiştên taybet ên xwe ku li gel mal û zarokên min bûn û di nava sindoqekê de parastî bûn wek (wêneyê xwe û serkirdeyên Barzan û cemaeta serkirdayetiya demkî û 6 nameyên Serok ku ji min re şandibûn, ji bo parastina xwe û ji tirsa dîtina wan ji aliyê leşkerên Tirkiyê ve cihek kolabûn û tê de veşartibûn, bi vê asûde nebûn agir jî li ser pêxistibûn û şewitandibûn.
Di wê demê de ku em direviyan û li (Çiyayê Bêzel) serdiketin (Doktor Kemal Kerkûkî) jî li gel me bû û destê wî girêdayî bû û daxwaz kir wî cênehihêlim, min jê re got "xwe ez tawanbar im li cem hikûmeta Tirkiyê û divê rêyekê ji bo derbaskirina xwe bibînim, çawa dikarim alîkariya te bikim?!"
Hê li (Binari Bêzel) kurek gihîşt û daxwaz ji min kir li gel wî bi rê bikevim, em çûn bo gundekî din û rêyeke xakî bi wir de derbas dibû û daxwaz ji min kir siwarê otomobîlê bibim, ez siwar bûm û bi rê ketin heta ku em ji (Helane) derbas bûn û gihîştin (Ketine), pir birçî bûm, em hatin xwarê û li çayxaneyekê rûniştin û daxwaza xwarinê kir, hê dest bi xwarinê nekiribû, zilamek li me jûr ket û got "(Ehmed) mandî nebî", min nenasî kî ye û xelkê çi cihî ye, lê wî ez bi başî nas dikirim, min bersiv da û pirsiyarî dema gihîştinê jê kir û min jê re got "niha gihîştim", got "baş e niha vedigerim cem te", ew kurê ku li gel min bû bi lez ji min re got "rabe em herin, ew zilam (Mît)ê Tirkiyê bû, bi girtina te dida", parûyê nan hê di nava destê min de bû em çûn, yên ku li çayxaneyê bûn paşê ji rêberê me re gotibûn "pênc deqîqe piştî çûna we, tije nava çayxaneyê cindirme bûn".
Xwezîxwezane di wê pilana girtinê de jî em rizgar bûn û bi rê ketin heta ku gihîştin sînorê Îranê û li gundê Şeqlawe man û piştî çend rojan malbata min jî gihîştin û bo komelgeha (Zêwe) hatin şandin û piştî demekê em çûn bo (Bajarê Rezaye) û li wir niştecî bûn heta ku 2 sal derbas bûn û paşê em vegeriyan (Komelgeha Zêwe).
Piştî demekê xeber ji min re şandin ku xwe amade bikim û vegerim navçeyên me bi rêya sînorê Tirkiyê ve, ji bo roja din gava ez vegeriyam cem cemaetê wan red kirin ez bi rêya Tirkiyê de bi rê bikevim ji ber hebûna navê min li cem cindirmeyê Tirkiyê û tawanbarkirina min bi hevkariya (PKKê).
Rapêrîna sala 1991êDi destpêka rapêrîna 1991ê de, Nêçîrvan Barzanî Namek jê re şand û ji min xwest, çend kesan bi xwe re bibim û biçim cem wî, da ku em ber bi Başûrê Kurdistanê ve vegerin, ji bo roja din em bi rê ketin, heta ku em gihîştin Silêmaniyê û li (Serçinar) man. Nêçîrvan 60 kalaşnîkov ji bo diyarî bi xwe re anîbû, da ku li ser hinek kesan dabeş bike, piştî çend rojan ferman li me hat kirin ku em biçin (Derbendê Baziyan), ji bo rêgirtina li êrîşa hikûmeta Îraqê.
(Ez û Ehmed Malêsuwarî û Mihemedselîm Silorî û Qadir Stopeyî û Tanco Berojî û Hemîd Heyder Erguşî û Elî Şe'ban), li gel 300 Pêşmerge bi rê ketin ji bo (Derbendê Baziyan), Nêçîrvan li (Serçinar) ma li gel hejmarek Pêşmergeyên din.
Pêşmergeyên Yekîtî û Partî bi hevbeşî li (Derbendê Baziyan) me rê li pêşrewiyên hikûmeta Îraqê girt. Sereta rûniştinek ji bo nirxandina barûdoxê di navbera me de hat kirin, bereya (rojavayê) derbendê bi hêzên me hat spartin û bereya rojhilat jî bi hêzên Yekîtî.
Bi çekên (birnû û kalaşnîkov û reşaş û dûşke û arpêçî) hêzên me li bereya rojavayê derbendê hatin bicihkirin, dûşke li ser şeqama sereke hatibû danîn, lewma min ji (Ehmed Malêsuwarî) xwest ku veguhêze ser girekî bilindtir.
Wê rojê me derbas kir, ti tevger nebû. Berbangê roja din dinya hê tarî ye û hêj ti Pêşmergeyekî xew li çavan neketiye, Pêşmergeyekî got "dengê firokeyan tê", piştî ku min baş guhê xwe da deng, bi cemaetê re min got "çend maye ji bo beyanî", yekî got "saet 6:10ê berbangê ye", min got "êrîş dest pê dike".
Dinya ronî bû û lûleyên (debabe) bi rêz li (Qerehencîr) diyar bûn, sereta 2 firokeyên mîg ên rûsî gihîştin serê me û çend caran xuliyan û ti bordûmanek nekirin, paşê 2 helîkopter gihîştin û dûre 2 firokeyên şer ên din hatin û bordûmana navenda (Komelgeha Baziyan) kirin. bû hat û hawarê xelkê nav komelgehê û jin û zarok bi hev re diqîriyan.
Bereya rojava ji rêya sereke dûr bû, lê bereya rojhilat ku ji aliyê Pêşmergeyên (Yekîtî) ve dihat parastin, li ser derbendê dinêrî û pêşrewiyên hikûmetê ji aliyê wan ve derbas dibûn, hingê digihîştin cem hêza me, dema debabe nêzîk bûn û gihîştin binara derbendê, ji aliyê Pêşmergeyên Yekîtî ve teqe li wan hat kirin û debabe zû û bi lez paş de vekişiyan. Hêj hêzên me yek gule neteqandibûn, ji ber ku dûr bûn û teqekirina me bê sûd bû.
Dûşkeya bereya rojhilat teqe li firokeyê kir û tenê me dît ku ji aliyê firokeyê ve hat bordûmankirin û perçeyên dûşke û Pêşmerge ji asîman dihatin xwarê, bordûman gelek tundûtûj bû û hejmareke zêde Pêşmergeyên Yekîtî şehîd bûn.
Şer 2 saetan derbas nekir, cemaeta me gotin çi bikin? Min ji wan re got "ji vir çi bikin guleyên me ti bandoreke wan nîne, firoke jî dizivire, bordûmana me bike, yek Pêşmerge rizgar nabe".
Pêşmergeyên Yekîtî şikestin û paş de vekişiyan, dema ew şikestin em jî dest bi paşvekişandinê kirin. Hikûmeta Îraqê bi debabe ber bi (Silêmaniyê) ve bi rê ket, bi peyatî 300 Pêşmerge rêya gihîştina bi cihekî aram me girt ber, rê li me winda bû û me nizanî em diçin ku derê û çawa rizgar dibin!.
Gihîştin gundekî nizanin çi gund e, xelk direviya û jin û zarok li dû hev ketibûn, li yek ji gundan em sekinîn, jineke nan dikir, min jê xwest nanekî bide min li hemberî wê demançeyeke 14-xwerî didimê, jinê got: "biçin li vir nemînin, yekî her kîman li gel me bû, darek xiste nav nanan û çend nan birin û reviya, her çendî jinê hawar kir bê sûd bû û baş bû para min ji wê nan dizînê perçeyek nan bû.
Di meşîna xwe de em berdewam in (gund..gund) derbas dibin û gihîştin cihekî gotin ev gundê (Pîremegrûn) e û çend mal lê hebûn, ew çiyayê ku li serê jî dinêre (Çiyayê Pîremegrûn) e.
Birçî û şikestî û westiyayî, baran barîn berdewam e û erd û asîman gihandiye hev, li dû Pêşmergeyan diçûm, lingê min ket ser (arpêçiyekê) û min pirsî ev çek ya kê ye, Pêşmergeyekî got "ya min e û nikarim êdî hilgirim". Şiyana tiştekî min nemaye. Me meşiya û gihîştin nav geliyekî, wê rojê jî heta êvarê baran barî, cemaet hatin û gotin Pêşmergeyekî Erguşî di nav şikeftekê de ketiye û tevgera wî nemaye, çûm serê û zimanê wî ji tevgerê ketibû, perçeyek qespek min xiste nav devê wî ji lêvê wî derket û bi cemaetê re min got "temam ew Pêşmerge canê xwe ji dest da", di nav şikeftê de me hişt û ji bo beyaniya roja duyem gotin Pêşmergeyekî din jî canê xwe ji dest daye ku xelkê (Duhok) bû û Pêşmergeyê (Xalid Şilî) bû.
Li (Pîremegrûn) mêrek gihîşt cem me û du zarok û jinek li gel wî bûn, kalaşnîkovek pê re bû û got "ew çek ya min bila ji bo we be", me jê re got "çima û çi jê bikin ya me zêde ne", ew li ser çiyayekî serketin.
Wextê dengê teqeyê hat û hawara hinek Pêşmergeyan bilind bû û bang kirin hikûmet hat, çûm min temaşe kir û min pirsî çawa dibe hikûmet bi wê navçeyê de derbas bibe, dûre min lêkolîn kir, her Pêşmergeyên me teqe li (manga) kiribûn û 6 kuştibûn, Pêşmerge ewqas birçî bûn yek perçe goştê wan nehişt û heta (simtê) mangayan jî xwarin, beyaniya wê hemû Pêşmerge tûşî (îshalê) bûn. Pêşmergeyekî me jî canê xwe ji dest dabû, me ji hinek xelkê rûniştvanên gund xwest bi xêra xwe veşêrin û termê me hişt.
Bi hemû hêza xwe ya laşî em li ser çiyayê (Pîremegrûn) serketin, heta ku gihîştin lûtkeya çiyayê em temaşe dikin her du zarokên ku şeva berê li cem me bûn, canê xwe ji dest dane û dayik û bavê wan jî çûne û desmalek li ser wan danîne û hinek kevir jî li derdora wan pêçane, demekê li ser gora wan giriyam û bi rê ketim.
Em di rêwîtiya xwe de berdewam bûn heta ku em gihîştin (Mawet), 2 roj û 2 şev derbas bûn, hêzeke mezin a Pêşmergeyên (Yekîtî) li (Mawet) bûn, me li hin perçe nanan geriya, me hindikek kom kir, lê belê ji bo kê dibe û ji bo kê nabe?! Lewma me daxwaza xwarinê ji hêzên Yekîtî kir, gotin divê hûn serdana (Celal) bikin, di şikeftekê de ye li wî çiyayî ku li ser (Mawet) dinêre, pirsîn kî biçe? Dûre her yek ji (min û Ehmed Malê Siwarî û Tanco) hatin destnîşankirin, em bi rê ketin û me meşiya heta ku em li çiyayî derketin serî û konên wan dirandibûn û dar xistibûn binê û wekî teraşekê lê hatibû, (Celal) lê rûdinişt û (Hêro)ya hevjîna wî jî li gel parêzvanên wî li cem bûn, bang kirin (Mam Celal) Barzaniyan gihîştin, (Celal) hat derve û ماندûbûna me pirsî û got "baş bû hûn gihîştin, niha berqiyeyek ji (Kak Mesûd) gihîştiye destê min û got ew Barzaniyen ku li wir in venegerin û li gel we bin û çavê we li wan be û nan û xwarina wan dabîn bikin, bila venegerin", min jê re got "bo ku derê venegerin?" got "venegerin", min got "qey em li ku bin?" got "li gel me bin û ti cudahî di navbera me de nîne", min got "em jî nabêjin cudahî heye, lê kî dikare ji wan 300 mêrên li jêr re bêje bimînin" got "bo?" min got "tiştek nexwarine û venexwarine, tiştek bi wan re nîne û birçî û rût û reçal in, 2 kesên wan di rê de canê xwe ji dest dane, çawa em dikarin ji wan re bêjin venegerin! Em nikarin ji wan re bêjin, eger tu jî têyî û daxwazê ji wan dikî fermo", nameyek ji bo me nivîsand da ku hinek ard pê werbigirin û daxwaz jî kir ku bi mayîn an nemayîna hêzên me bersiva wî bidin. Hê di rûniştina me de (Celal) got "xeman nexwin (Îraq) gotûbêjê bi me re dike".
Em li cem (Celal) vegeriyan û me name bir û 9 ferdeyên ard dan me, me ard bi qutiyên şîrê Nîdo li ser Pêşmergeyan dabeş kir û ji bo her 3 Pêşmergeyan qutiyek ket, tiştekî me jî nînbû ku em tê de bikin hevîr û dûre li serê bipijînin, min hevîr di nav (xode)ya leşkerî de girt û tenekeyeke rûn a vala min dît û min hevîr pê belav kir, cemaet jî çûn hinek dar anîn, (Fehmî Şelal)ê xwarzayê min hat û got "Helse ez ê bistrêm", hinek avên din tê de kir vê carê hevîrê me şil bû, lewma em geriyan û me hinek ardê din peyda kir da ku hevîrê me bibe, baş bû hinek bi destê me ket, me hevîr çêkir û min xist ser tenekeyê û bi serê de çû xwarê û ket nav qorê, me hevîr ji nav poliyan hildida û me dixwar.
Ji bilî (nan) tiştekî din nînbû em bixwin, piştî ماندûbûneke zêde, me karî hinek nan bipijînin û bixwin. Sibehê roja din em rabûn û min ji berpirsên xwe re got bila daxwazekê ji Pêşmerge bikin û wan jî red kirin ku ji wan re bêjin, dûre me biryar da ber bi (Gundê Bolê) biçin ku dikeve ser sînorê Îran-Îraqê.
Em li (Bolê) man û rûbarek dikeve navbera sînorê her du welatan, sibehê hinek ji mêrên me çûn. Grûpeke me man û me li wê navçeyê hatûçû kir û baş bû ard peyda bû û li ser kevir dihat pijandin, lê tama wê xweş bû. Piştî 3 rojan Sîrwan Barzanî gihîşt û em bi hatina wî kêfxweş bûn û got "Nêçîrvan ez şandime û daxwaza lêborînê kiriye, ji ber têkçûna barûdoxê wan nekarîbû bigihîje me", Sîrwan got "niha em vedigerin, dûre em ê otomobîlan ji bo we bişînin û hûn jî vegerin".
Ez bi 3 Pêşmergeyan re li gel Sîrwan Barzanî vegeriyam û wî bi xwe jî daxwaz kir ku ez li gel wî bim, wî ez siwarê otomobîla xwe kir û bi rêya Îranê em bi rê ketin bo (Hacî Omeran) û heta (Sardaw) em ranewestiyan bo cem (Serok Barzanî).
Piştî ku hêzên me vegeriyan (Îran), ew Pêşmergeyê Ergoşî yê ku li gel me bû û me di şikeftekê de li (Çiyayê Pîremegrûn) bi mirî hiştibû, gihîştibû (Îran) û baş bûbû, lê heta niha min jê nepirsiye çawa vegeriya.
Em li (Sardaw) bûn, (Serok) got "em diçin (Bexda)", min ji Serok re got "eger dinyayê çûyî (Bexda)yê ezbenî (tatkê) jî bidin me gel pêk bî", Serok gelek kenî.
Serok çû (Bexda) û ez jî vegeriyam (Îran) û heta sala 1992 û ji bo beşdarbûnê di (hilbijartinan) de bi mal û zarokan ve vegeriyam Başûrê Kurdistanê û piştî hilbijartinê vegeriyam (Îran) û sala 1993 bi temamî vegeriyam Başûrê Kurdistanê. Di şerê navxweyî yê navbera (Yekîtî û Partî) de jî wekî hêzeke piştgir li gel Laqê 10 şer û êrîş li her ku derê hebûya em li wir bûn. Niha jî bi pileya (Emîd) hatime xanenişînkirin û li mala xwe li taxa (Barzan-Soran) rûniştî me.
Dîmen: Sîrwan Mehmûd