Şerê gundê Zîwokê di dema Şoreşa Gulanê de û di 15ê Nîsana 1983an de li devera Behdînanê di navbera hêzeke Pêşmerge û hêzeke mezin a Artêşa Iraqê de qewimî, ku Artêşa Iraqê bi armanca vegerandina hêza hikûmetê û serweriya xwe li deverê êrîşî gundê Zîwokê yê li devera Mankîşkê kir. Dema ku Artêşa Iraqê gund digeriya, hêzeke Pêşmerge ya ku li deverê digeriya û lêkolîn dikir bi êrîşê hesiyan û artêşê êrîşî wan kir, û piştî çend demjimêran ji şer wan karîbû ziyanê bigihînin wan û hejmarek ji leşkeran û efserên wan dîl bigirin û Artêşa Iraqê têk bibin û ji deverê derxin.
Şerê navxweyî di sala 1983an de Partiyekan-ên siyasî yên Kurdistanê ewqas mijûl kiribû ku piraniya hêzên xwe ji eniya şer a devera Qendîlê vekişandibûn, di demekê de ku piraniya hêzên Pêşmerge çûbûn devera şer a Badînanê. Tenê hejmareke kêm ji hêzên biçûk mabûn ku gelek caran dixwestin serdana rêxistinên şoreşê bikin û çalakiyên cuda pêk bînin, û eşkere ye ku Artêşa Iraqê di vî barûdoxî de firsend dît ku desthilata hikûmetê û serweriya xwe li ser wan deverên ku di bin kontrola wê de nebûn û wekî deverên azadkirî û di bin serweriya şoreşê de dihatin naskirin ferz bike, û ew dever di bin kontrola hêzên Pêşmerge de bûn, û desthilata hikûmetê li wan kêm bû, lewma ji nişka ve êrîşên serbazî pêk anîn da ku Pêşmerge ji wan derxînin û desteser bikin.
Di sibeha 15ê Nîsana 1983an de, hêzeke mezin a Artêşa Iraqê êrîşeke nişka ve bir ser devera Mankîşkê. Di tariya şevê de gundê Zîwokê dorpêç kirin û paşê daketin nav kolanan û dest bi gerîna gund ji malekê bo maleke din kirin. Hin welatiyên ku di nava refên berxwedana gelêrî de bûn piştî ku bi êrîşa artêşê hesiyan gund bicîh hiştin, lê hêzên hikûmetê li ber wan girtin û ji her alî ve gule li wan barandin û pevçûn di navbera her du aliyan de çêbûn. Di wê kêliyê de, hêzeke Pêşmerge bi fermandariya Mihemed Murad li devera Mankîşkê amade bû ku ji 15 kesan pêk dihat, û di destê wan de tenê guleyeke RPG û topeke 75 mm hebû. Hêza Pêşmerge gava dengê guleyan bihîst berê xwe da cihê êrîşê, û gava hêzên Pêşmerge nêzîkî gundê Zîwokê bûn, bi desteya berxwedana gelêrî re hevdîtin kirin û wan agahdar kirin ku hêzên Artêşa Iraqê êrîşî gund kirine û malan digerin. Hêzên Pêşmerge ji bo rûbirûbûna wan plan danîn û li çend xalan belav bûn, û nêzîkî hêzên hikûmetê bûn û dîtin ku ew ji gundê Zîwokê heta rêya Mankîşkê xwe bi cih kirine, hêzên Pêşmerge ji hemû xalan êrîşî hêzên Artêşa Iraqê kirin, û şer berdewam kir û êrîş li pey êrîşê pêk anîn, û ji nişka ve rewşeke neçaverêkirî ji bo hêzên hikûmetê çêkirin, û şer ji sibehê heta demjimêr 9an berdewam kir, û hêzên Pêşmerge karîbûn hêzên Artêşa Iraqê belav bikin, paşê hêzên Pêşmerge dirûşmên wekî "Bijî Şoreş" û "Bijî hêzên Pêşmerge" gotin, di nav tilîliyên xelkê gund de bi dengê guleyên RPG û topan, ku ev yek bû sedema tirsê di nav leşkerên artêşê de û moralê wan daket, û ji gund reviyan heta gihîştin rêya Mankîşkê û şikesteke mezin xwarin.
Artêşa Iraqê di êrîşê de ziyanên mezin dîtin, ku hejmarek leşker hatin kuştin û bi dehan term li qada şer hiştin û efserê bi pileya kaptan û 15 leşker dîl hatin girtin, ligel desteserkirina sê amûrên ragihandinê yên bêtêl ên ji cureyê Racal, ligel desteserkirina sê topên 60 mm û hejmareke mezin ji guleyên topan, her wiha zêdetirî 15 çekên sivik ên ji cureyê Kalaşnîkov û demançeyek û hejmareke mezin ji cebilxane û alavên serbazî ketin destê Pêşmerge.
Piştî ku hikûmetê hêzên xwe vekişand, şeş helîkopter li esmanê deverê geriyan û bi tundî bombebaran kirin, û bombebaran heta derengiya şevê berdewam kir, ku bû sedema şewitandina zevî û daristanên welatiyan. Eşkere ye ku ev reftar a ku hikûmeta Iraqê di her şer û pevçûnekê de û di bombebaran û êrîşên esmanî de şopand, gundên Kurdistanê jê rizgar nebûn, ligel welatiyên sivîl ên bêparêz ên li deveran ku bû sedema ziyanên mezin ji bo wan.
Êrîşa Artêşa Iraqê û şikestina wê li ber destê hêzên Pêşmerge encamên gelek hebûn, wekî berzkirinê moralê hêzên Pêşmerge û xurtkirina baweriya welatiyan bi mêrxasî û berxwedana hêzên Pêşmerge, her wiha ji bo hikûmetê û hêzên serbazî bi temamî eşkere bû ku tevî hejmara mezin a hêzan ku bi çek û cebilxane û tank û top û balafiran piştgirî dibûn, lê ew ê li ber Pêşmerge rastî şikesteke mezin bên, ew hêzeke mêrxas û şervan e ku dev ji parastina giştî ya axa Kurdistanê bernade, ligel dengvedana mezin a wê li deverê û derdora wê, û ev yek ji şikestên mezin bû ku di sînorê Şaxa Yekem a Partiya Demokrat a Kurdistanê de gihîşt Artêşa Iraqê.
Û ev bû sedema ketina Serok Mesûd Barzanî li ser xetê, ku peyameke spasiyê ji rêxistina Rencberan re şand û nûçe ji radyoya Dengê Kurdistanê ya Iraqê hat weşandin, weşandina nûçeyê rastiya ku beşa ragihandina şoreşê di vê heyamê de hin pêşketin bi dest xistine piştrast dike, û asta kar û çalakiyan rûberekî mezin girtiye û kadroyên pispor ên xwedî ezmûn li dora xwe kom kirine, û rewşa ragihandina şoreşê di asteke girîng û pêşketî de bû.
Çavkanî:
1- Mesûd Barzanî, Barzanî û bizava rizgarîxwaza Kurd, berga çarem, 1975-1990 Şoreşa Gulanê, beşa duyem, çapa yekem, (Çapxaneya Roksana- 2021).
2- Mihemed Murad, Xebata çiya bîrhatin û serhatiyên şoreşa Gulanê di navbera salên (1976-1989) da, (Çapxaneya Kurdistanê- Zaxo- 2007).
3- Seyîd Kake, Bîranînên pêşmergeyekî, çapa yekem, (Çapxaneya Rewşenbîrî- 1997).
4- Nûrî Heme Elî, Dîroka têkoşîna pêşmergeyekî di navbera jiyan û mirinê da, çapa duyem, (Çapxaneya Şehab- Hewlêr- 2016).