Şer û pevçûn di navbera şoreş û hêzên hikûmetê de li Rewandiz û herêmên derdora wê di havîna sala 1965an de qewimîn û bi çend mehan berdewam kirin. Rejîma Iraqê êrîş û operasyonên xwe li ser hêzên Pêşmerge bi awayekî berdewam zêde kirin da ku metirsiyên li ser Rewandiz, Çiyayê Kork û rêyên giştî kêm bike. Rejîmê dixwest kontrola çiyayên Zozik, Hendirên, Geliyê Akoyan û Geliyê Alanê bike û desthilatdariya xwe li ser tevahiya Deşta Diyana ferz bike. Hewldanek ji aliyê şoreşê ve hebû ji bo parastina cihên stratejîk ên wekî çiyayên bilind di bin kontrola hêzên Pêşmerge de. Wekî ku di îşaretekê de hatiye gotin, fermandariya şoreşê plan dikir ku Çiyayê Kork kontrol bike, ku fermandeyê şoreşê Mistefa Barzanî ji bo vê armancê serdana Çiyayê Hendirên û Geliyê Akoyan kir û bi berpirsiyarên hêzên Pêşmerge yên herêma Balekayetî re hevdîtin kir û êrîşa li ser Çiyayê Kork bi wan re gotûbêj kir. Her yek ji Faxir Mêrgesorî û Mela Emîn soz dan wî ku vê erkê bi cih bînin.

Amadekarî û plana êrîşê

Yekem: Topbarankirina hemû cihên leşkerî yên artêşê li Xelîfan, Miltokeriya Rewandiz, kampa Kawolokan û Diyana di heman demê de, ku topa hawanê ya 120 mm û 200 guleyên topan ji bo her cihekî leşkerî hatin terxankirin.

Duyem: Destpêkirina êrîşeke berfireh li ser Çiyayê Kork bi armanca kontrolkirina çiya, Geliyê Elî Beg û dorpêçkirina Rewandizê. Fujê Akoyan bi fermandariya Mela Emîn û Heme Ziyad û fujek ji Partiya Komunîst bi fermandariya Lîwayê Riyaz Bedirxan ji bo vê erkê hatin destnîşankirin û Faxir Mihemed Mêrgesorî ji bo berpirsiyariya giştî ya şer hat erkdarkirin.

Sêyem: Fujek ji hêzên Balek bi fermandariya Îzet Silêman Beg Dergelî û Mam Sidîq ji bo êrîşa li ser cihê leşkerî yê Miltoker hat erkdarkirin.

Çarem: Fujê Bêtwatê bi fermandariya Halî Dolmerî û Tancû Yûnis ji bo êrîşa li ser cihê leşkerî yê Xelîfan hat erkdarkirin.

Pêncem: Du fuj ji hêzên Balek bi fermandariya Hacî Bêroxî û Hadî Hesko ji bo êrîşa li ser cihê leşkerî yê Diyana hatin erkdarkirin.

Şeşem: Fermandeyê giştî yê eniya şer Ebdullah Axa Beşderî fermandeyê hêzên Balek û cîgirê wî Kemal Numan Sabit bû. Çavdêrên giştî yên Topxaneya Şoreşê Kaptan Bekir, Lîwayê Xidir, Omer Axa Dolmerî, Xidir Debax, Nûzad Xoşnaw û Xalid Şemsedîn bûn.

Di saet 5:30ê êvara 6ê Tebaxa sala 1965an de, topbarana Topxaneya Şoreşê li ser kamp û rabiya (çeper) leşkerî yên girêdayî Artêşa Iraqê dest pê kir. Mesûd Barzanî Mesûd Barzanî di pirtûka xwe "Barzanî û Tevgera Rizgariya Kurd" de dibêje: "Em li Çiyayê Rebenok bûn û me çavdêriya cihên leşkerî dikir ku guleyên Topxaneya Şoreşê li ser wan diketin. Tevlihevî li kampan çêbû û leşkeran tirs û xof hîs kirin. Kampa Xelîfan û Miltoker li Rewandizê bi temamî hatin wêrankirin û agir bi wan ket, lê kampa Kawolokan ji ber xurtbûna cihê xwe zêde zirar nedît. Herwiha agir bi kampa Diyana ket û piraniya avahiyên wê hatin wêrankirin."

Di îşaretek din de hatiye gotin ku Topxaneya Şoreşê karî bi hûrgilî li armancan bide ku bû sedema wêrankirina cihên çavdêriyê û rabiya (çeper) leşkerî yên Artêşa Iraqê û topbarana wan rawestîne. Du rabiya (çeper) leşkerî yên artêşê li Çiyayê Kork hatin wêrankirin, lê rabiya sêyem ji ber hebûna zinarên di hundirê rabiya de ji topbaranê zêde bandor nebû. Êrîşa giştî di saet 9ê şeva heman rojê de dest pê kir. Di saeta yekem a êrîşê de, du rabiya (çeper) leşkerî li Çiyayê Kork hatin girtin, lê rabiya sêyem a bi navê "Rabiya Kebkeya Semîn" ji ber zehmetiya cih û berxwedana tund a leşkeran bi fermandariya Lîwayê Qehtan nehat girtin. Tevî ku hefteyekê hat dorpêçkirin, lê berxwedana xwe domand û ev yek bû sedem ku hêzên Pêşmerge nikaribin Geliyê Elî Beg kontrol bikin. Tevî ku Artêşa Iraqê zirarên giran dîtin, ku termên 40 kuştiyan li qada şer hiştin.

Li eniya Miltoker, leşkeran cih vala kirin û hêzên Pêşmerge ew girtin. Çend cih li Diyana hatin girtin, lê pevçûn bi çekdarên kirêgirtî re derketin. Pêşmergeyek şehîd bû û yekî din birîndar bû. Şer di navbera her du aliyan de heta berbanga sibehê berdewam kir, lê bi derketina rojê re hêzên Pêşmerge paşve vekişiyan. Hikûmetê hemû hêz û çekên xwe yên giran û sivik, balafirên şer û çekdarên kirêgirtî bi kar anîn da ku êrîşa hêzên Pêşmerge rawestîne.

Di encama topbarana artêşê ya li ser eniya Kork, hêzên Pêşmerge zirarên giran dîtin. Dema ku di dema bêhnvedanê de bûn, çend guleyên topan di nav wan de ketin û teqiyan, ku bû sedema şehîdbûna 27 Pêşmergeyan. Ev yek bû sedema kêmkirina moralê û hêdîbûna êrîşa li ser Kork. Hêzên hikûmetê zirarên giran dîtin, lê di heman demê de zirarên Pêşmerge jî ne kêm bûn. Tevî ku armanca êrîşê nehat bidestxistin û guhertineke berçav di nexşeya leşkerî de çênebû, lê ew ezmûneke leşkerî ya girîng bû. Li ser vê bingehê, rêberê şoreşê Barzanî ferman da ku xetên berevaniyê bên parastin û xurtkirin, hişyarî û hişmendî neyê windakirin û bersiva her tevgerên dijmin bê dayîn.

Bertekên hikûmetê li ser êrîşê

Hikûmetê gundê Akoyan bi awayekî tund topbaran kir, ku bû sedema komkujî û zirarên giran. Di wê demê de malbata rêberê şoreşê Barzanî li havîngeha Kodo ya nêzî Hacî Omeran diman, ku di demsala havînê de hejmareke mezin ji eşîrên koçer li herêmê hebûn. Eşkere ye ku dezgehên îstixbarata hikûmetê bi vê yekê dizanibûn, lewma çar balafirên şer ên ji cureya Hawker Hunter herêm topbaran kirin, lê nikaribûn bi hûrgilî li armancên xwe bidin û bombeyên wan di nav komek koçeran de ketin, ku bû sedema şehîdbûna 4 kesan, di nav wan de du zarok, û birîndarbûna 14 kesên din.

Çavkanî:

1- Arî Kerîm, Çend lapereyekî zindû le şorrişî Eylûlda, (Çapxaneyî Xebat- Dihok- 1999).

2- Zerar Silêman Beg Dergelêyî, Bîrweriyekanim le sallanî 1943-1977da.

3- Mesûd Barzanî, Barzanî û bizûtnewey rizgarîxwazî Kurd, Şoreşa Eylûlê 1961-1975 bergî sêyem, beşî yekem, çapî yekem, (Hewlêr- 2004).

4- Lîwayê Xidir Ebdullah Debax, Bîrweriyekan û topxaneyî şorrişî Eylûlî mezın – Kurdistanî Êraq, çapî sêyem, (Çapxaneyî Roşnbîrî- Hewlêr- 2020).

5- Xazî Adil Gerdî, Pêşmergeyek le xizmet Barzanîda ... Hecî Bêroxî, bergî yekem, çapî dûwem, (Tirkîya – 2020).