Biyografi

Abdiş Ömer Abdiş 1926 yılında Erbil ilinin Mergesor ilçesine bağlı Şirwan Mezin nahiyesindeki Sipindar köyünde doğmuştur. Aslen Memudiyan köyündendir. Sovyetler Birliği'ne gitmeden önce üç eşi vardı. Sovyetler Birliği'nde de Haşime Hasan Adil ile hayatını birleştirmiştir. Rüstem Abdiş adında bir oğulları olmuştur. Abdiş Ömer Kürtçe, Türkçe ve Rusça dillerini bilmekteydi. 1977 yılında vefat etmiş ve Memudiyan köyünde toprağa verilmiştir.

Mücadele Tarihi

Abdiş Ömer Abdiş 1943 yılında ikinci Barzan devriminin saflarına katılmış ve çatışmalarda yer almıştır. 1945 yılı Ağustos ayının 19'inde Irak askeri örfi mahkemesinin kararıyla tüm menkul ve gayrimenkul mallarına el konulmuştur. İkinci Barzan devriminin yenilgisinin ardından 1945 yılı Ekim ayının 11'ünde Doğu Kürdistan'a geçmiştir.

1946 yılı Mart ayının 31'inde Mahabad'daki Kürdistan Demokratik Cumhuriyeti ordusuna bağlı Barzani güçlerinde peşmerge olmuş ve Kürdistan Demokratik Cumhuriyeti'nin Sekiz cephesindeki savaşlara katılmıştır.

Mahabad'daki Kürdistan Cumhuriyeti'nin yıkılması ve Barzani'nin Doğu Kürdistan'dan dönmesinin ardından, 1947 yılı Nisan ayının 19'sinde Hırwark ve Bazargir ovası yoluyla Kuzey Kürdistan topraklarından geçerek Şirwan ve Mizuri bölgesine dönen peşmergeler arasındaydı.

Dönüşlerinden sonra, General Mustafa Barzani 1947 yılı Mayıs ayının 15'unda Ergoş köyünde yoldaşlarıyla bir toplantı yapmış ve onları Sovyetler Birliği'ne gidip gitmeme konusunda serbest bırakmıştır. Orada tüm yoldaşları devam etme ve Sovyetler Birliği'ne doğru gitme kararı almışlardır. 1947 yılı Mayıs ayının 23'inde General Mustafa Barzani'ye Sovyetler Birliği'ne doğru eşlik etmiştir. Gatur halk savaşına ve Maku köprüsü savaşına katılmış, büyük zorluklar ve yorgunluktan sonra 1947 yılı Haziran ayının 18'ünde İran ile Sovyetler Birliği arasındaki sınırda bulunan Aras Nehri'ni geçerek Sovyetler Birliği tarafına geçmiştir.

Sovyetler Birliği'ne ulaştıktan sonra, 1947 yılı Haziran ayının 19'inde tüm yoldaşlarıyla birlikte Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Nahçıvan şehrinde, dikenli tellerle çevrili, üstü açık bir kampta kırk gün boyunca tutulmuşlar ve bir grup asker tarafından gözetim altında tutulmuşlardır. Yiyecek, kıyafet ve ulaşım açısından onlara savaş esiri muamelesi yapılmıştır. Daha sonra Sovyet hükümetinin kararıyla Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Ağdam, Laçın, Ayolah ve Kelbecer bölgelerine dağıtılmışlardır. 1947 yılı Aralık ayının 10'sinde Azerbaycan Cumhuriyeti'nin başkenti Bakü'de Hazar Denizi kıyısındaki bir kışlaya nakledilmişler ve aynı ayın 23'unda onlara askeri üniformalar verilmiş, Azerbaycan Cumhuriyeti subaylarının gözetiminde günde sekiz saat askeri eğitim verilmiştir. Aynı zamanda, okuma yazma bilen bazı yoldaşları tarafından günde dört saat boyunca Kürtçe öğrenme dersleri verilmiştir.

Cafer Bağirov'un yoldaşlarına yönelik kötü muamelesinin ardından, kışlanın 1948 yılı Ağustos ayının 29'unda Azerbaycan Cumhuriyeti'nden Özbekistan'ın başkenti Taşkent yakınlarındaki Çırçık yerleşkesine taşınmasına karar verilmiş ve orada da askeri eğitime devam etmişlerdir. 

1949 yılının Mart ayında yoldaşlarıyla birlikte gruplar ve takımlar halinde trenle Sovyetler Birliği'nin kolektif köylerine dağıtılmışlar ve Kolhoz tarlalarında (halkın hükümetten geri aldığı ve sonrasında hükümet payını verdikleri araziler) çalışmışlardır. 

General Barzani'nin Stalin'e gönderdiği birçok mektup ve büyük çabalardan sonra, nihayet Barzani'nin yoldaşlarının yaşadığı sıkıntıları anlattığı bir mektup Stalin'in eline ulaşır. O da derhal Barzani'nin yoldaşlarının durumunu araştırmak için bir heyet oluşturulmasına karar verir. Sonuç olarak heyetin kararı hepsinin Vriviski şehrinde toplanması olur. Bu yüzden kendisi 1951 yılının Kasım ayında Sovyetler Birliği'ndeki Vriviski şehrine gider.

Irak'taki 1958 Temmuz 14 devriminden sonra ve General Mustafa Barzani'nin dönüşüyle, 1959 yılının Şubat ayının 25'sında, üçüncü ve yedinci maddeler ile onuncu maddenin (a) fıkrası ve 11 numaralı maddenin uygulanması ve 1959 yılındaki 19 sayılı değiştirilmiş yasaya dayanılarak, kendisi ve yoldaşları genel aftan yararlanmışlardır. 

1958 yılında Irak'ta Abdülkerim Kasım başkanlığında cumhuriyet hükümeti kurulur. Bu nedenle kendisi 1959 yılı Nisan ayının 16'sinde yoldaşlarıyla birlikte Grozia gemisiyle Basra limanı üzerinden Irak Cumhuriyeti'nin güneyinden Kürdistan'a dönmüştür.  

Abdiş Ömer Eylül Devrimi'ne katılmıştır. Nehli, Pirs ve Akre savaşlarına katılmış ve iki kez yaralanmıştır. 

Kaynaklar:

1.Şaban Ali Şaban, Bazı Siyasi ve Tarihi Bilgiler, Üçüncü Baskı, (Erbil - Rojhilat Matbaası - 2013).

2.Şevket Şeyh Yezdin, Peşmergenin Altın Jübilesi, (Pirmam - Xebat Matbaası - 1996).

3.Salih Yusuf Sufi, Kürdistan ve Dünya Kronolojisi, Birinci Baskı, Cilt Üç, (Duhok - Duhok Vilayeti Matbaası - 2013).

4.Ömer Faruki, Serdar Dana Merhum Molla Mustafa Barzani'nin Yaşamı ve Mücadeleleri, İkinci Baskı, (Erbil - Eğitim Bakanlığı Matbaası - 2002).

5.Abdulrahman Mela Habib Ebubekir, 1931 - 1991 Arasında Barzan Aşireti, Birinci Baskı, (Erbil - Kültür Bakanlığı Matbaası - 2001).

6.Leys Abdulmuhsin Cevad El-Zubeydi, Irak'ta 1958 Temmuz 14 Devrimi, (Bağdat - Daralreşid Yayınları - 1979), Sayfa 288.

7.Mesut Barzani, Barzani ve Kürt Özgürlük Hareketi 1931 - 1958, (Duhok - Xebat Matbaası - 1998).

8.Necef Kulu Pesyan, Kanlı Mahabad'dan Aras Kıyılarına, Çev. Şevket Şeyh Yezdin, Birinci Baskı, (Pirmam - Kürdistan Demokrat Partisi Altın Jübilesi - 1996).

9.Kürdistan Demokrat Partisi Ansiklopedisi Arşivi.