Hükümetin Bestane'ye yönelik saldırısı, 1968 ilkbaharına dayanmaktadır ve bunun nedeni, 13 Nisan 1968 tarihinde öldürülen Şeyh Aneş adındaki bir Arap paralı asker (caş) birliği komutanının öldürülmesidir. Erbil-Gwer yolu üzerinde, Tureq köyü yakınlarında bir pusuda öldürülmüştür. Bu Arap şeyhinin ve adamlarının görevi, Kürt köylerine baskın yapmak, yağmalamak ve Kürt köylülerine işkence ve eziyet etmekti. Yaklaşık 10 masum Kürdü şehit etmişti. 6 Haziran 1963 tarihinde Qereçux Dağı eteğindeki Telxem köyüne yapılan saldırıda, kendisi ve silahlı adamları, dört Peşmerge'nin ve köyden iki sivilin şehit olduğu saldırıda, Ulusal Muhafızlar (Hares Qewmi) ve diğer hükümet güçleriyle birlikte önemli bir rol oynamışlardı..
Şeyh Aneş adlı caş komutanının öldürülme nedeni, söz konusu köylülerin ve vatandaşların çıkarlarına yönelik sert ve düşmanca tutumu ile saldırgan davranışlarından kaynaklanmaktadır. Özellikle 1963 yılındaki Telxem köyü saldırısında şehit edilen Enwer ve Tayer adındaki iki kardeşin intikamının alınması söz konusuydu.
Irak hükümetinin olaya yönelik tutumuna gelince; adı geçenin öldürülmesinin hemen ardından Savunma Bakanlığı sert bir bildiri yayınladı ve Peşmerge'ye karşı ani bir saldırı ilan etti. Aynı günün öğleden sonrasında Irak ordusunun 3. Tugayı, Erbil Ovası'na bağlı Bestane köyünde Peşmerge'ye saldırdı ve bu üç saatlik şiddetli bir çatışmaya yol açtı. Ancak Faris Bawe komutasındaki Erbil Ovası Peşmerge güçleri onlara çok sert bir şekilde karşı koydu. Sıcak bir çatışmanın ardından Peşmerge, Irak ordusunu kuşatmayı ve birçok subay ve askeri öldürmeyi başardı. Daha sonra müzakere ve anlaşma yoluyla Peşmerge onlara geri çekilme izni verdi ve orduları yenik bir şekilde geri döndü.
Şunu da belirtmeliyiz ki, Şeyh Aneş'in öldürülmesinden birkaç gün önce, yani 5 Mart 1968 tarihinde, Hewêz Mam Yehya adında Kürt bir aşiret reisi, Koye şehri yakınlarında Arif Osman Yusuf ve Doktor Xalid Seid komutasındaki Peşmergeler tarafından kurulan bir pusu sonucu öldürülmüştü. Kendisi hükümet yanlısıydı ve Peşmerge'ye karşı çok acımasız biriydi, ancak hükümet ne bir tutum sergiledi ne de konuyu gündeme getirdi; oysa bir Arap aşiret reisi için bu kadar gürültü kopardı ve saldırganlık yaptı.
Kaynaklar:
1- Mesud Barzani، Barzani ve Kürt Özgürlük Hareketi, Üçüncü Cilt, Birinci Bölüm, Eylül Devrimi 1961-1975, Basım: Birinci 2004.
2- Seyid Kake، Bir Peşmerge'nin Anıları, Kültür Bakanlığı Matbaası, Birinci Baskı, 1997.
3- Ari Kerim، Eylül Devrimi'nden Canlı Sayfalar, Xebat Matbaası, Duhok 1999.
4- Xurşid Şere، Mücadele ve Kan, Peşmergelik Yıllarının Anıları, Üçüncü Baskı, Erbil, 2015.