Hüseyin Hal Melahacı İbrahim, 1903 yılında Erbil ilinin Mergesor ilçesine bağlı Piran nahiyesine bağlı Babki köyünde doğmuştur. Sovyetler Birliği'nde okumuş, ziraat diploması almış ve yine Sovyetler Birliği'nde iki kez evlilik yapmıştır. İlk eşinin adı Nataşa, ikinci eşinin adı ise Ala'dır ve üç kızları olmuştur. Rusya'da yaşamış ve orada vefat etmiştir. Hüseyin Hal, 1959 yılında Mergesor Tarım Müdürlüğü'nde memur olarak atanmıştır. Hem Kürtçe hem de Rusça dillerini bilmekteydi. 1981 yılında Heşmava köyünde vefat etmiş ve Melabask mezarlığına defnedilmiştir.
Mücadele Tarihi1932 yılında Birinci Barzan Devrimi saflarına katılmış ve aynı yılın Nisan ayının 3'ünde Dola Vaji Meydan Savaşı'na katılmıştır. Birinci Barzan Devrimi'nin yenilgisinden sonra, 1932 yılı Haziran ayının 21'inde ailesiyle birlikte Türkiye Cumhuriyeti'ne sığınmıştır, ardından isyancı olmuş ve Kürdistan dağlarında saklanmıştır. Daha sonra kendisinden iki yaş büyük olan Said Hal isimli kardeşiyle birlikte Irak hükümeti tarafından tutuklanmış ve Musul şehrinde hapsedilmişlerdir. Birkaç yıl sonra Süleyman Beg Dergeli tarafından kefaletle serbest bırakılmış ve Rewanduz'a götürülmüştür.
1943 yılında İkinci Barzan Devrimi saflarına katılmış, aynı yılın Ekim ayının 2'inde Şaneder karakolunun, Ekim ayının 12'unda Xirezok karakolunun ele geçirilmesine ve Kasım ayının 6'sinde Goretu karakolunun ele geçirilmesine katılmıştır.
1945 yılı Ağustos ayının 19'inde Irak askeri örfi mahkemesinin emriyle tüm menkul ve gayrimenkul mallarına el konulmuştur. Ekim ayının 11'ünde, İkinci Barzan Devrimi'nin yenilgisinden sonra Doğu Kürdistan'a geçmiştir.
1946 yılı Mart ayının 31'ünde Mahabad'daki Kürdistan Demokratik Cumhuriyeti ordusuna bağlı Barzan gücünde peşmerge olmuş ve Kürdistan Demokratik Cumhuriyeti'nin Sakız cephesindeki savaşlara katılmıştır.
Kürdistan Demokratik Cumhuriyeti'nin yenilgisinden sonra 1947 yılı Mart ayının 3'sında Nelos, Qelatan ve Mergewer savaşlarına katılmıştır. 1947 yılı Nisan ayının 19'inde (Hakkari ve Berazgir düzlüğü yoluyla) Kuzey Kürdistan toprakları üzerinden Şirvan ve Mizuri bölgesine geri dönen peşmergeler arasındaydı.
Geri döndükten sonra General Mustafa Barzani 1947 yılı Mayıs ayının 6'unda Ergoş köyünde yoldaşlarıyla bir toplantı yapar ve onları kalıp kalmama konusunda özgür bırakır. Orada tüm yoldaşları devam etme ve Sovyetler Birliği'ne gitme kararı alırlar. 1947 yılı Mayıs ayının 23'sinde General Mustafa Barzani 'ye Sovyetler Birliği'ne doğru eşlik etmiş, Qetur Geçidi Savaşı ve Maku Köprüsü Savaşı'na katılmış, büyük zorluk ve yorgunluktan sonra 1947 yılı Haziran ayının 18'ünde İran ile Sovyetler Birliği sınırında bulunan Aras Nehri'ni geçerek Sovyetler'e varmıştır.
Sovyetler Birliği'ne ulaştıktan sonra, 1947 yılı Haziran ayının 19'sında tüm yoldaşlarıyla birlikte Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Nahçıvan şehrinde, dikenli tellerle çevrili üstü açık bir alanda kırk gün boyunca tutulmuşlar, bir grup asker tarafından korunmuşlar ve yiyecek, giyim, ulaşım açısından savaş esiri muamelesi görmüşlerdir. Daha sonra Sovyet hükümetinin kararıyla Azerbaycan Cumhuriyeti'ndeki Ağdam, Laçın, Ayulah ve Kelbecer bölgelerine dağıtılmışlardır. 1947 yılı Aralık ayının 10'inde Azerbaycan Cumhuriyeti'nin başkenti Bakü'de Hazar Denizi kıyısındaki bir kampa nakledilmişler ve aynı ayın 23'ında kendilerine askeri kıyafetler verilmiş, Azerbaycan Cumhuriyeti subaylarının gözetiminde günde sekiz saat askeri eğitim verilmiştir. Aynı zamanda, günde dört saat boyunca okuma yazması olan bazı yoldaşları tarafından onlara Kürtçe eğitimi verilmiştir.
Cafer Bağırov'un yoldaşlarına yönelik kötü muamelesinden sonra, askeri kampın 1948 yılı Ağustos ayının 29'inde Azerbaycan Cumhuriyeti'nden Özbekistan Cumhuriyeti'nin başkenti Taşkent yakınlarındaki Çırçuk topluluğuna taşınmasına karar verilmiş ve orada askeri eğitime devam etmişlerdir.
1949 yılının Mart ayında yoldaşlarıyla birlikte grup ve takım halinde trenle Sovyetler Birliği'nin kolektif köylerine dağıtılmışlar ve kolhoz tarlalarında (insanların devletten kiraladığı ve daha sonra devletin payını verdikleri arazilerde) çalışmışlardır.
Büyük çabalar ve General Barzani tarafından Stalin'e gönderilen birçok mektuptan sonra, nihayet Stalin'in eline bir mektup ulaşır ve bu mektupta Barzani yoldaşlarının yaşadığı sıkıntıları anlatır. O da hemen Barzani yoldaşlarının durumunu araştırmak üzere bir komisyon kurulması talimatını verir ve nihayet komisyonun kararı hepsinin Vriviski şehrinde toplanması olur. Bu nedenle kendisi 1951 yılının Kasım ayında Sovyetler'deki Vriviski şehrine gider.
Irak'taki 1958 yılı Temmuz ayının 14 devriminden sonra ve General Mustafa Barzani'nin dönüşünden sonra, 1959 yılı Şubat ayının 25'sinde; üçüncü ve yedinci maddeler ile onuncu maddenin (a) fıkrası ve (11) maddesinin uygulanması, 1959 yılında çıkarılan 19 sayılı değiştirilmiş yasaya dayanılarak, kendisi ve yoldaşları genel af kapsamına alınmıştır.
1958 yılında Abdülkerim Kasım başkanlığında Irak Cumhuriyeti kurulur. Kendisi 1959 yılı Nisan ayının 16'ünde yoldaşlarıyla birlikte Grozni gemisiyle Basra limanı üzerinden Irak Cumhuriyeti'nin güneyinden Kürdistan'a geri dönmüştür.
1961 yılında Eylül Devrimi'ne katılmış ve serpel olmuştur. 1963 yılı Haziran ayının 15'sinde 14'da Amediye Tepesi Savaşı'na ve Ağustos ayının 6'unda Rizan Savaşı'na katılmıştır. 1975 yılında Eylül Devrimi'nin yenilgisinden sonra mülteci olarak İran'a gitmiştir.
Kaynaklar:- Kürdistan Demokratik Partisi Ansiklopedisi arşivi.
- Kürdistan Bölgesel Yönetimi, Planlama Bakanlığı, Kürdistan Bölgesi illerinin idari birimleri ve ailelerin ve nüfusun sayısı, Erbil, 2009.
- Hamid Gerdi, Puxtey Mêjûname (Tarihçe Özeti), Birinci Baskı, (Erbil - Aras Basın Yayın Kurumu - Eğitim Bakanlığı Matbaası - 2004z).
- Haydar Faruk el-Samarrai, Ziya Cafer ve Irak'taki siyasi ve ekonomik rolü, (Londra – Darulhikme - 2016m).
- Rêkarê Mizwîrî, Jinen Ros u Ragwastin u Enfal u Komelkujî, birinci baskı, (Erbil – Menare Matbaası - 2010S).
- Şaban Ali Şaban, Hinek Zanistiyên Siyasî u Mêjûyî, üçüncü baskı, (Erbil - Rojhilat Matbaası - 2013S).
- Salih Yusuf Sofî, Kronolojiya Kurdistanê u Cîhanê, birinci baskı, üçüncü cilt, (Duhok - Duhok Vilayet Matbaası - 2013S).
- Salih Yusuf Sofî, Kronolojiya Kurdistanê u Cîhanê, birinci baskı, ikinci cilt, (Duhok - Duhok Vilayet Matbaası - 2013S).
- Ömer Faruki, Serdar Dana Zendegi u Mobarezate Merhume Mela Mustafa Barzani, ikinci baskı, (Erbil - Eğitim Bakanlığı Matbaası - 2002S).
- Kaid Miro Mirozî, Şerê Guretuyê li 6 Teşrînê Duwemê 1943 da, Dengê Pêşmerge Dergisi, Pêşmerge Teşkilat Bürosu organı, sayı 43, Pirmam, Rewşenbîrî Matbaası, 31 Temmuz 2001.
- Karwan Muhammed Mecid, Barzaniyan Le Mehabadewe Bo Sovyet, birinci baskı, (Süleymaniye - Peywend Matbaası - 2011S).
- Heso Mîrxan Cajokî, 62 Roj Legel Barzani Da Çunî Barzaniyan Bo Yekêtî Sovyet, birinci baskı (Erbil - Rewşenbîrî Matbaası - 1997S).
- Lîs Abdulmuhsin Cevad El-Zubeydî, Sevrat 14 Temmuz 1958 fi El-Irak, (Bağdat - Dar El-Reşid li Neşr - 1979M).
- Mesud Barzani, Barzani u Bizutnewey Rizgarixwazî Kurd 1931- 1958, (Duhok - Xebat Matbaası - 1998S).
- Mesud Barzani, Barzani u Bizutnewey Rizgarixwazî Kurd 1961-1975, üçüncü cilt, birinci bölüm, (Erbil - Eğitim Bakanlığı Matbaası - 2004S).
- Necef Qulî Pesyan, Le Mehabadî Xwênawîyewe Heta Lêwarekanî Aras, Çev. Şewket Şêx Yezdîn, birinci baskı, (Pirmam - Kürdistan Demokrat Partisi Altın Jübilesi - 1996S).