Halil Şeyho Memudi, 1928 yılında Erbil'in Mergesor ilçesine bağlı Şirvan-ı Mezin nahiyesinin Spindari köyünde dünyaya geldi. Sovyetler Birliği'nde Tarım Enstitüsü'nün tarım bölümünde eğitim gördü. Yine Sovyetler Birliği'nde Fevziye Kazım ile hayatını birleştirdi, üç kız ve bir erkek çocuk sahibi oldu. Kürtçe ve Rusça biliyordu.
Mücadele Hayatı11 Ekim 1945 tarihinde, İkinci Barzan Devrimi'nin yenilgisinden sonra, Mustafa Barzani ve yoldaşlarıyla birlikte Doğu Kürdistan'a geçti. Mahabad'da Kürdistan Demokratik Cumhuriyeti'nin kurulmasının ardından, 31 Mart 1946 tarihinde Barzan gücü çerçevesinde cumhuriyeti savundu ve Sakız cephesindeki savaşlara katıldı.
Kürdistan Cumhuriyeti'nin yıkılmasından sonra, 19 Nisan 1947 tarihinde (Hakkâri ve Barazgir ovası üzerinden) Kuzey Kürdistan toprakları yoluyla Şirvan ve Mızuri bölgesine dönen Peşmergeler arasındaydı.
Dönüşlerinden sonra, General Mustafa Barzani 6 Mayıs 1947 tarihinde Ergoş köyünde yoldaşlarıyla bir toplantı yaptı ve onlara kalma ya da Sovyetler Birliği'ne gitme konusunda serbestlik tanıdı. Orada tüm yoldaşları devam etme ve Sovyetler Birliği'ne gitme kararı aldılar. 23 Mayıs 1947 tarihinde, General Mustafa Barzani'ye Sovyetler Birliği'ne doğru eşlik etti. Geli Kutur ve Maku köprüsü savaşlarına katıldı. Büyük zorluk ve yorgunluktan sonra, 18 Haziran 1947 tarihinde İran ile Sovyetler Birliği arasındaki sınırda yer alan Aras Nehri'ni geçerek Sovyetler tarafına geçti.
Sovyetler Birliği'ne ulaştıktan sonra, 19 Haziran 1947 tarihinde tüm yoldaşlarıyla birlikte Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Nahçıvan şehrinde, dikenli tellerle çevrili üstü açık bir alanda kırk gün boyunca tutuldular. Bir grup asker tarafından gözetim altında tutuldular ve yiyecek, giysi ve hareket etme açısından savaş esiri muamelesi gördüler. Daha sonra Sovyet hükümetinin kararıyla Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Ağdam, Laçın, Ayolah ve Kelbecer bölgelerine dağıtıldılar. 10 Aralık 1947 tarihinde Azerbaycan Cumhuriyeti'nin başkenti Bakü'de Hazar Denizi kıyısındaki bir kışlaya nakledildiler. Aynı ayın 23 tarihinde askeri kıyafetler verildi ve Azerbaycan Cumhuriyeti subaylarının gözetiminde günde sekiz saat askeri eğitim aldılar. Aynı zamanda günlük dört saat boyunca okuryazar olan bazı yoldaşları tarafından onlara Kürtçe dersleri verildi.
Cafer Bağırov'un yoldaşlarına yönelik kötü muamelesinin ardından, askeri kampın 29 Ağustos 1948 tarihinde Azerbaycan Cumhuriyeti'nden Özbekistan Cumhuriyeti'nin başkenti Taşkent yakınlarındaki Çırçuk yerleşkesine taşınmasına karar verildi ve orada askeri eğitime devam ettiler.
Mart 1949 tarihinde yoldaşlarıyla birlikte gruplar halinde trenle Sovyetler Birliği'nin kolektif köylerine dağıtıldılar ve Kolhoz çiftliklerinde (halkın devletten kiraladığı ve daha sonra devlete payını verdiği araziler) çalıştılar.
Büyük çabalar ve General Barzani tarafından Stalin'e gönderilen birçok mektuptan sonra, nihayet Barzani'nin yoldaşlarının çektiği acıları anlattığı bir mektup Stalin'in eline ulaştı. Stalin derhal Barzani'nin yoldaşlarının durumunu araştırmak için bir komisyon kurulması talimatını verdi ve kurulun kararı hepsinin Vriviski şehrinde toplanması yönünde oldu. Bu nedenle söz konusu kişi Kasım 1951 ayında Sovyetler'deki Vriviski şehrine gitti.
Irak'taki 14 Temmuz 1958 devriminden ve General Mustafa Barzani'nin dönüşünden sonra, 25 Şubat 1959 tarihinde, üçüncü ve yedinci maddeler ile onuncu maddenin (A) fıkrası ve 11. maddenin uygulanmasıyla, 1959 yılında çıkarılan 19 sayılı değiştirilmiş yasaya dayanılarak kendisi ve yoldaşları genel af kapsamına girdiler.
1958 yılında Abdülkerim Kasım başkanlığında Irak Cumhuriyeti kuruldu. Söz konusu kişi 16 Nisan 1959 tarihinde yoldaşlarıyla birlikte Groziya gemisiyle Irak Cumhuriyeti'nin güneyindeki Basra limanı yoluyla Kürdistan'a geri döndü.
1961 yılında Eylül Devrimi'ne katıldı ve Başçavuş oldu. Lomana, Geli Spi, Metin Dağı, Bisfk Dağı, Zaho ve Çapankê Dağı savaşlarına katıldı ve Metin Dağı savaşında yaralandı. 1963 yılında Berwari Bala'nın Çapankê Dağı'nda şehit düştü.
Kaynaklar:- Kürdistan Demokrat Partisi Ansiklopedisi Arşivi.
- Kürdistan Bölgesel Yönetimi, Planlama Bakanlığı, Kürdistan Bölgesi illerinin idari birimleri ve ailelerin ve nüfusun sayısı, Erbil, 2009.
- Salih Yusuf Sufi, Kürdistan ve Dünya Kronolojisi, Birinci Baskı, İkinci Cilt, (Duhok - Duhok Valiliği Matbaası - 2013z).
- Abdurrahman Mela Habib Ebubekir, 1931-1991 Arasında Barzan Aşireti, Birinci Baskı, (Erbil - Kültür Bakanlığı Matbaası - 2001z).
- Karwan Muhammed Mecid, Mahabad'dan Sovyetler'e Barzaniler, Birinci Baskı, (Süleymaniye - Peywend Matbaası - 2011z).
- Hetav Dergisi, Sayı 154, Altıncı Yıl, Erbil, Kürdistan Matbaası, Cuma, 15 Nisan 1959.
- Şehit Komutan Heso Mirxan Jajoki'nin notlarından, Barzani ile Birlikte 62 Gün ve Barzanilerin Sovyetler Birliği'ne Gidişi, Birinci Baskı (Erbil - Kültür Matbaası - 1997z).
- Leys Abdülmuhsin Cevad El-Zübeydi, Irak'ta 14 Temmuz 1958 Devrimi, (Bağdat - Darürreşid Matbaası - 1979m).
- Muhammed Salih Pendrovi (Cegerxwin), Mızuri Bala Bölgesinin Kültürel ve Sosyal Hayatı, (Erbil – Rojhilat Matbaası - 2020z).
- Mesud Barzani, Barzani ve Kürt Özgürlük Hareketi 1931-1958, (Duhok - Xebat Matbaası - 1998z).
- Necef Guli Pesyan, Kanlı Mahabad'dan Aras Kıyılarına, Çeviren: Şevket Şeyh Yezdin, Birinci Baskı, (Pirmam - Kürdistan Demokrat Partisi Altın Jübilesi - 1996z).