Kürdistan Öğrenci Birliği'nin üçüncü ve dördüncü kongreleri arasında, üç yıl süren bir dönemde, Irak siyasi sahnesinde ve Kürdistan Demokrat Partisi'nin iç durumunda büyük değişiklikler meydana gelmiş, bu durum Kürdistan Öğrenci Birliği üzerinde doğrudan bir etki yaratmıştır.
8 Şubat 1963 tarihinde Baasçılar bir askeri darbeyle iktidarı ele geçirdiler ve Eylül Devrimi Yaklaşık iki yıldır devam eden bu devrim, darbenin ardından yeni bir aşamaya girdi. Sorunları çözmek için hükümet ile devrim liderliği arasında müzakereler yoluyla bir anlaşmaya varılmaya çalışıldı (o dönemde Kürdistan Öğrenci Birliği üyeleri devrim gücünün büyük bir kısmını oluşturuyorlardı ve devrimin üyeleri ve Peşmergeleriyle aktif bir şekilde savaşıyorlardı).
Ancak müzakerelerin başarısız olmasının ardından, Haziran 1963 tarihinde Baas Partisi, devrimci Peşmerge güçlerine karşı geniş çaplı saldırılarını yeniden başlattı. Bu aşamada parti ve devrim üzerinde en büyük etkiyi yaratan olay, Kürdistan Demokrat Partisi Siyasi Bürosu'nun bazı üyelerinin Baas Partisi'ne katılma eğilimi göstermeleri ve İran ile anlaşmaları oldu, bu da daha sonra devrimden çekilmelerine yol açtı.
18 Kasım 1963 tarihinde ordu Baas Partisi'ni devirdi, Abdüsselam Arif iktidara geldi ve devrimle müzakereler yeniden başladı. Ayrılmayı düşünen Siyasi Büro grubu, devrim liderliğine yakınlaştı ve hükümet müzakerelerine birlikte katıldı. Müzakerelerin başarısı 10 Şubat 1964 tarihindeki barış anlaşmasına yol açtı. Bu parti bölünmesinin devrim ve partinin örgütsel çalışmaları üzerinde büyük bir etkisi oldu ve etkileri Kürdistan Öğrenci Birliği'nin dördüncü kongresine tamamen yansıdı.
Kongrenin toplanması
Ateşkes ve 10 Şubat 1964 anlaşması ışığında, iç durumlarını yeniden organize etmek, saflarını güçlendirmek, değişkenleri ve gelişmeleri değerlendirmek amacıyla Kürdistan Öğrenci Birliği, 1964 yılında dördüncü kongresini toplamaya karar verdi. Hazırlıkların ardından kongre, 14 ile 18 Şubat 1964 tarihleri arasında, Süleymaniye ilindeki devrimin kontrolü altındaki kurtarılmış bölgelerden biri olan Çoxmax köyünde gerçekleştirildi.
Kongre, "Devrimimizin zaferi ve demokratik bir Irak içinde Kürdistan'a özerklik" sloganıyla başladı. İlginç olan, Badinan Öğrenci Birliği üyelerinin, büyük çoğunluğu kurtarılmış bölgelerde olmalarına ve devrimci güçlerin saflarında yer almalarına rağmen kongreye davet edilmemeleridir. Bu, Siyasi Büro grubu tarafından Badinan üyelerini dışlayarak örgüt üzerinde tam kontrol sağlama girişimi olarak değerlendirildi.
Buna rağmen kongre, dört gün süren oturumları boyunca örgüt için çoğu Süleymaniye'den olan yeni bir liderlik seçti; Fuad Mela Mahmud başkan, Noşirwan Mustafa ise sekreter oldu. Sekreterlik bürosu üyeleri şu şekildeydi:
1- Ömer Tevfik - Süleymaniye ili sorumlusu
2- Fuad İbrahim - Bağdat ve çevresi sorumlusu
3- Yoldaş Salah - Erbil ili sorumlusu
Kongrenin en önemli kararları şunlardı:Kürdistan Öğrenci Birliği, Kürdistan Demokrat Gençlik Birliği, Kürdistan Kadınlar Birliği ve Kürdistan Öğretmenler Birliği'nden oluşan bir cephe kurulması. Kürdistan Öğrenci Birliği dışında herhangi bir öğrenci kitle örgütünün faaliyetlerinin yasaklanması. Devrime desteğin vurgulanması.
Kongrede seçilen liderlik iyi bir performans sergileyemedi, bu nedenle sadece altı ay sonra örgüt ikinci kongresini toplamaya karar verdi.
Kaynaklar:1- Kürdistan Demokrat Partisi Ansiklopedisi Kurulu, Kürdistan Demokrat Partisi Tarihi Kongre ve Konferanslar (Program ve İç Tüzük), Birinci Cilt, Birinci Baskı, (Erbil - Rojhilat Matbaası - 2021).
2- Sasan Avni, Kürdistan Öğrenci Birliği Mücadele ve Tarihin Bazı Yönleri, (Erbil - Eğitim Bakanlığı Matbaası - 1998).
3- İrfan Aziz Aziz, Kürdistan Öğrenci Birliği Kongre ve Konferansları, Birinci Baskı, (Erbil - Rojhilat Matbaası - 2012).
4- Macid Hasan Ali, Irak'ta Kürt Öğrenci Hareketi (1926-1970), Yüksek Lisans Tezi/Selahaddin Üniversitesi, Erbil 2008, Spirez Yayınları, (Erbil - Hacı Haşim Matbaası).
5- Abdülkerim Fendi, Kürdistan Öğrenci Birliği Örgütlü Devrimci Bir Kol ve Kürt Devriminin Güçlü Bir Destekçisi, Gulan Arabi Dergisi, Gulan Medya Kurumu, Sayı 22, Erbil, 25 Mart 1998.
6- Şazin Hırş, Tarihi Belgelerde Demokratik ve Mesleki Örgütler 1958 - 1968, İkinci Baskı, (Süleymaniye - Raz Matbaası - 2001).