İlk konferansın gerçekleşmesinden iki yıl sonra ve Kürdistan Demokrat Partisi ile Kürdistan Öğrenciler Birliği örgütünün iç durumundaki çeşitli değişiklikler ve gelişmeler nedeniyle, Birlik 1955 yılında ikinci konferansını gizlice Bağdat şehrinde düzenledi.
Kürdistan Öğrenciler Birliği'nin 1953 yılında kuruluşundan hemen sonra, (Irak Genel Öğrenciler Birliği), yeni örgütler kurarak ve onlara ayrıcalıklar tanıyarak Kürt öğrencilerin Kürdistan Öğrenciler Birliği'ne katılımını yavaşlatmaya çalıştı. Bu amaçla, tüm Irak öğrencilerinin mücadelesini tek bir örgüt çatısı altında düzenleme bahanesiyle, Irak Genel Öğrenciler Birliği'nin bir şubesi olan (Irak Kürdü Öğrenciler Genel Birliği) adında bir örgüt kuruldu. 1953 Ekim 8 tarihinde, Kifah el-Talaba gazetesi, Irak Kürdü Öğrenciler Birliği Yüksek Komitesi'nin kuruluşunu duyurdu. 1954 Mart 1 tarihinde ise örgüt, Irak'taki Demokratik Kürt Öğrenciler Genel Birliği adıyla bir bildiri yayınlayarak tüm Kürt öğrencileri kendi örgütleri içinde ve (Irak Genel Öğrenciler Birliği) çerçevesinde birleşmeye çağırdı.
Bu faktörler ve daha pek çoğu, Kürdistan Öğrenciler Birliği ile Irak Genel Öğrenciler Birliği arasında gerginliklerin ortaya çıkmasına yol açtı. Buna, partinin diğer birçok iç faktörü, özellikle de liderin yokluğunda meydana gelen iç bölünmeler eklendi. Mustafa Barzani, Öğrenciler Birliği'ni ikinci konferansını toplamaya yöneltti.
Konferansın toplanması
Hazırlıklardan sonra ve 1955 yazında, (Halkın ve Kürdistan öğrencilerinin hakları için kesintisiz öğrenci mücadelesi) sloganı altında, Irak ulusal hareketinin ve ilerici partilerin mücadelesi için Kürdistan Öğrenciler Birliği, Kürdistan'ın tüm bölgelerinden ve Bağdat'tan delegelerin katılımıyla ikinci konferansını Bağdat'ta düzenledi. Konferans delegeleri gizlice Bağdat'ta toplandı ve konferansın durumunun tartışılması ve oylamanın ardından Celal Talabani örgüt sekreteri olarak yeniden seçildi ve yeni sekreterlik kurulu şu şekilde seçildi:
1- Mahmud Ali Osman
2- Şemseddin el-Müftü
3- Hüsamettin Debbağ
4- Adnan Nakşibendi
5- Şahvan Namık
6- Ahmed Nakşibendi
Kürdistan Öğrenciler Birliği'nin ikinci konferansta seçilen başkanına gelince, mevcut kaynakların hiçbirinden elimizde kesin bilgi bulunmamaktadır, bu nedenle tahmin ve yorumlara göre başkanlık sistemi kaldırılmış olabilir.
Konferansın düzenlenmesinden sonra Kürdistan Öğrenciler Birliği canlandırıldı ve ilişkileri ile faaliyetlerini genişletmeye çalıştı. Örgütün en önemli faaliyetlerinden biri, Varşova Dünya Öğrenci ve Gençlik Festivali'ne katılımıydı.
31 Temmuz ile 1955 Ağustos 14 tarihleri arasında Polonya'nın başkenti Varşova'da 5. Dünya Öğrenci ve Gençlik Festivali düzenlendi ve 100'den fazla uluslararası öğrenci ve gençlik örgütünün katılımıyla Kürdistan Öğrenciler Birliği ve Irak Genel Öğrenciler Birliği festivale resmen davet edildi. İkinci konferanstan sonra Kürdistan Öğrenciler Birliği'nin Irak Genel Öğrenciler Birliği ile ilişkileri gelişti, bu da Öğrenciler Birliği'nin festivale katılımını ve Dünya Öğrenciler Birliği'ne üyeliğini kolaylaştırdı (I.U.S).
) ve Celal Talabani liderliğindeki Öğrenciler Birliği tarafından, omuzlarında lider Mustafa Barzani 'nin amblemini taşıyan altı delege Varşova'ya gönderildi. Festival etkinliklerine Kürt öğrenciler adına katılmanın yanı sıra, Sovyetler Birliği, Hindistan, Almanya, Çin, Fransa, İngiltere, Amerika Birleşik Devletleri ve diğer birçok ülke gibi çeşitli ülkelerin temsilcilerinin katılımıyla Kürdistan Öğrenciler Birliği ve Kürdistan Demokratik Gençlik Birliği'nin büyük bir toplantısı düzenlendi. Toplantının, öğrencilerin, gençliğin ve Kürt ulusal davasının sesini tüm dünyaya duyurma üzerinde büyük bir etkisi oldu.
Aynı festivalde, Dünya Öğrenciler Birliği Başkanı (Jerzy Pelikan) tarafından, Kürdistan Öğrenciler Birliği ile Irak Genel Öğrenciler Birliği temsilcileri arasında aralarındaki sorunları sona erdirmek için bir toplantı düzenlendi ve toplantıdan sonra iki örgüt birkaç noktada anlaştı ve aralarındaki ilişkileri geliştirmeye çalışma kararı aldı.
Varşova'da kararlaştırıldığı gibi, dönüşlerinden sonra ve 1956 yılının başlarında, Kürdistan Öğrenciler Birliği ile Irak Genel Öğrenciler Birliği arasında, iki örgütün iş ve faaliyetlerinin nasıl bütünleştirileceğinin tartışıldığı ortak bir konferans düzenlendi. İki örgütün çalışmalarını denetlemek ve koordine etmek için ortak bir üst komite oluşturuldu ve Kürdistan Öğrenciler Birliği sekreterliğinden üç üye Irak Genel Öğrenciler Birliği sekreterliğine atandı, ancak 1957 yılında iki örgüt arasındaki ilişkiler tekrar soğudu.
Kürt öğrenci kesiminin mücadelesine gelince, 1956 Ağustos 10 tarihinde Batı Almanya'da (Avrupa'da Kürt Kültür ve Öğrenciler Derneği) kuruldu. İkinci konferansını 1958 Aralık 2 tarihinde Londra'da, üçüncü konferansını ise 4 Ağustos tarihinde Almanya'nın Münih şehrinde gerçekleştirdi. Adı (Avrupa'daki Kürt Öğrenciler Derneği) olarak değiştirildi ve çoğu Avrupa ülkesinde şubeler açıldı. Tarafsızlığına rağmen, üyelerinin çoğunluğu Kürdistan Demokrat Partisi'nin destekçilerindendi ve Kürdistan Öğrenciler Birliği ile iyi ilişkileri vardı. 1964 yılında dernek (Dünya Öğrenciler Birliği) üyesi oldu ve Kürtlerin sesini yabancı ülkelere ve kültürel merkezlerine duyurmada önemli bir rol oynadı.
Kaynaklar:1- Bangî Yekêtî Giştî Qutabiyanî Dîmukratîyekanî Kurdî Êraq, Yekêtî Giştî Qutabiyanî Dîmukratîyekanî Kurdî Êraq, Çapxaney Lawanî Kurd, 1/Mart/1954.
2- Macid Hasan Ali, el-Hareketü't-Tullabiyyetü'l-Kürdiyyeti fi'l-Irak (1926-1970), Yüksek Lisans Tezi/Salahaddin Üniversitesi, Erbil 2008, Spirez Yayınları, (Hewlêr- Matbaat Hacı Haşim).
3- İrfan Aziz Aziz, Kongre u Konfiransêkanî Yekêtî Qutabiyanî Kurdistan, 1. Baskı, (Hewlêr-Çapxaney Rojhilat-2012).
4- Sasan Avni, Yekêtî Qutabiyanî Kurdistan Çend Layenêkî Têkoşan u Mêjû, (Hewlêr- Çapxaney Wezarety Perwerde- 1998).
5- Govarî Xebatî Qutabiyan, Le Dîdarêkî Taybetda Serok Talabanî Wirdekarî Damêzrandnî (Y.Q.K) Dexate Rû, Sayı 109, (Haziran 2012).
6- Selah Reşid, Mam Celal Dîdarî Temen Le Lawêtîyewe Bo Koşkî Komarî, 1. Bölüm, 2. Baskı, (Silêmanî- Çapxaney Karo- 2017).
7- Sirwan Osman Hesen, Mêjûyêkî Pirşingdar u Karwanêkî Nepsawa, (Hewlêr- Çapxaney Roşinbîrî- 2014).
8- İsmet Şerif Vanlı, Min Müzekkerat İsmet Şerif Vanlı, (Silêmanî- Matbaat Pîremêrd- 2014), Arif Ruşdi Arif, Komełey Xwêndkaranî Kurd le Ewropa 1956 – 1975, (Silêmanî- Belawkrawekanî Ekadîmîyay Hoşiyarî u Pêgeyandinî Kadîran- 2012).