Biyografi

Mel Muhammedemin, 1907 yılında Barzan bölgesindeki Şirvan Mezin nahiyesine bağlı Leri köyünde dünyaya gelmiştir. Güney Kürdistan'da birinci Barzan Devrimi'nin (1931-1932) patlak vermesinin ardından Türkiye'ye göç etmiştir. Evliydi ve iki yaşında bir oğlu vardı.

Mücadele Hayatı

Güney Kürdistan'da, özellikle Barzan bölgesinde (1931-1932) birinci Barzan Devrimi'nin patlak vermesinin ardından devrimci ordu saflarına katılmıştır. 1943 yılında, Molla Mustafa Barzani'nin Süleymaniye'den Barzan bölgesine dönmesi ve ikinci Barzan Devrimi'nin (1943- 1945) başlamasıyla birlikte ikinci kez devrimci ordu saflarına katılmış ve Barzan bölgesindeki polis karakollarının ele geçirilmesi savaşlarına iştirak etmiştir. 1945 yılında, ikinci Barzan Devrimi'nin (1943- 1945) yenilgiyle sonuçlanmasının ardından, savaşçı ve Barzanlı ailelerle birlikte Doğu Kürdistan'a (İran) göç etmiş ve 1946 yılının başlarında Mahabad'da Kürdistan Demokratik Cumhuriyeti'nin kurulmasıyla birlikte Barzan kuvvetlerinde cumhuriyetin peşmergesi olmuş, serkule (onbaşı) rütbesini almıştır. Kürdistan Demokratik Cumhuriyeti'nin 1946 yılının Aralık ayında yıkılmasının ardından, General Mustafa Barzani komutasındaki Barzan devrimci ordusuyla birlikte, İran Şahlık Ordusu'na karşı verilen birçok savaş ve direnişin ardından, İran-Irak-Türkiye sınır üçgenindeki Nazdardağ bölgesi üzerinden Güney Kürdistan'a dönmüş ve ordu saflarında Mızuri aşireti bölgesine yerleşmiştir.

General Mustafa Barzani'nin Ergoş'taki toplantısında aldığı tarihi kararın ardından, 1947 yılının Mayıs ayının 6 tarihinde, Irak hükümetine teslim olmayarak Sovyetler Birliği'ne doğru yola çıkma kararı doğrultusunda, General Mustafa Barzani liderliğindeki beş yüzden fazla savaşçıdan oluşan Barzan devrimci ordusuna katılmıştır. Barzani'nin Sovyetler Birliği'ne giden yoldaşlarından biri olmuş ve 1947 yılının Nisan ayının 15 tarihinde, Sovyetler Birliği'ne geçiş savaşında iki kez ağır yaralanmış, sonucunda 1947 yılının Haziran ayının 12 tarihinde şehit düşmüş ve İran, Türkiye ve Rusya sınır üçgeninde yer alan Hasun köyünde defnedilmiştir.

Kaynaklar:

1-Dengi Pêşmerge Dergisi, sayı 154, Ocak 2011, Şehit Komutan Mel Muhammed Emin Ömer Leri.

2-Zerard Süleyman Beg Dergeli, Hatıralarım 1943-1977 yılları, Rehend Yayınları- Süleymaniye, 2002.

3-Şevket Şeyh Yezdin, Peşmergenin Altın Jübilesi, (Pirmam - Xebat Matbaası - 1996).

4-Teslim Olmamak ve Aras Nehri'ni Geçmek, 12. Şube Kültür ve Yayın Ofisi tarafından hazırlanan, 2009.

5-Ansiklopedi Kurulu Arşivi Kürdistan Demokrat Partisi.

6-Reşid Mela Ali Koleki, Ölümsüz Barzani Yoldaşı'nın Yaşamı ve Direnişi ((Kazım Şanederi)), Rojhilat Matbaası- Erbil, 2019.