Memo Şivan Ağa Ömer 1921 yılında Erbil ilinin Mergesor ilçesine bağlı Şaneder köyünde doğmuştur. Evliydi, 1988 yılında Enfal sürecinden sonra İran ülkesine mülteci olarak gitmiş ve Zive kampında yerleşmiştir. 1991 yılında Güney Kürdistan'a dönmüş, 2002 yılında hayatını kaybetmiştir.
Mücadele Tarihi1943 yılında, Molla Mustafa Barzani'nin Süleymaniye'den Barzan bölgesine dönmesi ve İkinci Barzan Devrimi'nin (1943- 1945) başlamasının ardından, Devrimci Ordu saflarına katılmış ve Barzan bölgesindeki polis karakollarının ele geçirilmesi savaşlarında yer almıştır. 1945 yılında, devrimin yenilgisinden sonra, diğer savaşçılar ve Barzanili ailelerle birlikte Doğu Kürdistan'a (İran) mülteci olarak gitmiş ve 1946 yılının başında Mahabad'da Kürdistan Demokratik Cumhuriyeti'nin kurulmasının ardından, Barzan kuvvetlerinde Cumhuriyet'in Peşmergesi olmuştur. Kürdistan Demokratik Cumhuriyeti'nin 1946 yılının Aralık ayında yıkılmasından sonra, General Mustafa Barzani komutasındaki Barzan devrimci ordusuyla birlikte, İran şahlık ordusuna karşı birçok savaş ve çatışmadan sonra, İran-Irak-Türkiye sınır üçgenindeki Nazdardağ bölgesinden geçerek Güney Kürdistan'a dönmüş ve ordu saflarında Mizuri aşireti bölgesine yerleşmiştir.
22 Mayıs 1947 tarihinde General Mustafa Barzani'ye Sovyetler Birliği'ne giden yolda eşlik etmiş, Kotol (Katur) vadisi savaşı ve Mako köprüsü savaşında yer almıştır. Çok zorlu ve meşakkatli bir sürecin ardından, 18 Haziran 1947 tarihinde İran ile Sovyetler Birliği arasındaki sınırda yer alan Aras Nehri'ni geçerek Sovyetler tarafına geçmiştir.
Sovyetler Birliği'ne ulaştıktan sonra, 19 Haziran 1947 tarihinde tüm yoldaşlarıyla birlikte Azerbaycan Cumhuriyeti'nin "Nahçıvan" şehrinde, dikenli tellerle çevrili açık bir kampta kırk gün boyunca tutulmuşlar, bir grup asker tarafından gözetim altında tutulmuşlar; yiyecek, giyim ve hareket serbestisi açısından savaş esiri muamelesi görmüşlerdir. Daha sonra Sovyet hükümetinin kararıyla Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Ağdam, Laçın, Ayulah ve Kelbecer bölgelerine dağıtılmışlardır. 10 Aralık 1947 tarihinde Azerbaycan Cumhuriyeti'nin başkenti Bakü'de Hazar Denizi kıyısındaki bir askeri kampa nakledilmişler ve aynı ayın 23 tarihinde askeri kıyafetleri verilerek, Azerbaycan Cumhuriyeti subaylarının gözetiminde günlük sekiz saat askeri eğitim almışlardır. Aynı zamanda, günlük dört saat boyunca okuma yazma bilen bazı yoldaşları tarafından onlara Kürtçe dil dersleri verilmiştir.
Cafer Bağırov'un Barzan yoldaşlarına yönelik kötü muamelesinin ardından, askeri kampın 29 Ağustos 1948 tarihinde Azerbaycan Cumhuriyeti'nden Özbekistan'ın başkenti "Taşkent" yakınlarındaki Çırçuk topluluğuna taşınmasına karar verilmiş ve orada askeri eğitime devam etmişlerdir.
1949 Mart ayında yoldaşlarıyla birlikte gruplar ve takımlar halinde trenle Sovyetler Birliği'nin kolektif köylerine (halkın devletten kiraladığı ve daha sonra devlet payını ödediği araziler) dağıtılmış ve Kolhoz çiftliklerinde çalışmışlardır.
General Barzani'nin Stalin'e gönderdiği birçok mektuptan ve uzun uğraşlardan sonra, en sonunda Barzani'nin yoldaşlarının yaşadığı sıkıntıları anlattığı bir mektup Stalin'in eline ulaşır. Stalin derhal Barzani'nin yoldaşlarının durumunu araştırmak için bir komisyon kurulması talimatını verir. Komisyonun nihai kararı, hepsinin Vrivski şehrinde toplanması yönünde olur; bu yüzden Memo Şivan Ağa Ömer, 1951 Kasım ayında Sovyetler'deki Vriviski şehrine gider.
1958 yılında Abdülkerim Kasım başkanlığında Irak Cumhuriyeti kurulur. Memo Şivan Ağa Ömer, 16 Nisan 1959 tarihinde yoldaşlarıyla birlikte Grozia gemisiyle Irak Cumhuriyeti'nin güneyindeki Basra limanı üzerinden Kürdistan'a geri dönmüştür.
1961 yılında Eylül Devrimi'nin Peşmerge kuvvetlerine katılarak Peşmerge olmuş ve savaşlarda yer almıştır. 1988 yılında Gulan Devrimi'nin Peşmerge kuvvetlerine katılmış ve Peşmerge olmuştur.
Kaynaklar:
1- Hamid Geveri, Barzani Madalyası En Yüksek Onur Ödülü, birinci cilt, (Erbil - Hacı Haşim Matbaası - 2015z).
2- Hamid Gerdi, Tarihçe Özeti, birinci baskı, (Erbil - Aras Yayıncılık - Eğitim Bakanlığı Matbaası - 2004z).
3- Şaban Ali Şaban, Bazı Siyasi ve Tarihi Bilgiler, üçüncü baskı, (Erbil - Rojhilat Matbaası - 2013z).
4- Ömer Faruki, Serdar Dana: Merhum Molla Mustafa Barzani'nin Yaşamı ve Mücadeleleri, ikinci baskı, (Erbil - Eğitim Bakanlığı Matbaası - 2002z).
5- Abdurrahman Molla Habib Ebubekir, 1931- 1991 Arasında Barzan Aşireti, birinci baskı, (Erbil - Kültür Bakanlığı Matbaası - 2001z).
6- Abdullah Gafur, Erbil Coğrafya Sözlüğü, (Erbil - Kürt Akademisi Yayınları - Hacı Haşim Matbaası - 2015z).
7- Karwan Muhammed Mecid, Mahabad'dan Sovyetler'e Barzaniler, birinci baskı, (Süleymaniye - Peywend Matbaası - 2011z).
8- Şehit Komutan Haso Mirhan Jajoki'nin anılarından, Barzani'nin Sovyetler Birliği'ne gidişinde Barzanilerle birlikte 62 gün, birinci baskı, (Erbil - Kültür Matbaası - 1997z).
9- Leys Abdülmuhsin Cevad El-Zübeydi, Irak'taki 14 Temmuz 1958 Devrimi, (Bağdat - Dar El-Raşid Yayınları - 1979m).
10- Mesud Barzani, Barzani ve Kürt Özgürlük Hareketi 1931- 1958, (Duhok - Xebat Matbaası - 1998z).
11- Necef Kuli Pesyan, Kanlı Mahabad'dan Aras Kıyıları'na, Çev. Şevket Şeyh Yezdin, birinci baskı, (Pirmam - Kürdistan Demokrat Partisi Altın Jübile - 1996z).
12- Kürdistan Demokrat Partisi Ansiklopedisi Heyeti Arşivi.