Murad Ağa Şeyho Ahmed, 1910 yılında günümüzde Duhok iline (Musul Vilayeti) bağlı olan Amediye'nin Bire köyünde doğmuştur. Sovyetler Birliği'nde evlenmiştir, 1954 yılında Sovyetler Birliği'nde Sanat Enstitüsü'nün Tarım bölümünden diploma almıştır, 1975 yılında Eylül Devrimi yenilgisinden sonra binlerce kişi gibi İran'a sığınmış ve Meşhed, İsfahan, Güney Kürdistanlı mültecilerin bulunduğu Zive kampı ve Kazvin şehri gibi birçok şehirde yaşamıştır. 1984 yılında Kazvin şehrinde vefat etmiş ve Rojhilat Kürdistan'da toprağa verilmiştir.
Mücadele HayatıMurad Ağa Şeyho, İkinci Barzan Devrimi (1943- 1945) katılımcılarından biriydi ve Rojhilat Kürdistan'ın Mahabad şehrinde Kürdistan Demokratik Cumhuriyeti Peşmergesiydi. Kürdistan Demokratik Cumhuriyeti'nin yıkılmasından sonra, 1947 yılının Nisan ayının 15 gününe kadar Güney Kürdistan sınırına ulaşana dek süren savunma savaşlarına katılmıştır, ancak teslim olmamıştır ve General Mustafa Barzani (1903- 1979) ile birlikte Sovyetler Birliği'ne gitme ve mücadeleye devam etme kararı almıştır. 1947 yılı Mayıs ayının 22 gününde General Mustafa Barzani'ye Sovyetler Birliği'ne giden yolda eşlik etmiş, Kotol (Kutur) Geçidi Savaşı ve Mako Köprüsü Savaşı'na katılmıştır. Birçok zorluk, yorgunluk ve çatışmadan sonra, arkadaşlarıyla birlikte, General Mustafa Barzani önderliğinde, 1947 yılı Haziran ayının 18 gününde İran ile Sovyetler Birliği sınırında bulunan Aras Nehri üzerinden Sovyetler Birliği'ne geçmiştir.
Sovyetler Birliği'ne ulaştıktan sonra, 1947 yılı Haziran ayının 19 gününde tüm arkadaşlarıyla birlikte Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Nahçıvan şehrinde, dikenli tellerle çevrili açık bir alanda kırk gün boyunca tutulmuşlar, bir grup asker tarafından korunmuşlar ve yiyecek, giyecek ve hareket etme açısından savaş esiri muamelesi görmüşlerdir. Daha sonra Sovyet hükümetinin kararıyla Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Ağdam, Laçın, Ayulah ve Kelbecer bölgelerine dağıtılmışlardır. 1947 yılı Aralık ayının 10 gününde Azerbaycan Cumhuriyeti'nin başkenti Bakü'de Hazar Denizi kıyısındaki bir askeri kampa nakledilmişler ve aynı ayın 23 gününde kendilerine askeri kıyafetler verilmiş, Azerbaycan Cumhuriyeti subaylarının gözetiminde günde sekiz saat askeri eğitim almışlardır. Aynı zamanda, günün dört saati boyunca okuma yazması olan bazı arkadaşları tarafından kendilerine Kürtçe öğrenme dersleri verilmiştir.
Cafer Bagirov'un Barzani'nin arkadaşlarına yönelik kötü muamelesinden sonra, askeri kampın 1948 yılı Ağustos ayının 29 gününde Azerbaycan Cumhuriyeti'nden Özbekistan Cumhuriyeti'nin başkenti Taşkent yakınlarındaki Çurçuk yerleşkesine taşınmasına karar verilmiş ve orada askeri eğitime devam etmişlerdir.
1949 yılının Mart ayında arkadaşlarıyla birlikte gruplar halinde trenle Sovyetler Birliği'ndeki kolektif köylere dağıtılmışlar ve kolhoz tarlalarında (halkın devletten kiraladığı ve daha sonra bir kısmını devlete verdiği arazilerde) çalışmışlardır.
General Barzani tarafından Stalin'e gönderilen birçok mektuptan ve büyük çabalardan sonra, nihayet Stalin'in eline Barzani'nin arkadaşlarının yaşadığı zorlukları anlatan bir mektup ulaşmış ve o da derhal Barzani'nin arkadaşlarının durumunu araştırmak üzere bir komite kurulması kararı almıştır. Komitenin nihai kararı hepsinin Vriviski şehrinde toplanması yönünde olmuştur, bu nedenle kendisi 1951 yılının Kasım ayında Sovyetler'deki Vriviski şehrine gitmiştir.
1958 yılında Abdülkerim Kasım başkanlığında Irak Cumhuriyeti kurulmuş ve Murad Ağa Şeyho, 1959 yılı Nisan ayının 16 gününde arkadaşlarıyla birlikte Grozya gemisiyle Irak Cumhuriyeti'nin güneyindeki Basra limanı üzerinden Kürdistan'a geri dönmüştür.
Sovyetler Birliği'nden Irak'a döndükten sonra memleketine geri dönmüş ve Eylül Devrimi (1961- 1975) patlak verince tekrar Peşmerge olmuş ve birçok savaş ve destanda yer almıştır. Eylül Devrimi (1961- 1975) yenilgisinden sonra İran'a sığınmıştır.
Kaynak:1- Kürdistan Ansiklopedisi Heyeti Arşivi.