Biyografi

1924 yılında Duhok vilayetinin Amediye ilçesine bağlı Derelok nahiyesine bağlı Hesin Bekra köyünde dünyaya geldi, Sovyetler Birliği'nde okudu ve Taşkent Üniversitesi'nden tarım alanında lisans derecesini aldı. Yine Sovyetler Birliği'nde Sunds Sina Bilav ile evlendi ve Yusuf Sidîq adında bir oğulları oldu. Sidîq Bexşî, 1959 yılında Sovyetler Birliği'nden döndükten sonra Musul Tarım Ofisi'nde çalıştı, 1993 yılında Kürdistan halkının Ayaklanması'ndan sonra emekli oldu, 1998 yılının Ağustos ayının 12 gününde Duhok'ta hayatını kaybetti.

Çalışma Hayatı

Sidîq Bexşî, 1943 yılında İkinci Barzan Devrimi saflarına katıldı (1943- 1945), Ekim ayının 2 gününde Şaneder polis merkezinin ele geçirilmesine ve Ekim ayının 15 gününde Bîrakepra polis merkezinin ele geçirilmesine katıldı. 1945 yılının Ağustos ayının 19 gününde Irak Askeri Örfî Mahkemesi kararıyla tüm taşınır ve taşınmaz mallarına el konuldu. Aynı yılın Eylül ayının 5 gününde Meydan Morîk polis merkezinin ele geçirilmesine katıldı.

İkinci Barzan Devrimi'nin yenilgisinden sonra 1945 yılının Ekim ayının 11 gününde Doğu Kürdistan'a geçti, 1946 yılının Mart ayının 31 gününde Mahabad'daki Kürdistan Demokrat Cumhuriyeti Ordusu'nun Barzani güçleri içinde Peşmerge oldu, Kürdistan Demokrat Cumhuriyeti'nin yıkılmasından sonra 1947 yılının Mart ayının 19 gününde Şino ve Nexede savaşına katıldı.

1947 yılının Nisan ayının 19 gününde Xwakurk ve Berazgir Ovası yoluyla Kuzey Kürdistan üzerinden Şêrwan ve Mizûri bölgelerine dönen peşmergelerden biriydi.

Dönüşlerinden sonra General Mustafa Barzani 1947 yılının Mayıs ayının 15 gününde Ergoş köyünde arkadaşlarıyla bir toplantı düzenledi ve kalmak ya da Sovyetler Birliği'ne gitmek konusunda serbest bıraktı. Orada tüm yol arkadaşları devam etmeye ve Sovyetler Birliği'ne gitmeye karar verdiler, 1947 yılının Mayıs ayının 22 gününde General Mustafa Barzani ile birlikte Sovyetler Birliği'ne doğru gitti ve Qitur vadisi savaşı ile Mako köprüsü savaşına katıldı. Birçok zorluktan sonra, 1947 yılının Haziran ayının 18 gününde İran ve Sovyet sınırı üzerindeki Aras Nehri'nden Sovyetler Birliği'ne geçti.

Sovyetler Birliği'ne ulaştıktan sonra, 1947 yılının Haziran ayının 19 gününde, o ve tüm arkadaşları Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Nahçıvan şehrinde, etrafı dikenli tellerle çevrili kapalı bir kampta yerleştirildiler, bir grup asker tarafından korunuyorlardı ve yiyecek, giyim ve ulaşım açısından savaş esiri muamelesi görüyorlardı. Daha sonra Sovyet devleti kararıyla Azerbaycan'da Ağdam, Laçîn, Ayulax ve Kelbecer bölgelerine dağıtıldılar. 1947 yılının Aralık ayının 10 gününde, Azerbaycan Cumhuriyeti'nin başkenti Bakü'de Hazar Denizi üzerindeki bir askeri üsse nakledildiler ve aynı ayın 23 gününde onlara askeri üniformalar verildi ve Azerbaycan Cumhuriyeti subaylarının gözetiminde günlük 8 saat askeri eğitim aldılar. Aynı zamanda, birkaç okur yazar arkadaşları tarafından günde dört saat Kürtçe dil dersleri alıyorlardı.

Cafer Bakirov'un arkadaşlarına kötü muamelesinden sonra, 1948 yılının Ağustos ayının 29 gününde askeri kampı Azerbaycan Cumhuriyeti'nden Özbekistan Cumhuriyeti'nin başkenti Taşkent yakınlarındaki Çirçuk topluluğuna taşıma kararı alındı ve askeri eğitimlerini orada sürdürdüler.

1949 yılının Mart ayında o ve arkadaşları bölük bölük trenle Sovyetler Birliği'nin köylerine dağıtıldılar ve kolhoz tarlalarında (halkın devletten aldığı ve daha sonra hükümet payını verdikleri topraklar) çalıştılar.

General Barzani'nin Stalin'e gönderdiği birkaç mektuptan ve büyük çabalardan sonra, nihayetinde Barzani'nin arkadaşlarına duyduğu acı ve kederden bahsettiği bir mektup Stalin'e ulaştı ve o da derhal Barzani'nin arkadaşlarının durumunu araştırmak için bir komite kurulması kararı verdi. Nihayetinde komitenin kararı hepsini Sovyetler'deki Vrîviskî şehrinde toplamaktı, bu yüzden söz konusu şahıs 1951 yılının Kasım ayında Sovyetler'deki Vrîviskî şehrine gitti.

Irak'taki 1958 yılının Temmuz ayının 14 devriminden ve General Mustafa Barzani'nin dönüşünden sonra, 1959 yılının Şubat ayının 25 gününde, 3 ve 7. maddeleri ve 10. maddenin (a) bendi ve 1959 yılı 19 sayılı değişiklik yasasının 11. maddesi uyarınca kendisine ve arkadaşlarına genel af verildi.

1958 yılında Abdülkerim Kasım başkanlığında Irak Cumhuriyeti kuruldu, söz konusu şahıs 1959 yılının Nisan ayının 16 gününde arkadaşlarıyla birlikte Girozya gemisiyle Irak Cumhuriyeti'nin güneyindeki Basra limanı üzerinden Kürdistan'a döndü.

1961 yılında Eylül Devrimi 'ne katıldı, Bilbil Köprüsü ve Sersing savaşlarına katıldı, Kasım ayının 23 gününde Silêvaneye Ovası savaşına katıldı ve 7 ile 12 Aralık tarihleri arasında Zawite vadisi savaşına katıldı, 1970 yılının Mart ayının 11 anlaşmasından sonra Zê Ovası'ndaki Barzan Şeyhleri'nin temsilcisi oldu.

1975 yılında Eylül Devrimi 'nin yenilgisinden sonra köyüne döndü, 1985 yılının Aralık ayının 25 gününden 1987 yılının Şubat ayının 15 gününe kadar birçok kez Irak hükümeti tarafından tutuklandı, 1991 yılında Duhok şehri ayaklanmasına katıldı, 1996 yılının Ağustos ayının 16 gününde, Altın bayram kutlamaları çerçevesinde, İkinci Barzan Devrimi, Kürdistan Demokrat Cumhuriyeti, Sovyetler Birliği'ne giden yol, Eylül Devrimi, Mayıs Devrimi ve ayaklanmalardaki mücadelesi ve direnişi nedeniyle Başkan Mesud Barzani tarafından Ölümsüz Barzani madalyası ile ödüllendirildi.

Kaynak:
  1. Hamid Gewherî, Barzani Madalyası en yüksek onur ödülü, Cilt 1, (Erbil - Hacı Haşim Matbaası - 2015).
  2. Heyder Farouk Al-Samerrai, Dhia Caafer ve Irak'taki siyasi ve ekonomik rolü, (Londra - Dar El-Hekma - 2016).
  3. Şaban Elî Şaban, Bazı Siyasi ve Tarihi Bilgiler, Üçüncü Baskı, (Erbil - Rojhelat Matbaası - 2013).
  4. Şewket Şêx Yezdîn, Peşmergenin Altın Bayramı, birinci baskı, (Pirmam - Xebat Matbaası - 1996).
  5. Omer Farûqî, Ölümsüz Mela'nın yaşam ve mücadelesinin bilge rehberi Mustafa Barzani, baskı 2., (Erbil - Eğitim Bakanlığı Matbaası - 2002).
  6. Abdurrahman Molla Habib Ebubekir, Barzan Aşireti 1931 - 1991 Arasında, 1. Baskı, (Erbil - Kültür Bakanlığı Matbaası - 2001).
  7. Abdullah Gafur, Erbil Coğrafya Sözlüğü, (Erbil - Hacı Haşim Matbaası - 2015).
  8. Karwan Muhammed Mecid, Mahabad'dan Sovyetlere Barzani, 1. baskı., (Süleymaniye - Peywend Matbaası - 2011).
  9. Hetaw Dergisi, Sayı 154, Yıl 6, Erbil, Kürdistan Matbaası, Cuma, 15.04.1959.
  10. Altın kutlamaları çerçevesinde Başkan Mesut Barzani Barzani madalyasını şehitlere ve mücadelecilere sunuyor, Gulan Dergisi, Kürdistan Demokrat Partisi'nin yayın organı, sayı 84, Erbil, 1 Eylül 1996.
  11. Mesut Barzani, Barzani ve Kürt Özgürlük Hareketi 1931-1958, (Duhok - Xebat Matbaası - 1998).
  12. Necef Kulu Pisyan, Kanlı Mahabad'dan Aras kıyılarına, ç. Şevket Şeyh Yezdin, 1. baskı., (Pirmam - Kürdistan Demokrat Partisi'nin Altın Bayramı - 1996).
  13. Kürdistan Demokrat Partisi Ansiklopedi Heyeti Arşivi.