Eylül Devrimi'nin yenilgisinden sonra, Peşmerge ve devrimin askeri liderleri İran'a sığındılar, ancak bu hiçbir zaman Kürdistan'ın özgürlüğü ve bağımsızlığı için verilen mücadelenin sonu anlamına gelmedi; aksine devrimi yeniden başlatmak için hazırlıklar tekrar başladı. 1979 Ağustos ayında Peşmerge güçleri, parti örgütlerini aktifleştirmek için Behdinan'a geri gönderildi. Geri döndüklerinde görevleri, gizli örgütlenmeyi canlandırmak ve Peşmerge faaliyetlerini yürütmek için köyleri teftiş etmekti (1). O dönemde Peşmerge güçlerinin şubeler, yerel komiteler ve örgütler bünyesindeki parti teşkilatları içerisinde örgütlendiği açıktır (2).

1981 yılının Mayıs ayında, Zaho Yerel Komitesi'ne bağlı Şehit Şehbaz Salih ve Şehit Mahmut Yusuf örgütlerinden bir Peşmerge gücü, Bativa bölgesi köylerinde bir tur gerçekleştirmek ve devrim görevini yerine getirmek üzere ulaştı. Ayın 25 günü Minina köyüne vardılar. Gece çöktüğünde, Peşmerge güçlerinin bir kısmı gıda ve günlük ihtiyaçları satın almak için Xizava köyüne yöneldi. Köy, Baas rejimi askeri güçlerinin gözetim alanına yakındı, bu nedenle Peşmerge güçleri, askeri bir güce maruz kalmaları durumunda kendilerini korumak amacıyla dikkatli bir şekilde üç gruba ayrıldı. Bu amaçla gruplardan biri Cem Cehur denilen yere, ikinci grup Framok denilen başka bir yere gitti, üçüncü grup ise mal ve erzak satın almak için köydeki bir dükkanın etrafına dağıldı (3).

Tam o sırada Irak ordusuna bağlı bir güç tarafından kuşatıldıklarını fark ettiler. Durumu birbirlerine bildirmek için acele ettiler ve Irak ordusu askerleri kısa sürede Peşmerge'ye ateş açtı; aralarında şiddetli bir çatışma patlak verdi. Askerler, dükkanda mahsur kalan Peşmergelere saldırdı. Peşmergelerin tüfeklerinden çıkan ateş sonucu yaklaşık dört ila beş asker vuruldu, hepsi yere düştü. Askerlerin ateş açmasıyla vatandaşların evlerinde yangın çıktı. Dükkana saldıran askerlerin vurulmasının, Peşmerge'ye toparlanmaları ve savunmalarını güçlendirmeleri için bir fırsat verdiği açıktır. Ancak bu sırada köyü kuşatan tüm güçler Peşmerge'ye saldırdı. Bu esnada, Bativa Tugayı ve Sehl Ceyye'den başka askeri güçler de kendi birliklerine destek vermek amacıyla olay yerine ulaştı.

Peşmerge güçleri durumu bu şekilde görüp köyde çok sayıda askerin bulunduğunu ve onlara yardım etmek için başka bir gücün geldiğini fark edince, kuşatmayı yarıp kaçmaya karar verdiler. Evlerin çatıları ve köyün ara sokaklarından geçerek daha önce iki yere yerleşmiş olan diğer yoldaşlarına ulaştılar, ardından hep birlikte kaçarak sağ salim yerlerine geri döndüler (4).

Kaynaklar:

1- Mesud Barzani, Barzani ve Kürt Özgürlük Hareketi, Dördüncü Cilt, 1975-1990 Gulan Devrimi, İkinci Bölüm, Birinci Baskı, (Roksana Matbaası - 2021).

2- Muhammed Murat, Xebata Çiya, Gulan Devrimi'nin (176-1989) yılları arasındaki anıları ve olayları, (Kurdistan Matbaası – Zaho - 2007).

3- Gazi Adil Gerdi, Barzani Yolunun Hizmetinde Bir Peşmerge Hacı Biroxi, İkinci Cilt, İkinci Baskı, (Türkiye - 2021).