

Kürdistan Demokrat Partisi Ansiklopedisi
Loading

Irak'ın Gaz Politikası ve Kürdistan Demokrat Partisi'nin Tutumu (1958-1975)
Ali Halil Betkari
Bu kitap, Arapçadan çevrilmiş akademik bir çalışma olup, Irak'taki Kürt öğrenci hareketinin tarihini ve onların mesleki ve siyasi mücadelelerini (1926-1970) yılları arasında ele almaktadır. Kitap; bir önsöz, bir giriş, dört bölüm ve eklerden oluşmaktadır.
Giriş bölümünde, Kürt öğrenci tabakasının ortaya çıkışının başlangıcı ve Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinde öğrencilerin siyasi ve örgütsel bilincinin uyanışı ele alınmakta, ardından 1912 yılında Hêvî Cemiyeti adıyla ilk Kürt öğrenci örgütünün kurulmasına yönelik atılan adımlar ve Kürt öğrencilerin bu cemiyet ve örgütlerdeki rolü anlatılmaktadır.
Birinci bölüm, (1926-1946) yılları arasında Irak'taki kültürel dernekler ve Kürt siyasi örgütlerindeki Kürt öğrencilerin rolü hakkındadır ve iki ekseni içermektedir: Irak'ın 1932 yılındaki bağımsızlığına kadar Nehz (Uyanış) Okulu Cemiyeti gibi kültürel derneklerin ve siyasi örgütlerin oluşumunda Kürt öğrencilerin rolü; Musul Vilayeti'nin statüsünün belirlenmesinden sonra kurulan dernekler, Gençler Cemiyeti, Kürt Yardım Cemiyeti ve Kürt İzcilik Cemiyeti. Irak'ın bağımsızlığı sonrasındaki dönemde Kürt öğrencilerin rolünün gelişimi; Simko Şikak Kulübü, Kürt Özgürlük Cemiyeti, Brusik Cemiyeti, Darker Cemiyeti, Hiva Partisi'ndeki öğrenci öncülüğü ve Kürt öğrencilerin Kürt solcu dernek ve örgütlerindeki rolü.
İkinci bölüm, (1946-1970) yılları arasında Irak'taki Kürt öğrenci örgütlerinin gelişimine ayrılmıştır. Irak'ta öğrenci örgütü kurma çabalarını (Irak'ta Öğrenci Birliği'ni kurmaya yönelik ilk girişimler gibi), Irak'taki ilk öğrenci örgütünün kurulmasını, 1946 yılında Kürdistan Demokrat Partisi'nin (Partî) kurulmasının ardından Kürt öğrenci hareketi örgütünün doğuşunu ve Kürt Öğrenci Örgütü'nün (K.P.X) (Okuryazarlık Geliştirme Cemiyeti) 1946 yılında Köysancak'ta kuruluşunu, 1948 yılındaki El-Siba' Kongresi'ni ve Irak Genel Öğrenci Birliği'ni anlatır. Irak'ta Kürt öğrenci örgütünün kuruluşu olarak, Kürdistan Öğrenci Birliği'nin kurulması ve gelişimi.
İki ekseni içeren üçüncü bölüm, 1926-1970 yılları arasında Kürt öğrencilerin ve öğrenci örgütlerinin iç ve dış siyasi gelişmelere karşı tutumu hakkındadır. Kürt milliyetçi kurtuluş hareketi gibi iç gelişmeler, (1926-1961) yılları arasındaki olaylar ve siyasi gelişmeler, 1943-1945 yılları arasındaki Barzan ayaklanması, öğrencilerin hükümetin Barzanilere yönelik siyasetine karşı tutumu, 11 Eylül Devrimi ve 1961-1970 gelişmeleri, 1964 yılında partiden ayrılma ve 1970 Mart 11 Anlaşması. 1941 Mayıs Hareketi, 1948 Ocak Ayaklanması (Vusbe), 1952 Kasım Ayaklanması, 1958 Temmuz 14 Devrimi ve yeni rejim, 1963 Şubat 8 darbesi, Filistin meselesi ve 1956 yılında Mısır'a yönelik üçlü saldırı gibi Irak ve Arap siyasi gelişmeleri.
Dördüncü bölüm, Irak'taki Kürt öğrenci hareketinin kültürel ve sosyal faaliyetlerine odaklanmaktadır; gazetecilik ve yayıncılık, kitaplar ve makaleler, uluslararası festivallere katılım, tiyatro ve sanat gösterilerinin sunumu, ulusal bayram olan Newroz kutlamaları, tanışma partileri ve diğer faaliyetler.