دوای واژۆکردنی ڕێککەوتنی جەزائیر لە ٦ی ئازاری ١٩٧٥ لە نێوان عراق و ئێران، کە وەک پلانێکی نێودەوڵەتی دژی بزووتنەوەی ڕزگاریخوازی کورد جێبەجێ کرا و چارەنووسی کوردی لە باشووری کوردستان خستە ناو قەیرانێکی مرۆییەوە، حکومەتی بەعس وای بیرکردەوە کە کۆتایی هاتووە و کۆتاییان بە بزووتنەوەی کوردی هێناوە، بەڵام هەڵە بوون. بە ماوەیەکی کەم، لە ئایاری ١٩٧٦، شۆڕشی چەکداری دەستی پێکردەوە و هیوای و متمانە بۆ خەڵکی کورد گەڕایەوە. ئەم هەنگاوە بە وەرچەرخانێکی نوێ لە مێژووی هاوچەرخی کوردی دادەنرێت([١]).

دوای ئەو قۆناغە، هێزەکانی پێشمەرگە لەلایەن سەرکردایەتی شۆڕشەوە گەڕێنرانەوە بۆ قوڵایی باشووری کوردستان. پاشان پەیوەندی بە کادر و پێشمەرگەکانی شۆڕشی ئەیلوولەوە کرا کە لە کوردستان مابوونەوە و بۆ ئێران یان تورکیا هەڵنەهاتبوون بۆ ئەوەی خۆیان ڕێکبخەنەوە و قۆناغێکی تری شۆڕش بە شێوەیەکی حزبی هەڵبگیرسێننەوە و ئۆپەراسیۆنی پێشمەرگە ئەنجام بدەن. هەروەها دەبێت پەیامی دەستپێکردنەوەی شۆڕش و بەرگریکردن لە مافەکانی خەڵکی کورد بە سەرکردەکانی ڕژێمی بەعس بگەیەنن([٢]).

یەکێک لەو چالاکییانەی کە پێشمەرگە ئەنجامی دا و توانی زیانێکی زۆر بە دامەزراوەکانی حکومەتی بەعس بگەیەنێت، چالاکییەکی حزبی بوو لە ناوچەی قەسرۆکی سەر بە قەزای شێخانی پارێزگای دهۆک لە ساڵی ١٩٧٨، دوای ئەوەی هێزێکی پێشمەرگە توانیان بگەنە یەکێک لە بنکەکانی چەکدارانی ڕژێمی بەعس و لەناکاو هێرشیان کردە سەر بنکەکە. لە ماوەیەکی کەمدا، توانیان زیانی گیانی زۆر دروست بکەن، لەوانە کوشتن و بریندارکردنی ژمارەیەکی زۆر لە چەکداران. لەم ئۆپەراسیۆنەدا، پێشمەرگەیەک بە ناوی حەمید حەفزوڵڵا، کادرێکی لێهاتووی پارتی دیموكراتی كوردستان (پارتی)، شەهید بوو. دوای گواستنەوەی تەرمەکەی، لە گوندی بلانی سەر بە ناحیەی مرێبا بە خاک سپێردرا. ([٣])

شایەنی باسە هەموو ئەم چالاکییانەی پێشمەرگە پەیامێکی ترسناک بوو بۆ سەرکردەکانی ڕژێمی بەعس کە شۆڕش بە شێوەیەکی تر دەگەڕێتەوە مەیدانی خەبات ئەگەر بە پلانێکی نێودەوڵەتیش تێکبشکێت و هەموو خەونەکانی ئەوانەی ئاواتی لەناوچوونی تەواوی شۆڕش دەخوازن، بە خاک بسپێرێت.

سەرچاوە:
  1. مه‌سعود بارزانی: بارزانی و بزوتنه‌وه‌ی ڕزگاریخوازی كورد، به‌رگی چواره‌م، 1975-1990 شۆرشی گوڵان، به‌شی دووه‌م، چاپی یه‌كه‌م، چاپخانه‌ی ڕوكسانا، 2021.
  2. جه‌مال فه‌تحوڵله‌ ته‌یب: بزوتنه‌وه‌ی ڕزگاریخوازی كورد له‌ باشوری كوردستان 1976-1980، چاپی یه‌كه‌م، چاپخانه‌ی شه‌هاب، هه‌ولێر-2012. 
  3. غازی عادل گه‌ردی: پێشمه‌رگه‌یه‌ك له‌ خزمه‌ت بارزانیدا، به‌رگی دووه‌م، چاپی دووه‌م، توركیا- 2021.

 

 

[١] جه‌مال فه‌تحوڵله‌ ته‌یب: بزوتنه‌وه‌ی ڕزگاریخوازی كورد له‌ باشوری كوردستان 1976-1980، چاپی یه‌كه‌م، چاپخانه‌ی شه‌هاب، هه‌ولێر-2012، ل11.

[٢] - غازی عادل گه‌ردی: پێشمه‌رگه‌یه‌ك له‌ خزمه‌ت بارزانیدا، به‌رگی دووه‌م، چاپی دووه‌م، توركیا- 2021، ل46

[٣] - مه‌سعود بارزانی: بارزانی و بزوتنه‌وه‌ی ڕزگاریخوازی كورد، به‌رگی چواره‌م، 1975-1990 شۆرشی گوڵان، به‌شی دووه‌م، چاپی یه‌كه‌م، چاپخانه‌ی ڕوكسانا، 2021، ل53.