دوای ڕووبەڕووبوونەوەکانی قەرەوا و مەماشە، کە تێیدا هێزی پێشمەرگەی کۆماری کوردستان لەگەڵ سوپای ئێران ڕووبەڕوو بوونەوە، دەرکەوت کە هێزەکانی ئێران ناچارن دەست بە ڕێکخستنەوەی هێزەکانیان لە ناوچەکەدا بکەن و ستراتیژییەکی گونجاو بۆ شەڕەکانیان دژی کۆماری کوردستان دابڕێژن.
ناچار بوون سەردانێکی ئاست بەرز بۆ ناوچەی سارا بکەن و کۆبوونەوەیەک لەگەڵ قازی محەمەد و مستەفا بارزانی ئەنجام بدەن. سەرەڕای واژۆکردنی ڕێککەوتننامەیەک لە نێوان قازی محەمەد، بەرپرسانی کۆماری کوردستان و جەنەڕاڵ ڕەزم ئارا لە سارا، کە تێیدا هاتووە هەردوولا خۆیان لە هێرشکردنە سەر یەکتر بەدوور بگرن و کۆمار ڕێگە بە تێپەڕبوونی پێداویستییەکان بۆ سەربازگە گەمارۆدراوەکان بدات، پەرەسەندنێک لە گوندی مەخڵاوا ڕوو دەدات. بە دیاریکراوی، یەکێک لە خاڵە پشکنینە دیاریکراوەکان کە بە پێشمەرگە وشیارەکانی فەوجی سەردەشت-بانە سپێردرابوو، بە سەرۆکایەتی بەڕێز حەمەد مەولوود، پێشێلکردنی ڕێککەوتنە دامەزراوەکەی لەلایەن هێزەکانی ئێرانەوە ئاشکرا کرد. ئەم ململانێیە کاتێک سەریهەڵدا کە کۆمەڵێک پێشمەرگەی هێزەکانی بارزانی بە ڕێگاوە بوون بۆ مەخڵاوا بۆ دابینکردنی پێداویستییە سەرەکییەکان. لە کاتی گەشتەکەیاندا، تووشی کاروانێک بوون کە پێکهاتبوو لە سەربازانی ئێران، چوار تانک، ئۆتۆمبێلی زرێپۆش و ژمارەیەکی زۆر ئۆتۆمبێل کە سەرباز و چەکیان هەڵگرتبوو. هێزەکانی ئێران مەبەستیان بوو بەرەو سەردەشت بڕۆن و پێداویستییەکان بگەیەننە سەربازە گەمارۆدراوەکان.
بۆیە هێزەکانی پێشمەرگە داوایان لە سوپای ئێران کرد بۆ پشکنینی ئۆتۆمبێلەکان ڕابوەستن. بەڵام ئێرانییەکان گوێیان بە داواکارییەکە نەدا، ئەمەش بووە هۆی پێکدادانێکی دواتر. بە سەرۆکایەتی حەمەد مەولوود، هێزی پێشمەرگەی کۆمار کە لە گوندی مەخڵاوا جێگیر بوون، شانبەشانی هاوپەیمانەکانیان شەڕیان کرد. لەم نێوەندەدا، عەقید بەکر عەبدولکەریم حەوێزی بەرەو مەخڵاوا بەڕێکەوت بۆ پێشکەشکردنی هاوکاری بە هاوڕێ سەربازەکانی. بە یاوەری ١٠٠ سوارەی گەورک، بەکر عەبدولکەریم حەوێزی خۆی سەرکردایەتی هێرشەکەی بەرەو گۆڕەپانی شەڕەکە کرد، بە ئامانجی دروستکردنی گەمارۆ لە هەردوولاوە و بەهێزکردنی سوپای عێراق؛ بەڵام پێش گەیشتنی هێزەکە، سوپای ئێران بەرەو سەردەشت هەڵدێت.
لە کاتی گەیشتنی هێزەکانی بارزانی و گەورک بۆ مەخڵاوا، ڕووبەڕووی دیمەنێکی دڵتەزێن بوونەوە. سوپای ئێران بە بێبەزەییانە هێرشی کردبوو، کە بووە هۆی لەدەستدانی ١٤ ژیان و برینداربوونی چەند کەسێکی دیکە. بەداخەوە، لە نێو قوربانییەکاندا یەکێک لە پێشمەرگە ئازاکانی حەمەد مەولوود هەبوو. جگە لەوەش، بریندارەکان بۆ چارەسەر ڕەوانەی مەهاباد و پاشان بۆ تەورێز کران. دوای ململانێکە، هێزەکانی پێشمەرگە بۆیان دەرکەوت کە سەربازانی ئێران بڕێکی زۆر چەک، تەقەمەنی، فیشەک و تۆپخانەیان لەگەڵ پێداویستییەکان بۆ هێزە گەمارۆدراوەکان شاردووەتەوە. کەواتە، دیارە کە ڕێککەوتنەکە دوای شەڕەکە هەڵوەشاوەتەوە، چونکە هێزە سەربازییەکانی سەردەشت نەیانتوانی پابەندی بەڵێنەکانیان بن.
سەرچاوەکان:١- عه‌قید به‌كر عه‌بدولكه‌ریم حه‌وێزی، گه‌شتێك به كۆماری مه‌هاباد دا ، هه‌ولێر، ده‌زگای چاپ و بڵاوكردنه‌وه‌ی ئاراس، چاپی دووه‌م، ٢٠٠١.
٢- حسین علی رزم آرا، فرهنگ جغرافیایی ایران(آبادیها)استان ٣و٤آذربایجان،تهران، انتشارات دایره جغرافیایی ستاد ارتش،١٣٣٠.