لە ٨ی ئابی ١٩٦٢ هێزەکانی پێشمەرگە بە سەرکردایەتی فەرماندە سەربازییەکان مستەفا نێروەیی، تەیلی ئاغا، عەلی شەعبان، حاجی بیرۆخی، مەحمود کاوانی، خورشید شێرە و موقەدەم عەزیز ئاکریی بەرەو ناوچەی خۆشناوەتی کەوتنە جووڵە. لەژێر چاودێری ڕاستەوخۆی بارزانیدا کە بارەگاکەی لە گوندی خەتی لە وادی باڵیسان دامەزراندبوو، دیارە کە وادی باڵیسان لەو ماوەیەدا لەژێر کۆنتڕۆڵی هێزەکانی پێشمەرگەدا بوو، لە ١٠ی ئاب بارزانی فەرمانی بە فەرماندەکانی پێشمەرگە کرد هێرش بکەنە سەر وادی هێران بۆ دەستبەسەرداگرتنی ناوچەکە، بەتایبەتی گوندی سپیندارە لە باکووری ناحیەی هێران لە بناری چیای هۆرێ، و هەموو ئەو شوێنانەی کە بەکرێگیراوانی سەر بە پیاوی کرێگرتە سابیر ئاغا تێیدا جێگیر ببوون. 

بارزانی مەحمود کاوانی ڕاسپارد کە هێزی دیکە لەگەڵ هێزەکانی خۆیدا ئاراستە بکات کە شارەزای ناوچەکە نەبوون، چونکە ئەو خەڵکی ناوچەکە بوو، ئاگاداری هەموو جوگرافیای ناوچەکە بوو، لە کاتژمێر چواری بەیانی ١١ی ئابی ١٩٦٢، هێزەکانی پێشمەرگە هێرشیان کردە سەر ڕەبایەکانی گوندی سپیندارە، لە ماوەی کاتژمێرێک شەڕدا، زۆربەی بەکرێگیراوەکان بەرگرییەکانیان لەدەستدا و خۆیان بە دەست هێزەکانی پێشمەرگەدا دا، تەنها دوو خاڵ لەسەر بەرزاییەکانی ڕێگای ئاقوبان و هێران مابوون کە بەرگری تێیاندا بەردەوام بوو، دوای ماوەیەکی کەم ڕەبایەی سەر گردی ڕوانگە بۆ سەر ڕێگای ئاقوبان خۆی بەدەستەوە دا.

هێزێکی پێشمەرگە بە فەرمانی موقەدەم عەزیز ئاکریی کمینێکیان لەسەر ڕێگای هێران – سپیندارە دانا بۆ ڕێگریکردن لە هێزی پشتیوانی بەکرێگیراوان کە بۆ ڕزگارکردنی ئەو ڕەبایانە بێن کە هێرشیان کرابووە سەر، دوای ماوەیەک کۆمەڵێک بەکرێگیراو بە یاوەری ئاغا کۆرەی ئامۆزای سابیر ئاغا کمینێکیان بۆ پێشمەرگە دانا کە بووە هۆی کوژرانی ئەو و چوار کەسی دیکە. 

دوای ئەوەی هێزەکانی پێشمەرگە گوشارێکی زۆریان خستە سەر ئەو ڕەبایانەی کە لەبەردەم هەڵمەتی پێشمەرگەدا گیریان خواردبوو، لە ماوەی نیو کاتژمێردا ئاڵای سپییان بەرزکردەوە و خۆیان بە دەست هێزەکانی پێشمەرگەدا دا، گوندی سپیندارە بە تەواوی کەوتە دەست هێزەکانی پێشمەرگە، سابیر ئاغا و پیاوەکانیشی نەدەتوانن بەرگری لە خۆیان بکەن بۆیە سەنگەرەکانیان بەجێهێشت و ڕایانکرد، هەڵاتن و ١٨ تەرم و ٦ برینداریان بەجێهێشت، سێ پێشمەرگە لەو شەڕەدا شەهید بوون و گوندی سپیندارە کۆنتڕۆڵ کرا.

دوای کۆنتڕۆڵکردنی گوندی سپیندارە، بڕیار درا هێرش بکرێتە سەر گوندی ئاقوبان و ناحیەی هێران، کە هێزێکی گەورەی بەکرێگیراوان و پۆلیسی تێدا جێگیر بوو، سەرەتا هێزێکی پێشمەرگە ڕاسپێردرا بۆ کۆنتڕۆڵکردنی ناوچەی ئاقوبان، کە دەکەوێتە نێوان هێران و شەقڵاوە، بۆ بڕینی ڕێگا سەرەکییەکە بۆ ڕێگریکردن لە گەیشتنی هەر هاوکارییەکی حکومی لە شەقڵاوەوە بۆ هێزەکانیان لە هێران، کە بارزانی خۆی لە نزیکەوە چاودێری هێرشەکەی دەکرد.

هێزی ڕاسپێردراو بۆ کۆنتڕۆڵکردنی ئاقوبان دەستیان بە جووڵە کرد و هێرشیان کردە سەر ئەو خاڵانەی بۆیان دیاری کرابوو، بەڵام کاتێک گەیشتنە ناوچە دیاریکراوەکە، هەموو بەکرێگیراوانی حکومەتی عێراق لە گوندەکە هەڵاتبوون، هێزەکانی پێشمەرگە ئاقوبانی سەرێ و خوارێ و ئاقوبانی سەر ڕێگا سەرەکییەکەی نێوان شەقڵاوە- هێران-یان کۆنتڕۆڵ کرد، ناوچەکەیان گەمارۆ دا و بارەگاکەیان لە گوندی ئاقوبان دانا.

دوای کۆنتڕۆڵکردنی ڕێگا سەرەکییەکەی نێوان هێران و شەقڵاوە لەلایەن پێشمەرگەوە، هێرش بۆ سەر ناحیەی هێران بە سەرپەرشتی ڕاستەوخۆی ڕێبەری شۆڕش بارزانی دەستی پێکرد، هێزەکانی پێشمەرگە قشڵەی هێران و نازنینیان بۆ چەند ڕۆژێک گەمارۆ دا کە پۆلیسی تێدا پەنایان بۆ بردبوو و خۆیان بە دەست پێشمەرگەدا نەدابوو، سەرکردایەتی شۆڕش دەیویست پلانەکە بەبێ خوێنڕشتن کۆتایی بێت تا دەکرێت، لەلایەکی دیکەشەوە هەوڵەکانی نێوەندگیری کە لەلایەن کەسایەتی و پیاوماقووڵانی ناحیەکە ئەنجام درا بووە هۆی ئەوەی پۆلیسەکان بەبێ شەڕ خۆیان بە دەست هێزەکانی پێشمەرگەدا بدەن، لەگەڵ هەموو چەک و تەقەمەنی و کەلوپەلەکانیان، لەسەر داوای ئەو کەسایەتی و پیاوماقووڵانە هەموو ئەندامانی پۆلیس و ئەفسەران و پلەدارەکان بە فەرمانی سەرکردایەتی شۆڕش ئازاد کران و گەڕانەوە لای کەس و کار و خێزانەکانیان، زۆربەیان دانیشتووی ناوچەکە بوون.

بارزانی دوای ئەوە بارەگاکەی گواستەوە بۆ هێران و هێزەکانی دیکەی پێشمەرگە لە گوندەکانی وادی خۆشناوەتی وەک ئاقوبان و سپیندارە و کۆرتەک و بەرکە جێگیر بوون، بە سەرکەوتنی هێزەکانی پێشمەرگە لەم مەلحەمەیەدا چیای هۆرێ تا بناری چیای سەفین لەسەر ڕێگای هێران بۆ شەقڵاوە کە پێی دەوترێت وادی هێران بە تەواوی کەوتە دەست هێزەکانی پێشمەرگە، و سەنگەری دژی حکومەتی عێراقی تێدا گرت.

 دوای لەدەستدانی ناوچەیەکی بەرفراوان لە ناوچەی خۆشناوەتی حکومەتی عێراق هیچ بژاردەیەکی نەبوو جگە لە تۆپبارانکردنی چڕی ناوچەکە بە تۆپ و هاوەن و فڕۆکە جەنگییەکان لە شەقڵاوە و لوتکەی چیای سەفین، لە ئەنجامی ئەو تۆپبارانەدا لە ١٥ی ئابی ١٩٦٢ فەرماندەی پێشمەرگە مەحمود کاوانی و سێ پێشمەرگەی دیکە شەهید بوون.

سەرچاوەکان:

١- مەسعود بارزانی، بارزانی و بزووتنەوەى ڕزگاریخوازی کورد، بەرگی سێیەم، بەشی یەکەم، شۆڕشی ئەیلوول ١٩٦١-١٩٧٥، چاپی یەکەم، ٢٠٠٤.

٢- حاجی میرخان دۆڵەمەڕی، گەڕان بەدوای دادپەروەریدا، بەرگی یەکەم، چاپی دووەم، ٢٠٢١.

٣- خورشید شێرە، خەبات و خوێن، بیرەوەریەکانی ساڵانی خەباتی پێشمەرگایەتی، چاپی سێیەم، (هەولێر- ٢٠١٥).

٤- غازى عادل گەردى، پێشمەرگەیەک لە خزمەت ڕێبازى بارزانیدا حەجى بیڕۆخى، بەرگى یەکەم چاپى دووەم، (تورکیا- ٢٠٢١).

٥-  شەوکەت مەلا ئیسماعیل حەسەن، ڕۆژانێ لە مێژووى شۆڕشى ئەیلوول، چاپى یەکەم، (هەولێر- ٢٠٠٧).

٦- ئارى کەریم، چەند لاپەڕەیەکى زیندوو لە شۆڕشى ئەیلوولدا، (چاپخانەى خەبات- دهۆک- ١٩٩٩).