شەڕ لە مانگی شوباتی ساڵی ١٩٦٥ لە نێوان کورد و حکوومەتی عێراقدا دەستی پێکردەوە، دوای دەستپێکردنەوەی شەڕەکە سەرکردایەتی شۆڕش بارەگاکەی خۆی لە پشدەرەوە گواستەوە بۆ باڵەک، دوای ئەوەی حکوومەتی ئێران بە تەواوی لە ئیبراهیم ئەحمەد و دەوروبەرەکەی بێ ئومێد بوو، هەوڵیدا پەیوەندی بە سەرکردایەتی شۆڕشەوە بکات و بگاتە ڕێککەوتن لەگەڵیدا لە عێراق. ئەنجامی ئەو هەوڵانە پێشکەشکردنی هاوکاری گەورە بوو لەلایەن حکوومەتی پاشایەتی ئێرانەوە بۆ شۆڕش دژی ڕژێمی حوکمڕان لە عێراق.
لە شەوی شەڕی ڕژێمدا، ژمارەیەک لە کەسایەتی و ڕۆشنبیرانی نیشتمانی لە ناوخۆ و دەرەوەی کوردستان نێوەندگیرییان کرد لە نێوان ڕابەر مستەفا بارزانی و گرووپی مەکتەبی سیاسی کۆن کە پەنایان بۆ ئێران بردبوو و داوایان لێکرد لێبوردنێکی گشتییان بۆ دەربکات، بارزانی بڕیاری لێبوردنی بێ مەرجی بۆ دەرکردن، بۆیە هەموویان لە ٦ی تەمموزی ١٩٦٥ گەڕانەوە کوردستان، جگە لە ئیبراهیم ئەحمەد کە داوای کرد لە تاران بمێنێتەوە. دوای گەڕانەوەی گرووپی ئیبراهیم ئەحمەد بە بڕیاری ڕابەر مستەفا بارزانی، پێشمه‌رگه پەیوەندییان بە ڕیزەکانی شۆڕشەوە کرد و سەرکردەکانیان بە سەرپەرشتی جەلال تاڵەبانی لە دۆڵی ڕەقە نیشتەجێ کران، دوای ماوەیەک لە دۆڵی ڕەقەوە بە نهێنی پەیوەندییان بە حکوومەتی عێراقەوە کرد.
دوای تیرۆرکردنی سەرۆک کۆماری عێراق عەبدولسەلام عارف، براکەی عەبدولڕەحمان عارف جێگەی گرتەوە، ڕاستەوخۆ پەیوەندی بە سەرکردایەتی شۆڕشەوە کرد و داوای ئەنجامدانی دانوستانی کرد بۆ کۆتاییهێنان بە شەڕ، حکوومەت شاندێکی بۆ ئەم مەبەستە ناردە گەڵاڵە، شاندەکە لەگەڵ سەرکردایەتی شۆڕش کۆبووەوە، بەڵام پەیوەستبوونی ئەندامانی گرووپی مەکتەبی سیاسی کۆن بە لای حکوومەتەوە دانوستانەکانی پەکخست، ئەوەش بووە هۆی دەستپێکردنەوەی شەڕ، حکوومەت بە یارمەتی گرووپی مەکتەبی سیاسی کۆن پلانی هێرشێکی بەرفراوانی دانا، بەڕاستیش حکوومەت لە ٢ی ئایاری ١٩٦٦ هێرشەکانی دەستپێکردەوە.
حکوومەت لەم گەڕەی شەڕەدا تووشی شکست بوو، لە بەدەستهێنانی سەرکەوتن بێ ئومێد بوو، حکوومەت لە ١٥ی حوزەیرانی ١٩٦٦ شاندێکی ناردە گەڵاڵە کە بارەگای ڕابەر مستەفا بارزانی بوو بۆ دانوستان لەسەر وەستانی شەڕ، شاندەکە لە ١٨ی حوزەیرانی هەمان مانگ لەگەڵ ڕابەر بارزانی کۆبووەوە، هەردوولا ڕێککەوتن لەسەر ناردنی شاندێک لە سەرکردایەتی شۆڕشەوە بۆ شاری به‌غدا بە مەبەستی ئەنجامدانی دانوستان و مۆرکردنی ڕێککەوتننامەکە لە نێوانیاندا، شاندەکە لە ٢٢ی حوزەیران گەیشتە شاری به‌غدا و لە ٢٩ی حوزەیران ڕێککەوتننامەکە مۆر کرا و ڕاگەیەندرا، لە ٢٨ی تشرینی یەکەمی ١٩٦٦ سەرۆک کۆمار عەبدولڕەحمان عارف گەیشتە بەرزیوە و لەگەڵ ڕابەر مستەفا بارزانی.
کۆبووەوە. دوای ڕێککەوتننامەی ٢٩ی حوزەیران و ئاساییکردنەوەی بارودۆخی کوردستان، بڕیاردرا ئامادەکاری بکرێت بۆ بەستنی کۆنگرەیەکی نوێی پارتی بە مەبەستی ڕێکخستنەوەی ڕیزەکانی پارتی لەلایەن سەرکردایەتی پارتی دیموكراتی كوردستان.
بەستنی کۆنگرەکۆنگرەی هەفتەم لە ماوەی ١٥ بۆ ٢١ی تشرینی دووەمی ١٩٦٦ لە قوتابخانەی ئامادەیی ناحیەی گەڵاڵە سەر بە پارێزگای هەولێر بەسترا، بە ئامادەبوونی ٤٢٥ نوێنەر کە نوێنەرایەتی ٣٠ هەزار ئەندامی پارتی دیموكراتی كوردستان دەکرد، مەکتەبی سیاسی ڕاپۆرتی سیاسی خۆی پێشکەشی نوێنەران کرد و تیشکی خستە سەر هەموو ڕووداوەکانی کوردستان و عێراق و ناوچەکە، بەتایبەتی چاکسازی کشتوکاڵی و بە نیشتمانیکردنی کۆمپانیاکان لەلایەن حکوومەتی شاری به‌غدا و داڕمانی ئابووری عێراق.
لە کۆنگرەکەدا ژمارەیەک بڕیاری گرنگ سەبارەت بە ڕێکخستن و بەڕێوەبردنی ناوچە ئازادکراوەکان درا، دەستوورێک بۆ ئەنجومەنی سەرکردایەتی شۆڕش داڕێژرا. هەروەها کۆنگرە بڕیاریدا ڕابەر مستەفا بارزانی یاداشتێک سەبارەت بە جێبەجێکردنی بەیاننامەی ٢٩ی حوزەیران بنێرێت بۆ سەرۆکایەتی کۆمار و سەرۆکایەتی ئەنجومەنی وەزیران.
سەبارەت بە عەلی عەبدوڵڵا و نووری شاوێس کە لە کۆنگرەی پێنجەمدا ئەندامی مەکتەبی سیاسی بوون، و ئەوانەی پەیوەندییان بە ڕیزەکانی لایەنگرانی کۆبوونەوەی ماوەتەوە کردبوو، بەهۆی ئەوەی لەلایەن گرووپی جەلال تاڵەبانی - ئیبراهیم ئەحمەدەوە پشتگیری نەکران بۆیە جارێکی دیکە بوونەوە ئەندامی مەکتەبی سیاسی. ناوی پارتی دیموكراتی كوردستان وەک خۆی مایەوە و بەبێ گۆڕان، ڕابەر مستەفا بارزانی بە سەرۆکی پارتی هەڵبژێردرایەوە، بۆ یەکەمجار هەریەک لە ئیدریس بارزانی و مەسعود بارزانی لە ڕێوڕەسمی کردنەوەی کۆنگرەکەدا ئامادە بوون.
ئەندامانی سەرکردایەتی هەڵبژێردراو لە کۆنگرەی هەفتەم:
مستەفا بارزانی- سەرۆک
دکتۆر مەحموود عوسمان
ساڵح یوسفی
نووری شاوێس
عەلی عەبدوڵڵا
ئەحمەد ئەترووشی
یەدوڵڵا فەیلی
مەجید ئەترووشی
عەزیز ئاکرەیی
ئیسماعیل مەلا عەزیز
عەلی شنگالی
نەعمان عیسا
ئەندامانی یەدەگی کۆمیتەی ناوەندی:
ژمارەی ئەندامانی مەکتەبی سیاسی لە پێنجەوە بۆ حەوت زیاد کرا، و لەلایەن ئەندامانی کۆمیتەی ناوەندییەوە بەم شێوەیە هەڵبژێردران:
حەبیب محەمەد کەریم، سکرتێر
دکتۆر مەحموود عوسمان- ئەندام
ساڵح یوسفی- ئەندام
نووری شاوێس- ئەندام
عەلی عەبدوڵڵا - ئەندام
سامی عەبدولڕەحمان- ئەندام
عەزیز ئاکرەیی- ئەندام
حەوت ئەندام و دوو یەدەگ لەلایەن نوێنەرانەوە بۆ کمیسیۆنی چاودێری و بەدواداچوون هەڵبژێردران:
ڕەشید عارف- سەرۆک
نەجمەدین یوسفی- ئەندام
مەلا حەیدەر محەمەد حوسێن- ئەندام
سەبری بۆتانی - ئەندام
مەلا ساڵح حاج حەسەن- ئەندام.
دوای کۆتاییهاتنی کۆنگرەکە ڕابەر مستەفا بارزانی ئەرکەکانی بە ژمارەیەک لە ئەندامانی سەرکردایەتی سپارد، لەوانە مەحموود عوسمان کە ئەرکی پەیوەندییەکانی دەرەوەی پێ سپێردرا، و سامی عەبدولڕەحمان بە ئەرکی سیاسی و ئەمنیی زۆر، و ئیدریس بارزانی وەک سەرۆکی مەکتەبی سەربازی ئەنجومەنی سەرکردایەتی شۆڕش دیاریکرا، و مەسعود بارزانی بە بەڕێوەبردنی مەکتەبی پاراستن ڕاسپێردرا.
یەکێک لە دەستکەوتە گرنگەکانی دیکەی کۆنگرەکە دەرچوونەوەی ڕۆژنامەی (خەبات)ی زمانحاڵی پارتی دیموكراتی كوردستانبوو، مەسعود بارزانی دوای سەردانەکەی بۆ شاری به‌غدا دەرفەتەکەی قۆستەوە بۆ بەدەستهێنانی فەرمانی ئازادکردنی زیندانییانی ساڵی ١٩٦٥ و وەرگرتنەوەی مۆڵەتی کارکردنی ڕۆژنامەی (خەبات)، ژمارەی نوێی ڕۆژنامەی خەبات بە سەرپەرشتی ساڵح یوسفی لە ١٦ی نیسانی ساڵی ١٩٦٧ دەرچوو.
سەرچاوەکان:-
مەسعود بارزانی، بارزانی و بزووتنه‌وه‌ی ڕزگاریخوازی كورد ١٩٦١ ـ ١٩٧٥، به‌رگی سێیه‌م، به‌شی یه‌كه‌م، (هه‌ولێر ـ چاپخانه‌ی وه‌زاره‌تی په‌روه‌رده ـ ٢٠٠٤ز).
-
مێژووی پارتی دیموكراتی كوردستان، كۆنگره و كۆنفرانس (پرۆگرام و په‌یڕه‌وی ناوخۆ)، ده‌سته‌ی ئینسكلۆپیدیای پارتی دیموكراتی كوردستان، به‌رگی یه‌كه‌م، (هه‌ولێر- چاپخانه‌ی رۆكسانا- ٢٠٢١).
-
سەلاح خەرسان، التیارات السیاسیة في كردستان العراق، قراءة في ملفات الحركات و الأحزاب الكردیة في العراق ١٩٤٦-٢٠٠١، (بیروت – مطبعة البلاغ – ٢٠٠١م).
-
حەبیب محەمەد کەریم، تأریخ الحزب الدیمقراطي الكوردستاني ـ العراق (في محطات رئیسیة) ١٩٤٦ ـ ١٩٩٣، (دهوك ـ مطبعة خه‌بات ـ ١٩٩٨م).
-
پارتی دیموكراتی كوردستان، كومیته‌ی ناوه‌ندی، به‌یانی كوتایی هاتنی كونگره‌ی حه‌وته‌مینی پارتی دیموكراتی كوردستان، ٢٥ تشرینی دووه‌می ١٩٦٦ز.
-
شیرکۆ فەتحوڵڵا عومەر، الحزب الدیمقراطي الكوردستاني و حركة التحرر القومي الكوردیة في العراق ١٩٤٦ ـ ١٩٧٥، (السلیمانیة ـ وزارة الثقافة في حكومة اقلیم كوردستان ـ مطبعة رون ـ ٢٠٠٤م).
-
الحزب الدیمقراطي الكردستاني، المكتب السیاسي، التقریر السیاسي الی المؤتمر السابع للحزب الدیمقراطي الكردستاني، ١٩٦٦م.
-
تێبینی، جریدة خه‌بات، لسان حال الحزب الدیمقراطي الكوردستاني، العدد ٦٧١، أربیل، الأربعاء، ١٤ نیسان ١٩٩٣م.
-
بەرنامە و پەیڕەوی ناوخۆی پارتی دیموکراتی کوردستان و هەموارکردنەوەکانی، کۆنگرەی هەفتەمی پارتی لە ساڵی ١٩٦٦ پەسەندی کردووە، (بێ شوێن ـ چاپخانەی خەبات ـ ١٩٦٦ز).
-
حامید گه‌وهه‌ری، ئیدریس بارزانی و بارزانییه‌كان باشتر بناسین، (هه‌ولێر ـ چاپخانه‌ی شه‌هاب ـ ٢٠١٤ز).