بەپێی دابەشکردنی قۆناغەکانی کاری ڕێکخراوەیی (ی.ق.ک)، ساڵی ١٩٦٤ بە دەستپێکردنەوەی کاری نهێنی ڕێکخراوەکە دادەنرێت کە لە ساڵی ١٩٦١ دەستی پێکردبوو، ڕێکخراوەکە لەو ساڵەوە تا ١٩٧٠ ڕووبەڕووی دۆخێکی نایەکسان بووەوە کە پێی دەوترێت قۆناغی هەژان. لەم قۆناغەدا، دوو ئاراستەی ڕێکخراوەکە بە هەمان ناو (یەکێتی قوتابیانی کوردستان) لە دامەزراوە پەروەردەییەکاندا هەوڵیان دەدا قوتابیان بۆ ڕیزەکانیان ڕابکێشن، بۆ ئەم مەبەستەش لە کێبڕکێیەکی ناتەندروستدا بوون١.
پێش ئەوەی باس لە هەر قۆناغێکی کاری یەکێتی قوتابیانی کوردستان بکرێت، پێویستە چاوێک بە دۆخی پارتی دیموكراتی كوردستان (پ.د.ک) لەو قۆناغەدا بخشێنینەوە، بۆ ئەوەی ڕووداوەکانی ناو ڕێکخراوەکە ڕوون بکرێتەوە. بەتایبەتی کە یەکێتی قوتابیان یەکێک بوو لە گرنگترین و کاریگەرترین ئەندام و پایەکانی حزب و ڕووداوە ناوخۆیی و دەرەکییەکانی حزب کاریگەری ڕاستەوخۆیان لەسەر ڕێکخراوەکە هەبوو.
دوای ڕێککەوتننامەی ١٠ی شوباتی ١٩٦٤ لە نێوان شۆڕش و حکومەتدا، لە مەکتەبی سیاسی پارتی دیموكراتی كوردستان (پ.د.ک) ئامانجیان ئەوە بوو ناڕەزایەتی دەرببڕن بەرامبەر بە ڕێککەوتنەکە بە جیاکردنەوەی سلێمانی لە پ.د.ک و شۆڕش. ئەوان لە پارتی دیموكراتی كوردستان (پ.د.ک) جیابوونەوە و لە مێژووی هاوچەرخی کوردیدا بە "جەلالی" ناویان دەرکرد٢.
هەرچەندە هەوڵەکانی ئەم جیابوونەوەیە دەگەڕێتەوە بۆ کۆتایی ساڵی ١٩٦٣، بەڵام لە ساڵی ١٩٦٤ و دوای مانگی شوبات، بە ئاشکرا لەسەر حزب دەرکەوت. کۆنگرەی چوارمی یەکێتی قوتابیانی کوردستان (ی.ق.ک) ڕەنگدانەوەیەکی ڕوونی ئەم دابەشبوونەی ناو حزبە، چونکە ئەم گروپەی مەکتەبی سیاسی هەوڵیان دا سکرتاریەتێک لە خۆیان بۆ ڕێکخراوەکە دابمەزرێنن بەبێ بانگهێشتکردنی ئەندامانی بادینان. بۆیە زۆربەی ئەندامانی سکرتاریەتی یەکێتی قوتابیان لە سلێمانی هەڵبژێردران.
لە ٨ی حوزەیرانی ١٩٦٤، ئەم سکرتاریەتە بەیاننامەیەکیان دژی سەرۆک مستەفا بارزانی و پارتی دیموكراتی كوردستان (پ.د.ک) بە ناونیشانی "هەڵوێستی ئێمە بەرامبەر مەلا مستەفا بارزانی و پارتی دیموكراتی كوردستان" دەرکرد. ئەم بەیاننامەیە لە ١٩ی ئابی ١٩٦٤ لەلایەن لیژنەی ئامادەکاری یەکێتی قوتابیانی کوردستان لە سلێمانی وەڵام درایەوە، کە دووپاتیان کردەوە لەسەر پشتیوانییان بۆ سەرۆک مستەفا بارزانی، شۆڕش و پارتی دیموكراتی كوردستان٥.
کار و بڕیارەکانی کۆنفڕانس
لەبەر ئەوەی گروپی جیابووەوەی مەکتەبی سیاسی کەمینەی حزبیان پێکدەهێنا، سەرکردایەتی یەکێتی قوتابیان کە بە تەواوی خۆی بۆ بەرژەوەندییەکانی ئەو گروپە تەرخان کردبوو، توانای و دەسەڵاتی بەڕێوەبردنی کاروباری ڕێکخراوەکەی نەبوو. بۆیە بڕیار درا بە زووترین کات کۆنفڕانسی ڕێکخراوەکە ببەسترێت٦.
لە ئەنجامی ناڕەزایی ناوەندە ڕێکخراوەییەکانی یەکێتی قوتابیانی کوردستان لە ئاستی دەسەڵاتخوازانەی سکرتاریەتی کۆنگرەی چوارەم و پەراوێزخستنی قوتابیانی ناوچەی بادینان لە کۆنگرەی چوارەمدا، بەتایبەتی کە سەرکردایەتییەکە نوێنەرایەتی بەشێکی پارێزگای سلێمانی دەکرد. بۆیە لە سەرەتای ئابی ١٩٦٤، شەش مانگ دوای کۆنگرەی چوارەم، نوێنەرانی قوتابیان دووەم کۆنفڕانسی خۆیان بە ئاشکرا لە ناوچە ئازادکراوەکانی پارێزگای سلێمانی لە گوندی کانی ماسی بەست. لە کۆنفڕانسەکەدا لیژنەیەکی سەرکردایەتی نوێ هەڵبژێردرا بۆ ئەوەی ڕێگا بۆ کۆنگرەی پێنجەم خۆش بکات.
سکرتاریەتی نوێ، کە پێی دەوترێت لیژنەی ئامادەکاریش، بەم شێوەیە هەڵبژێردران:
١- بەکر حسێن - ڕێکخراوی سلێمانی
٢- جەلال حەمە عەلی - ڕێکخراوی سلێمانی
٣- عەدنان حاجی موسا - ڕێکخراوی بەغدا
٤- هاوێز دزەیی - ڕێکخراوی بەغدا
٥- عەبدولوەهاب تاڵەبانی - ڕێکخراوی کەرکوک
٦- جەواد محەمەد شێروانی - ڕێکخراوی هەولێر
٧- عەبدولکەریم فەندی - ڕێکخراوی دهۆک
بەو پێیە، هەموو ڕێکخراوەکان، بە پێچەوانەی سەرکردایەتی کۆنگرەی چوارەم، نوێنەریان لەم سەرکردایەتییەدا هەبوو.
سەرچاوە:١. ئەرشیفی ئینسایکلۆپیدیای پ.د.ک.