دەرەنجامەکانی سەربەخۆیی هەرێمی کوردستان لەسەر ئاسایشی هەرێمی

 بەشی دووەم دەربارەی گفتوگۆ تیۆرییەکانە و لە پێشەکییەک و دوو بابەت و کورتکراوەکان پێکهاتووە، تەوەری یەکەم لە ڕیالیزمەوە بۆ هاوسەنگی هێزی گشتگیر، نێودەوڵەتیکردنی کێشە ئایینی و نەتەوەییەکان، سەربەخۆیی هێزە هەرێمییەکان بۆ چارەسەرکردنی کێشەکانی ئاسایشی هەرێمی، هاوسەنگی هێزی گشتگیر دیدگایەکی بەهێزە بۆ شیکردنەوەی وڵاتانی جیهانی سێیەم، هاوسەنگییەکی گشتگیرە. تەوەری دووەمی ئەم بەشە نەتەوەپەرستی و بەسیاسیکردنی کێشەی نەتەوەیی و گۆڕینی نەتەوە بۆ کاری سیاسەتمەدار و هاوسەنگی گشتگیر و مەترسی نوێ تاوتوێ دەکات. 

بەشی سێیەمی ئەم کتێبە شیکردنەوەی مەودای ئاسایشی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست تاوتوێ دەکات، کە پێشەکییەک و چەندین وتار و کورتکراوەی تێدایە. بابەتەکانی ئەم بەشە تایبەتمەندییەکانی ناوچەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و سروشتی ئاسایشی هەرێمی و کۆمەڵەی ئاسایش و مۆدێلی ئاسایشی هەرێمی، شیکردنەوەی کۆمەڵەی ئاسایشی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست وەک شیکردنەوەیەکی هەرێمی، خوێندنەوەیەکی ڕەخنەیی بۆ ئاسایش، شیکردنەوەی سیستەمی ئاسایش لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، و چۆنیەتی تێکەڵکردنی کاریگەری سیستەمی هەرێمی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست لە پێکهاتەی سیستەمی نێودەوڵەتیدا- گفتوگۆی پێکهاتنی سیستەمی نێودەوڵەتی و کاریگەرییەکەی لەسەر ناوچەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، سیستەمی تاک جەمسەری و دەرەنجامەکانی ١١ی سێپتەمبەر لەسەر ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، سیاسەتی هاوسەنگی دەریایی، لە نێوان ناسنامە و ئاسایش و شیکردنەوەی ئاسایشی ناسنامە نەتەوەییەکان لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، و پۆلێنکردنی نەتەوەیی لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و پێشکەشکردنی چوارچێوەیەکی ڕوون بۆ پێناسەی نەتەوەیی، کێشەی ناسنامە لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست لە ئاستی نەتەوەیی و هەرێمی و لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست لە ئاستی شیکردنەوەی پێکهاتەیی و ئاستی شیکردنەوەی نێودەوڵەتیدا، ناسنامە و ئاسایش دروست دەبن و شیکردنەوەی ئاسایشی خود و ئەوانی دیکە و ناسنامە و ئاسایش. 

بەشی چوارەم مێژووی گۆڕانکارییە سیاسەتمەدارەکان لە هەرێمی کوردستان لە ١٩٢٠ تا ٢٠١٧ تاوتوێ دەکات و لە پێشەکییەک و چەند بابەتێک و کورتکراوەیەک پێکهاتووە. بابەتەکان بریتین لە پێکهێنانی دەوڵەتی عراق و دەرکەوتنی سەرکردە کوردەکان و دەستپێکی خەبات بۆ سەربەخۆیی. مردنی فەیسەڵ و وەرزی نوێی بزووتنەوەی جوداخواز، و دەرکەوتنی سەرکردایەتی کوردستانی، و کودەتای عەبدولکەریم قاسم لە ١٤ی تەمموز، و شۆڕشی عراق، نەتەوەپەرستە عەرەبەکان و چارەنووسی خەباتی کورد، حوکمی حیزبی بەعس و گۆڕانی کێشەی کوردستان، ڕێککەوتنی ١١ی ئازار و دانپێدانانی فەرمی بە حوکمی زاتی کوردستان، شەڕی عراق و ئێران، شەڕی نێوان عراق و کوێت و دەستپێکی گۆڕانکارییە جیۆپۆلیتیکییەکان بەرەو ناوچەی حوکمی زاتی و داگیرکاری ئەمریکا بۆ سەر عراق و بەدیهێنانی خەونی سەربەخۆیی کوردستان، دەرکەوتنی داعش، لەرزینی عراق، ئامادەکاری بۆ سەربەخۆیی کوردستان و ڕیفراندۆمی ٢٥ی سێپتەمبەری ٢٠١٧.

 بەشی پێنجەمی ئەم کتێبە پێشەکییەک و چەند بابەتێک و کورتکراوەیەک لەبارەی دەرەنجامەکانی سەربەخۆیی هەرێمی کوردستان لەسەر بارودۆخی ئاسایشی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست لەخۆدەگرێت. وتارەکان لەبارەی سنووردارکردنە نێودەوڵەتی و کوردی و عراقی و جیۆپۆلیتیکییەکان بۆ سەربەخۆیی کوردستان، گەڕان بەدوای ناسنامەی نەتەوەیی کورد و سەربەخۆیی، و پشت بەخۆبەستنی ئابووری و سەربەخۆیی ئابووری، و هێزێکی سەرباز یەکگرتوو و سەربەخۆ و ستراتیژی، و کێشەی سەرکردایەتی ناوخۆیی کورد، و کەسایەتی و ویستی سەرکردایەتی کوردستان، سەرکەوتنی کورد لە بواری دیپلۆماسی و سیاسەتی دەرەوە، گۆڕینی دەوڵەت لە عراق، شیکردنەوەی ئاستی کۆبوونەوەی ناوخۆیی، پێکهاتەی فیدراڵی عراق، گۆڕانکارییە نێودەوڵەتییەکان، ڕای ئاسایشی ناوخۆیی وڵاتانی دراوسێ لەسەر سەربەخۆیی، کێبڕکێی هەرێمی لەنێوان وڵاتانی دراوسێ، هەڵوێستی هێزە نێودەوڵەتییەکان لەسەر سەربەخۆیی کوردستان، شەرعییەتی نێودەوڵەتی بۆ مافی چارەی خۆنووسین سەبارەت بە بڕگەکانی پاراستنی سنوور و کردار و ڕێڕەوەکانی بەرەو سەربەخۆیی لە حاڵەتی ململانێدا؛ دەرەنجام و کاریگەرییەکانی سیاقی ئاسایشی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و کێشەی کۆچبەران و بەردەوامی توندوتیژی لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، ڕێگای سەربەخۆیی لە ڕێگەی میکانیزمە ئاشتیخوازەکان، دەرەنجام و کاردانەوەی وڵاتانی عەرەبی، ئۆپۆزسیۆنی ئیسلامی، ئەکتەرە عەرەبەکان لە دەرەوەی دەوڵەت، کاریگەری جیۆپۆلیتیکی، کاریگەری دەروونی لەسەر ئەکتەرە نێودەوڵەتییەکان، دەرکەوتن و دامەزراندنی مۆدێلە کولتوورییە بەشداربووەکان لە وڵاتانی دراوسێ.