زندگی‌نامه

حسین علی هورماری، سال ١٩٢١ در روستای هوستان از توابع ناحیه بارزان در شهرستان ميرگسور در استان اربیل به دنیا آمد، پیش از رفتن به اتحاد جماهیر شوروی ازدواج کرده بود و نام همسرش زینب عمر ملاشنی بود و صاحب دو دختر به نام‌های فاطمه حسین که در سال ١٩٤٩ به دنیا آمده بود و آمینا حسین بودند، هر دو زبان کردی و روسی را می‌دانست، سال ١٩٨٣ در روستای خرم‌دره درگذشت و در مجتمع زیوه در شرق کردستان و در قبرستان ملا باسک به خاک سپرده شد.

سوابق مبارزاتی

در سال ١٩٤٣ به صفوف انقلاب دوم بارزان پیوست و در نبردها مشارکت داشت. در ١١ اکتبر ١٩٤٥ و پس از شکست انقلاب دوم بارزان، همراه با مصطفی بارزانی و یارانش به شرق کردستان رفتند. پس از تاسیس جمهوری دموکراتیک کردستان در مهاباد، در ٣١ مارس ١٩٤٦ در چارچوب نیروی بارزان از جمهوری دفاع کرد و در نبردهای جبهه سقز شرکت داشت.

پس از فروپاشی جمهوری کردستان در مهاباد و بازگشت بارزانی از شرق کردستان به جنوب کردستان، از آن دسته پیشمرگه‌‌هایی بود که در ١٩ آوریل ١٩٤٧ از راه (خواکورک و دشت برازگر) از طریق خاک کردستان ترکیه به منطقه شیروان و مزوری بازگشت.

پس از بازگشت، ژنرال مصطفی بارزانی در ٦ مه ١٩٤٧ در روستای ارگوش جلسه‌ای با یارانش برگزار کرد و آنها را در ماندن یا رفتن به اتحاد جماهیر شوروی آزاد گذاشت، در آنجا تمامی یاران تصمیم به ادامه راه و رفتن به اتحاد جماهیر شوروی گرفتند، در ٢٣ مه ١٩٤٧ همراهی ژنرال مصطفی بارزانی را برای رفتن به اتحاد جماهیر شوروی انجام داد و در نبرد قتور و نبرد پل ماکو شرکت کرد و پس از سختی و خستگی بسیار، در ١٨ ژوئن ١٩٤٧ از رود ارس که در مرز ایران و اتحاد جماهیر شوروی قرار دارد، به سوی شوروی عبور کرد.

پس از رسیدن به اتحاد جماهیر شوروی، در ١٩ ژوئن ١٩٤٧ به همراه تمامی یارانش در شهر نخجوان جمهوری آذربایجان به مدت چهل روز در مجتمعی سرباز که با سیم خاردار محصور شده بود، قرار گرفتند و توسط گروهی از سربازان نگهبانی می‌شدند و از نظر خوراک، پوشاک و تردد مانند اسیران جنگی با آن‌ها برخورد شد. سپس بنا به تصمیم دولت شوروی بر مناطق اغدام، لاچین، آیولاخ و کلبجر در جمهوری آذربایجان تقسیم شدند. در ١٠ دسامبر ١٩٤٧ به پادگانی بر روی دریای خزر در باکو پایتخت جمهوری آذربایجان منتقل شدند و در ٢٣ همان ماه لباس نظامی به آن‌ها داده شد و به سرپرستی افسران جمهوری آذربایجان روزانه هشت ساعت آموزش نظامی دیدند. در همان حال روزانه به مدت چهار ساعت توسط برخی از یارانشان که باسواد بودند، آموزش زبان کردی به آن‌ها داده می‌شد.

پس از برخورد بد جعفر باقروف با یاران، تصمیم گرفته شد که کمپ نظامی در ٢٩ اوت ١٩٤٨ از جمهوری آذربایجان به مجتمع چرچوک در نزدیکی تاشکند پایتخت جمهوری ازبکستان منتقل شود و در آنجا نیز به آموزش نظامی ادامه دادند.

در مارس ١٩٤٩ به همراه یارانش به صورت گروهی و دسته‌ای با قطار در میان روستاهای تعاونی اتحاد جماهیر شوروی تقسیم شدند و در مزارع کلخوز (زمین‌هایی که مردم از دولت اجاره می‌کردند و بعد سهم دولت را می‌دادند) کار می‌کردند.

پس از تلاش‌های بسیار و ارسال چندین نامه توسط ژنرال بارزانی برای استالین، سرانجام نامه‌ای به دست استالین می‌رسد که در آن بارزانی به مشکلات یارانش اشاره می‌کند و او نیز بلافاصله تصمیم به تشکیل کمیته‌ای برای بررسی وضعیت یاران بارزانی می‌گیرد و سرانجام تصمیم کمیته بر این می‌شود که همگی در شهر وریویسکی جمع شوند، بنابراین نامبرده در نوامبر ١٩٥١ به شهر وریویسکی در شوروی می‌رود.

پس از انقلاب ١٤ ژوئیه ١٩٥٨ در عراق و بازگشت ژنرال مصطفی بارزانی، در ٢٥ فوریه ١٩٥٩ و طبق هر دو ماده سوم و هفتم و بند (الف) از ماده دهم و کاربست ماده (١١) با تکیه بر قانون اصلاح شده شماره ١٩ در سال ١٩٥٩، او و یارانش مشمول عفو عمومی شدند.

سال ١٩٥٨ جمهوری عراق به ریاست عبدالکریم قاسم تاسیس می‌شود، نامبرده در ١٦ آوریل ١٩٥٩ به همراه یارانش با کشتی گروزیا از طریق بندر بصره در جنوب جمهوری عراق به کردستان بازگشت. 

 سال ١٩٦١ در انقلاب ایلول شرکت کرد و سرپل بود و در نبردها شرکت داشت، سال ١٩٧٥ پس از شکست انقلاب ایلول به عنوان پناهنده راهی پادشاهی ایران شد.

منابع:
  1. آرشیو هیئت دانشنامه حزب دموکرات کردستان.
  2. حمید گردی، پوخته‌ی میژوونامه (خلاصه تاریخ‌نامه)، چاپ اول، (اربیل - موسسه چاپ و نشر آراس - چاپخانه وزارت آموزش و پرورش - ٢٠٠٤ز).
  3. حیدر فاروق سامرایی، ضیاء جعفر و دوره‌ السیاسی و الاقتصادي في العراق، (لندن – دارالحکمه - ٢٠١٦م).
  4. شعبان علی شعبان، هه‌ندیک زانیاری سیاسی و میژوویی (برخی اطلاعات سیاسی و تاریخی)، چاپ سوم، (اربیل - چاپخانه روژهه‌لات - ٢٠١٣ز).
  5. عمر فاروقی، سردار دانا زندگی و مبارزات مرحوم ملا مصطفی بارزانی، چاپ دوم، (اربیل - چاپخانه وزارت آموزش و پرورش - ٢٠٠٢ز).
  6. کاروان محمد مجید، بارزانییه‌کان له‌ مه‌هاباده‌وه‌ بۆ سۆڤیت (بارزانی‌ها از مهاباد تا شوروی)، چاپ اول، (سلیمانیه - چاپخانه پهیوه‌ند - ٢٠١١ز).
  7. شهید حسو میرخان ژاژوکی، ٦٢ روژ له‌گه‌ڵ بارزانی دا چوونی بارزانییه‌کان بۆ یه‌کیتی سۆڤێت (روزی با بارزانی؛ رفتن بارزانی‌ها به اتحاد جماهیر شوروی)، چاپ اول (اربیل - چاپخانه روشنبیری - ١٩٩٧ز).
  8. لیث عبدالمحسن جواد الزبیدی، ثورة ١٤ تموز ١٩٥٨ في العراق، (بغداد - دارالرشید للنشر - ١٩٧٩م).
  9. مسعود بارزانی، بارزانی و بزوتنه‌وه‌ی رزگاریخوازی کورد (بارزانی و جنبش آزادی‌خواهی کرد) ١٩٣١-١٩٥٨، (دهوک - چاپخانه خه‌بات - ١٩٩٨ز).