زندگینامه

صالح احمد فتاح خدر، معروف به (رئیس یکم صالح پیداوی)، سال ١٩٣٣ در روستای پیده از توابع استان دهوک به دنیا آمده است، مقاطع تحصیلی متوسطه و دبیرستان را در استان دهوک به پایان رسانده است، در ٣٠ ژوئن ١٩٥٦ با درجه ستوان دوم از دوره سی و دوم دانشکده افسری عراق فارغ‌التحصیل شده است. سال ١٩٧٥ پس از شکست انقلاب ایلول، آواره کشور ایران شد. در ١٨ ژانویه ١٩٩١ در کشور هلند درگذشت، پیکرش به کردستان بازگردانده شد و در قبرستان روستای پیده به خاک سپرده شد، به زبان‌های کردی، عربی، فارسی، انگلیسی و هلندی مسلط بود.

کارنامه مبارزاتی

در ٦ نوامبر ١٩٥٨ در فرودگاه المثنی نزدیک شهر بغداد به استقبال رئیس مصطفی بارزانی و همراهانش می‌رود، سال ١٩٥٩ در یک دوره توپخانه شرکت می‌کند و در یگان توپخانه سوم وابسته به تیپ ٢٠ ارتش عراق خدمت می‌کند. سال ١٩٦٢ به دلیل فعالیت سیاسی توسط مقامات جمهوری عراق به پنج سال حبس در زندان بیابانی نوگره سلمان محکوم شده است، سال ١٩٥٩ در یک دوره توپخانه شرکت می‌کند و در یگان توپخانه سوم وابسته به تیپ ٢٠ ارتش عراق خدمت می‌کند، سال ١٩٦٣ به صفوف نیروی پیشمرگه انقلاب ایلول پیوسته است، سال ١٩٦٦ فرمانده گردان چهارم نیروی قره‌داغ وابسته به لشکر سوم نیروی پیشمرگه بوده است، سال ١٩٦٩ فرمانده نیروی بمو بوده است.

 سال ١٩٦٦ نماینده کنگره هفتم حزب دموکرات کردستان در شهرک گلاله از توابع استان اربیل بوده است، سال ١٩٧٠ نماینده کنگره هشتم حزب دموکرات کردستان در روستای ناوپردان در محدوده استان اربیل بوده است، سال ١٩٧١ با درجه سرگرد به صفوف ارتش عراق بازگشته است، سال ١٩٧١ فرمانده گردان یک بموی نیروهای مرزبانی (حرس الحدود) بوده است، در تاریخ ٢٩ سپتامبر ١٩٧١ پس از تلاش برای ترور رئیس مصطفی بارزانی توسط تروریست‌های حکومت عراق، همراه رئیس مصطفی بارزانی می‌شود تا به میان توده‌ها برود، سال ١٩٧٣ یک دوره فرماندهی نظامی ویژه شش ماهه را در خارج از کشور گذرانده است، سال‌های ١٩٧٣ - ١٩٧٥ فرمانده نیروی کرکوک بوده است که مرز آن به طور کامل توسط ارتش عراق و جاش‌های حکومت عراق محاصره شده بود. در ماه سپتامبر ١٩٧٤ به عنوان یک فرمانده در جنگ سرتیزی در محدوده استان اربیل شرکت کرده است.

 سال ١٩٧٩ توسط نمایندگان کنگره نهم به عنوان عضو علی‌البدل کمیته مرکزی حزب دموکرات کردستان انتخاب شده است. سال ١٩٨٩ نماینده کنگره دهم حزب دموکرات کردستان در روستای هیشماوه در کردستان ایران بوده است.

منابع:

١- آرشیو هیئت دانشنامه حزب دموکرات کردستان.

٢- عبدالقادر احمد العیدانی، أسماء سجناء ومعتقلي سجن نقرة السلمان، (بدون مکان ـ بدون سال).

٣- مجله سیروان، اکبر حیدر سوره‌میری به دیدار او می‌رود، شماره ٧، شاخه ١٥ خانقین حزب دموکرات کردستان، پاییز ٢٠٠٩ ز.

٤- فیصل رسول خوشناو، بیوگرافی افسران کرد، بخش دوم، (تهران ـ انتشارات روژهلات ـ ٢٠٢٠ ز).

٥- حبیب محمد کریم، کرکوک و ثورة أیلول المجیدة، مجله گولان العربی، مرکز گولان الثقافی، العدد ٧٠، السنة السادسة، أربیل، مطبعة وزارة التربیة، ٣١ آذار ٢٠٠٢ م.

٦- اسماعیل تنیا، حزب سوسیالیست کردستان فراز.. نشیب.. پراکندگی، (اربیل ـ انتشارات روژهلات ـ ٢٠١٩ ز).

٧- ابراهیم حمید ابراهیم، رولێ ئه‌فسه‌رێن كورد د شوره‌شا ئه‌یلولێ دا (١٩٦١- ١٩٧٠)، پژوهشی تاریخی، پایان‌نامه کارشناسی ارشد چاپ‌نشده ـ دانشگاه زاخو ـ دانشکده آموزش ـ ٢٠١٢ ز.

٨- جمهوریة العراق، وزارة الدفاع، لجنة المفصولین السیاسیین، الی المدیریة العامة لشؤون المحاربین، العدد ٢٩٢، ١٧ شباط ٢٠١٠ م.

٩- الجمهوریة العراقیة، هویة ضباط الجیش العراقي، رقم الهویة ١٢١٣٥، ٢٠ كانون الثاني ١٩٧١ م.

١٠- حبیب محمد کریم، تأریخ الحزب الدیمقراطي الكوردستاني ـ العراق (في محطات رئیسیة) ١٩٤٦- ١٩٩٣، (دهوك ـ مطبعة خه‌بات ـ ١٩٩٨ م).

١١- حمه‌ی فه‌ره‌ج هه‌ڵه‌بجه‌یی، از شنروێ تا استکهلم، چاپ سوم، (سلیمانیه ـ انتشارات کارو ـ ٢٠١٥ ز).

١٢- شكیب عقراوي، سنوات المحنة في كردستان أهم الحوادث السیاسیة والعسكریة في كوردستان والعراق من ١٩٥٨ الی ١٩٨٠، الطبعة الثانیة، (أربیل ـ مطبعة المنارة ـ ٢٠٠٧ م).

١٣- شهادت خریجي الكلیة العسكریة الملكیة العراقیة، الرقم المسلسل ٤٢٣٣، ٣٠ حزیران ١٩٥٦ م.

١٤- عومه‌ر عوسمان، زندگی یک کرد، جلد اول، (اربیل ـ انتشارات حاجی هاشم ـ ٢٠٠٥ ز).

١٥- فاتح رسول، چند صفحه از تاریخ مبارزات خلق کرد ما، جلد اول، (سوئد ـ انتشارات حلبچه ـ ١٩٧٩ ز).

١٦- محه‌مه‌د عه‌لی ئیسماعیل، خاطراتم هفتاد سال عمر و بیش از نیم قرن مبارزه، (بدون مکان ـ ٢٠١٩ ز).

١٧- وزارة الدفاع، مكتب الأمین العام، المدیریة العامة لشؤون المحاربین، الی لجنة المفصولین السیاسیین، العدد ٣٣٩، ٢٤ كانون الثاني ٢٠١٠ م.