استاد جلال عبدالرحمن امین، در سال ١٩٤٧ به صفوف حزب دموکرات کردستان پیوسته است، در سال ١٩٥٩ توسط نمایندگان کنگره به عنوان عضو کمیته مرکزی حزب دموکرات کردستان کنگره ششم انتخاب شده است، سالهای (١٩٦٠ـ١٩٦١) مسئول ستاد سوم کمیته شاخه دو حزب بوده است، در سال ١٩٦١ از دست پلیس عراق فرار کرد و به نیروهای پیشمرگه پیوست، در سال ١٩٦٤ فعالیت‌های حزبی را کنار گذاشت.
زندگینامهاستاد جلال عبدالرحمن امین مشهور به جلال عبدالرحمن شوانی و جلال عبدالرحمن بیگ مام رش و جلال بیگ شوانی (١٩٢٨ـ١٩٨٧)، متولد کرکوک است، فارغ‌التحصیل دانشسرای عالی معلمان بغداد در سال ١٩٥٣، سالهای (١٩٥٣-١٩٥٧) مدیر مدرسه ابتدایی ریدار در محدوده آموزش و پرورش استان کرکوک بوده است، در سال ١٩٦٠ با زیبا عبدالواحد مختار اهل شهر کویه ازدواج کرده است، در سال ١٩٥٧ سوابق خدمتی وی به چمچمال تابع استان کرکوک منتقل شده است.
در ١٨ ژوئن ١٩٨٧ در روستای مام رش تابع استان کرکوک که زادگاه وی بوده بر اثر ایست قلبی درگذشت و در قبرستان شیخ محی‌الدین شهر کرکوک به خاک سپرده شد. مسلط به زبان‌های کردی، عربی، ترکمنی و انگلیسی بوده است.
کارنامه مبارزاتیدر سال ١٩٤٧ به صفوف حزب دموکرات کردستان پیوسته است، در سال ١٩٤٩ در تظاهرات ضد حاکمیت پادشاهی عراق در شهر کرکوک توسط نیروی پلیس بازداشت و سپس به زندان اردوگاه نظامی وشاش در نزدیکی بغداد منتقل شد، در سال ١٩٥٣ به صفوف اتحادیه دانشجویان کردستان پیوست، در سال ١٩٥٨ عامل روی آوردن مردم منطقه شوانی محدوده استان کرکوک به پیوستن به صفوف حزب دموکرات متحد کردستان بوده است، در سال ١٩٥٨ عضو ناحیه در کمیته ناحیه کرکوک تابع کمیته شاخه سه حزب دموکرات متحد کردستان بوده است، در سال ١٩٥٩ توسط نمایندگان کنگره به عنوان عضو کمیته مرکزی حزب دموکرات ـ عراق در کنگره ششم انتخاب شده است.
در سال ١٩٥٩ به عنوان مسئول کمیته شاخه سه حزب دموکرات کردستان ـ عراق منصوب شد، در ١٠ سپتامبر ١٩٥٩ نماینده اولین کنگره اتحادیه معلمان کرد (اولین کنگره شقلاوه) بوده است، در سال ١٩٦٠ عضو هیئت مؤسس مرحله علنی حزب دموکرات کردستان بوده است، در سال ١٩٦٠ توسط نمایندگان کنگره به عنوان عضو کمیته مرکزی حزب دموکرات کردستان در کنگره پنجم انتخاب شده است، سالهای (١٩٦٠-١٩٦١) مسئول ستاد سوم کمیته شاخه دو حزب دموکرات کردستان بوده است، در سال ١٩٦١ از دست پلیس عراق فرار کرد و به نیروهای پیشمرگه پیوست، در روزهای ١٨ تا ٢٣ دسامبر ١٩٦١ در نشست عودالان شرکت کرد و با رأی آری به تداوم انقلاب ایلول رأی داد، در سال ١٩٦٢ در جریان فعالیت‌های مخفی بازداشت شد و شکنجه شد و در زندان بغداد محبوس بود.
در ١٠ ژوئن ١٩٦٣ در جنگ شیوه‌سور در محدوده استان کرکوک علیه نیروهای گارد ملی (الحرس القومي) شرکت کرد، در سال ١٩٦٣ مسئول کمیته شاخه دو بوده است، در روزهای ٤ تا ٩ آوریل ١٩٦٤ در نشست گسترده ماوت شرکت کرد که علیه عزل رئیس مصطفی بارزانی (١٩٠٣ـ١٩٧٩) از ریاست بوده است که توسط دفتر سیاسی حزب دموکرات کردستان صورت گرفت، در ٨ آوریل ١٩٦٤ عضو هیئت نشست گسترده ماوت بوده است به منظور دیدار با رئیس مصطفی بارزانی و در ١٠ آوریل ١٩٦٤ در روستای سنگه‌سر تابع استان سلیمانیه با رئیس مصطفی بارزانی دیدار کردند و به نتیجه برگزاری کنگره ششم می‌رسند، اما صدور بیانیه علیه رئیس توسط دفتر سیاسی، تلاششان را بی‌نتیجه کرد.
منابع:-
آرشیو هیئت دایرةالمعارف حزب دموکرات کردستان
-
تهیه: صلاح رشید، دیدار عمر، بخش اول، چاپ دوم، (سلیمانیه ـ چاپخانه کارو ـ ٢٠١٧م)، صص ١٨٣ ـ ١٨٤.
-
احمد بانی خیلانی، یادداشت‌های من، (بغداد ـ دار الرواد المزدهرة للطباعة والنشر والاعلان ـ ١٩٩٥م)، ص ١٦٣.
-
جمال نبز، خاطرات آن روزهایی که دیگر برنمی‌گردند، (سلیمانیه ـ چاپخانه شوان ـ ٢٠١٧م)، ص ٣٥٥.
-
دسته‌ای از معلمان با‌تجربه محدوده استان اربیل، جلد اول، (اربیل ـ مدیریت تبلیغات وزارت آموزش و پرورش ـ چاپخانه فرج ـ ٢٠١٩م)، ص ٢٠١.
-
حبیب محمد کریم، تاریخ حزب دموکرات کردستان ـ عراق (در ایستگاه‌های اصلی) ١٩٤٦ ـ ١٩٩٣، (دهوک ـ چاپخانه خبات ـ ١٩٩٨م)، صص ٦١، ٦٧ ـ ٦٨.
-
رفیق شوانی، ایل و منطقه شوان، (بغداد ـ ٢٠١٦م)، صص ١١٠ ـ ١١١، ٢٦٧ ـ ٢٦٨، ٢٧٥، ٣٢٤، ٣٧٤.
-
شکیب عقراوی، سالهای محنت در کردستان، مهم‌ترین رویدادهای سیاسی و نظامی در کردستان و عراق از ١٩٥٨ تا ١٩٨٠، چاپ دوم، (اربیل ـ چاپخانه مناره ـ ٢٠٠٧م)، ص ١٥٤.
-
شعبان علی شعبان، برخی اطلاعات سیاسی و تاریخی، چاپ سوم، (اربیل ـ چاپخانه روژهلات ـ ٢٠١٣م)، ص ١١١.
-
عبدالستار طاهر شریف، کشمکش با زندگی (یادداشت) ١٩٣٥ ـ ١٩٧١، (کرکوک ـ چاپخانه آرابخا ـ ٢٠٠٥م)، صص ٣٦، ١٠٢.
-
علی سنجاری، مسئله کردی و حزب بعث عربی سوسیالیست در عراق، بخش سوم، (دهوک ـ چاپخانه خانی ـ ٢٠١٢م)، صص ٣٢٦ ـ ٣٢٧.
-
علی سنجاری، حقیقت مسیر انقلاب ١١ ایلول ١٩٦١، (دهوک ـ چاپخانه خانی ـ ٢٠١٣م)، ص ٢٩٢.
-
علی سنجاری، صفحاتی از چشمه خاطراتم در حزب دموکرات کردستان، (دهوک ـ چاپخانه خانی ـ ٢٠١٥م)، ص ٢٠.
-
فائق جمیل، خاطراتم، بخش دوم، مجله خازر، مرکز فرهنگی برده‌ره‌ش، شماره ٣٣، ژانویه ٢٠١٠م، ص ١٦.
-
کاوس قفتان، جنبش ملی آزادی‌بخش کردی در کردستان عراق ١٩٥٨ ـ ١٩٦٤، (سلیمانیه ـ مدیریت کل چاپ و نشر ـ ٢٠٠٤م)، صص ١٦، ١٦٢.
-
کیفی هادی، یادآوری خاطرات خود در خصوص آغاز مبارزات و کار پیشمرگانه برای خوانندگان مجله‌مان، مجله دیرین، ارگان دفتر تبلیغات کمیته شاخه دو اربیل، شماره ١، اربیل، چاپخانه وزارت آموزش و پرورش، شنبه، ٤ ژوئن ٢٠٠٥م، ص ٨.
-
کنگره‌ی معلمان و اندیشمندان کرد در شقلاوه، مجله‌ی هه‌تاو، شماره ١٦٢، سال ٦، اربیل، چاپخانه‌ی کردستان، سه‌شنبه، ١٥ سپتامبر ١٩٥٩م، صص ١، ٤.
-
کنگره‌ی پنجم حزب دموکرات کردستان، مجله‌ی روژی نوێ، شماره سه، سال اول، سلیمانیه، ژوئن ١٩٦٠م، ص ٥٦.
-
کنگره‌ی داخلی معلمان کرد در شقلاوه، (سلیمانیه ـ چاپخانه‌ی کامران ـ ١٩٦٠م)، ص ٧٧.
-
مارف خزنه‌دار، روزگار من پیدایش ١٩٣٠ ـ ١٩٤٩، جلد اول، (اربیل ـ چاپخانه‌ی حاجی هاشم ـ ٢٠٠٩م)، صص ٢١٢ ـ ٢١٣.
-
مسعود بارزانی، بارزانی و جنبش آزادی‌خواهی کردی، جلد سوم، (اربیل ـ چاپخانه‌ی وزارت آموزش و پرورش ـ ٢٠٠٢م)، ص ١٣٧.
-
مصطفی نریمان، خاطرات زندگی‌ام، (بغداد ـ مؤسسه فرهنگی و انتشارات کردی ـ چاپخانه‌ی دارالحریه للطباعه ـ ١٩٩٤م)، صص ١٧١ ـ ١٧٢.