هنگامی که دولت عراق جنگ را علیه انقلاب ایلول در سال ١٩٧٤ اعلام کرد، حملهای گسترده به کردستان ترتیب داد، و با اینکه ارتش عراق بخش بزرگی از توان خود را به دلیل وجود مقر فرماندهی انقلاب در منطقه بالکایتی، بر حملات به آن منطقه متمرکز کرده بود، اما هیچ منطقه تحت کنترل انقلاب را نادیده نگرفت، بلکه حملاتش سایر مناطق انقلاب را نیز در بر گرفت. نیروهای پیشمرگه دائماً کاروانهای نظامی ارتش عراق را در جاده آلوکا بمباران میکردند و در غرب شهر دهوک، به ویژه در غار سمتى، واحدی از پیشمرگهها با یک قبضه خمپارهانداز (١٢٠ میلیمتری) مستقر بودند که وظیفه آنها بمباران کاروانهای خودروهای ارتش عراق در صورت هرگونه حرکت در منطقه بود.
در یکی از روزها و در اوایل ماه اکتبر ١٩٧٤، نزدیک به ده خودروی نظامی و نفربر که یکی از اعضای فرماندهی حزب بعث به نام عبدالفتاح یاسین را همراهی میکردند، به سمت اردوگاه تیپ (١٨) وابسته به لشکر اول ارتش در حرکت بودند. پیشمرگهها با استفاده از خمپارهاندازی که در اختیار داشتند آنها را هدف قرار دادند و یکی از نفربرها را مورد اصابت قرار دادند که در پی آن تمام سربازان داخل آن کشته شدند. پس از بازگشت این مسئول به موصل، روز بعد تمام سربازان و مزدورانی که در اختیار داشتند (جحوش) را جمعآوری کرد و شروع به حمله به نیروهای پیشمرگه کردند تا چیا رش و غارهای تحسا و سمتی را تصرف کنند.
واحدهای ارتش عراق در این حمله به مناطق تحت کنترل انقلاب شامل تیپ (١٨)، تیپ پنجم، لشکر دوم، توپخانه و مزدوران عشایر کوجر، دوسکی، سورجی، زیباری و هرکی بودند و این حملات یازده روز ادامه داشت.
به منظور پشتیبانی از جبهههای نبرد، افواج علیعلی و میرانی به عنوان نیروی کمکی به منطقه نبرد رسیدند. ارتش عراق در ابتدا به چیا رش حمله کرد که گردان اول نیروهای دهوک به فرماندهی نعمان صمد از آن دفاع میکردند. ارتش عراق حمله خود را با بمباران شدید مواضع پیشمرگهها و کوه آغاز کرد، سپس پیادهنظام و مزدوران به چیا رش هجوم بردند. به دلیل بمباران شدید، (٥) تن از پیشمرگهها شهید و حدود (٤٠) تن در روز اول حمله زخمی شدند و ارتش، چیا رش را تصرف کرد.
سپس نیروهای دهوک از کوری بسکی، غارهای تحسا و سمتی مقابل چیا رش، چهار دوشکا و یک قبضه خمپارهانداز (١٢٠) میلیمتری و یک قبضه خمپارهانداز (٨٢) میلیمتری برای بمباران ارتش در چیا رش استفاده کردند. برای جلوگیری از تثبیت مواضع ارتش عراق و تأمین نقاط نظامیشان، فرمانده نیرو عبدالرزاق کرموی هدایت آتش را بر عهده داشت. پس از یک هفته، آنها برای حمله متقابل برنامهریزی کردند و نیرویی متشکل از (٤٠) پیشمرگه به فرماندهی قادر ئالکینی تشکیل دادند که بیشتر آنها از بخش مهندسی نیروهای دهوک بودند. طبق یک طرح نظامی دقیق، آنها شبانه به دامنه چیا رش حرکت کردند و در جنگلهای انبوه پنهان شدند و تمام تجهیزات و تدارکات نظامی خود را به همراه بردند.
طرح حمله پیشمرگهها چنین بود: روز بعد، بمباران هنگام غروب خورشید متوقف شود و پیشمرگهها به طور غافلگیرانه به پایگاههای نظامی حمله کنند. عملیات طبق برنامه پیش رفت و دستور داده شد که در صورت حرکت چهل پیشمرگه از جایگاه خود، گردان اول برای شروع حمله به کوه در حالت آمادهباش قرار گیرد. حمله از دو نقطه آغاز شد و درگیریها حدود یک ساعت به طول انجامید. نیروهای پیشمرگه در این مدت موفق شدند کل کوه را تصرف کنند و خسارات سنگینی به سربازان ارتش عراق و مسلحین مزدور وارد کردند که به (٢١) کشته و تعداد زیادی زخمی رسید، همچنین بقیه فرار کردند و شش سرباز اسیر شدند که بعداً به مقر فرماندهی در بالکایتی فرستاده شدند.
نیروهای پیشمرگه در طول این حماسه (١٤) قبضه کلاشنیکف، یک قبضه آرپیجی و مقادیر زیادی مهمات و حدود ده هزار مین با اندازهها و انواع مختلف که ارتش موفق نشده بود در منطقه بکارد، به غنیمت گرفتند.
همچنین پیشمرگهها مقادیر زیادی گلوله خمپاره ٦٠ میلیمتری، ٨٢ میلیمتری و ١٢٠ میلیمتری و لباسهای نظامی به غنیمت گرفتند. فداکاریهای پیشمرگهها در حماسه تصرف چیا رش، (٦) شهید و (٢٠) زخمی بود. شایان ذکر است که پس از این حمله، ارتش عراق تا زمان شکست انقلاب در سال ١٩٧٥، دیگر هیچ حملهای به نیروهای پیشمرگه در استان دهوک انجام نداد.
منابع:-
مسعود بارزانی: بارزانی و جنبش رهاییبخش کرد، جلد سوم، بخش دوم، انقلاب ایلول ١٩٦١-١٩٧٥، چاپ اول - اربیل، ٢٠٠٤.
-
سنگر ابراهیم خوشناو: رویدادهای نظامی انقلاب ایلول ١٩٧٠-١٩٧٥، چاپ اول، چاپخانه دانشفر، اربیل، ٢٠٢٢.
-
هژین مسعود سرنی: شورش ایلول در منطقه بهدینان ١٩٦١- ١٩٧٥، چاپ اول، ٢٠١٨.
-
ابراهیم جلال: کردستان جنوبی و انقلاب ایلول؛ ساختن و ویران کردن ١٩٦١-١٩٧٥، چاپ چهارم، ٢٠٢١


