طه حدو جیجو معروف به (طه رَشک)، در سال ١٨٩٠ در روستای بیروخ از توابع بخش شمدینان (کردستان شمالی) متولد شد. او پیش از رفتن به اتحاد جماهیر شوروی با سورم حجی ازدواج کرده بود و صاحب فرزندی به نام (عیسی طه) شد. وی در سال ١٩٨١ درگذشت.
مبارزات انقلابیدر تاریخ طه حدو جیجو ٢٣ مه ١٩٤٧، ژنرال مصطفی بارزانی را به اتحاد جماهیر شوروی همراهی کرد و در دو نبرد قتور و پل ماکو حضور داشت. وی پس از تحمل سختی‌ها و خستگی مفرط، در ١٨ ژوئن ١٩٤٧ از رودخانه ارس که در مرز ایران و اتحاد جماهیر شوروی قرار دارد، عبور کرد.
پس از رسیدن به اتحاد جماهیر شوروی در تاریخ ١٩ ژوئن ١٩٤٧، او و تمامی همراهانش به مدت چهل روز در شهر نخجوان در جمهوری آذربایجان در یک مجتمع روباز محصور با سیم خاردار تحت نظارت سربازان بازداشت شدند. با آنان از نظر غذا، پوشاک و رفت‌وآمد مانند اسیران جنگی رفتار می‌شد. سپس با تصمیم دولت شوروی، به مناطق آق‌دام، لاچین، یولاخ و کلبجر در جمهوری آذربایجان منتقل شدند. در تاریخ ١٠ دسامبر ١٩٤٧، آنان به اردوگاهی در حاشیه دریای خزر در باکو، پایتخت جمهوری آذربایجان منتقل شدند و در تاریخ ٢٣ همان ماه لباس نظامی دریافت کردند. آنان روزانه به مدت هشت ساعت تحت نظارت افسران جمهوری آذربایجان آموزش نظامی می‌دیدند و همزمان، روزانه چهار ساعت توسط برخی از رفقای باسواد خود به یادگیری زبان کردی می‌پرداختند.
پس از بدرفتاری جعفر باقروف با همراهان بارزانی، بارزانی تصمیم گرفت در تاریخ ٢٩ اوت ١٩٤٨ تشکل نظامی خود را از آذربایجان به مجتمع چرچیک در نزدیکی تاشکند، پایتخت ازبکستان منتقل کند و در آنجا به آموزش‌های نظامی خود ادامه دادند.
در مارس ١٩٤٩، او و رفقایش در قالب گروه‌هایی با قطار در روستاهای اشتراکی اتحاد جماهیر شوروی توزیع شدند و در مزارع کولخوز (زمینی که مردم از دولت اجاره کرده و بخشی از محصول آن را به دولت می‌دادند) مشغول به کار شدند.
پس از تلاش‌های فراوان و ارسال چندین نامه از سوی ژنرال بارزانی به استالین، سرانجام استالین نامه‌ای دریافت کرد که بارزانی در آن از رنج‌های همراهانش سخن گفته بود. او بلافاصله دستور تشکیل کمیته‌ای برای بررسی وضعیت همراهان بارزانی را صادر کرد. تصمیم نهایی کمیته این بود که آنان در شهر فریفْسکی جمع شوند؛ از این رو در نوامبر ١٩٥١ راهی شهر فریفْسکی در شوروی شدند.
پس از انقلاب ١٤ تموز ١٩٥٨ و بازگشت ژنرال مصطفی بارزانی در تاریخ ٢٥ شباط ١٩٥٩، او و رفقایش بر اساس مواد (٣) و (٧) و بند (الف) از ماده (١٠) و اجرای ماده (١١) به موجب قانون اصلاحی شماره (١٩) سال ١٩٥٩ مشمول عفو عمومی شدند.
جمهوری عراق در سال ١٩٥٨ به رهبری عبدالکریم قاسم تأسیس شد. او به همراه رفقایش در تاریخ ١٦ آوریل ١٩٥٩ با کشتی گرجستان از طریق بندر بصره در جنوب جمهوری عراق به کردستان بازگشت. وی در انقلاب ایلول شرکت کرد و پس از شکست انقلاب ایلول در سال ١٩٧٥ به عنوان پناهنده به کشور ایران رفت و در مجتمع زیوه (کردستان شرقی) اقامت گزید.
منابع:-
حه‌مید گه‌ردی، پوخته‌ی مێژوونامه، چاپی یه‌كه‌م، (هه‌ولێر - ده‌زگای چاپ و بڵاوكردنه‌وه‌ی ئاراس - چاپخانه‌ی وه‌زاره‌تی په‌روه‌رده - ٢٠٠٤ز).
-
شه‌عبان عه‌لی شه‌عبان، هه‌ندێك زانیاری سیاسی و مێژوویی، چاپی سێیه‌م، (هه‌ولێر - چاپخانه‌ی ڕۆژهه‌ڵات - ٢٠١٣ز).
-
عه‌بدولڕه‌حمان مه‌لا حه‌بیب ئه‌بوبه‌كر، عه‌شیره‌تی بارزان له نێوان ١٩٣١-١٩٩١، چاپی یه‌كه‌م، (هه‌ولێر - چاپخانه‌ی وه‌زاره‌تی رۆشنبیری - ٢٠٠١ز).
-
كاروان محه‌مه‌د مه‌جید، بارزانییه‌كان له مه‌هاباده‌وه بۆ سۆڤێت، چاپی یه‌كه‌م، (سلێمانی - چاپخانه‌ی په‌یوه‌ند - ٢٠١١ز).
-
گۆڤاری هه‌تاو، ژماره ١٥٤، ساڵی شه‌شه‌م، هه‌ولێر، چاپخانه‌ی كوردستان، هه‌ینی، ١٥ نیسانی ١٩٥٩.
-
له یادداشتی فه‌رمانده‌ی شه‌هید حه‌سۆ میرخان ژاژۆكی، ٦٢ رۆژ له‌گه‌ڵ بارزانی دا چوونی بارزانییه‌كان بۆ یه‌كێتی سۆڤێت، چاپی یه‌كه‌م (هه‌ولێر - چاپخانه‌ی رۆشنبیری - ١٩٩٧ز).
-
لیث عبدالمحسن جواد الزبیدي، ثورة ١٤ تموز ١٩٥٨ فی العراق، (بغداد - دارالرشید للنشر - ١٩٧٩م).
-
مسعود بارزانی، بارزانی و بزوتنه‌وه‌ی رزگاریخوازی كورد ١٩٣١-١٩٥٨، (دهۆك - چاپخانه‌ی خه‌بات - ١٩٩٨ز).
-
نه‌جه‌ف قولی پسیان، له مهابادی خوێناوییه‌وه هه‌تا لێواره‌كانی ئاراس، و. شه‌وكه‌ت شێخ یه‌زدین، چاپی یه‌كه‌م، (پیرمام - یۆبیلی زێڕینی پارتی دیموكراتی كوردستان - ١٩٩٦ز).
-
آرشیو نهاد دایرةالمعارف حزب دمکرات کردستان.