Mamoste Heyder Mihemed-Emîn di sala 1946an de tevlî refên Partiyê bû, di sala 1953an de wekî endamê desteya kargêrî ya kongreya yekem a Yekîtiya Xwendekarên Kurdistanê hat hilbijartin, piştî demekê kurt wekî sekreterê Yekîtiya Xwendekarên Kurdistanê hat tayînkirin. Di sala 1960î de wekî endamê yedek ê Komîteya Navendî ya Partiya Dêmokrata Kurdistanê (Kongreya 5an) hat hilbijartin.

Jînenîgarî 

Mamoste Heyder Mihemed-Emîn di sala 1927an de li Hewlêrê ji dayik bû, di sala 1946an de di girtîgehê de beşdarî ezmûna dawî ya qonaxa amadehiyê bû, di sala 1953an de bawernameya lîsansê ji Koleja Perwerdeyê ya Bexdayê ji beşa Îngilîzî wergirt, di sala 1953an de ji ber têkoşîna xwe ya Kurdî mafê wî yê kar nehat dayîn û ji bo debara jiyana xwe di şîrketeke taybet de xebitî. Di sala 1957an de wekî mamoste li Dibistana Amadehiyê ya Hîllayê hat tayînkirin, di sala 1958an de, piştî hilweşîna rejîma Keyaniya Îraqê, bo rêveberiya perwerdeya Hewlêrê hat veguhestin û wekî mamoste xebitî. Di sala 1958an de mamosteyê zimanê Îngilîzî yê Dibistana Seretayî ya Mamosteyan a Hewlêrê bû.

Di 16ê Çileya 1960î de, li Hewlêrê ji ber krîza dil koça dawî kir, û di 22ê Kanûna 1960î de, rojnameya Xebat ku organa Partiya Dêmokrata Kurdistanê bû, nûçeya koça dawî ya wî belav kir, Sekreterê Partiya Dêmokrata Kurdistanê û şaxa Hewlêrê ya Yekîtiya Mamosteyên Kurdistanê sersaxî ji malbata wî re şandin. Wî Kurdî, Erebî û Îngilîzî dizanî.

Bîranîna Têkoşînê 

Di sala 1942an de, beşdarî xwepêşandana li ber deriyê parêzgeha Hewlêrê bû ji bo azadkirina parêzer Evnî Yûsif Ehmed (1908-1988) û Dr. Cefer Mihemed Kerîm (1910-2000) ku bi Dr. Cefer Feylî dihat naskirin û Hesen Teha Ebdul-Ezîz (1915-1999) ku bi Hesen Katanî dihat naskirin, yên ku ji ber têkoşîna xwe ya welatparêziya Kurdî hatibûn girtin, ew ji aliyê parêzgarê Hewlêrê ve hatibûn girtin, ew di sala 1946an de tevlî refên Partiyê bû, di sala 1948an de hat girtin û di girtîgehê de ezmûna qonaxa dawî derbas kir. Di sala 1948an de li beşa Îngilîzî ya Koleja Perwerdeyê ya Bexdayê hat qebûlkirin. Di sala 1948an de nûnerê Yekîtiya Giştî ya Xwendekarên Îraqê (Kongreya Şêran) bû.

Di sala 1948an de endamê Yekîtiya Giştî ya Xwendekarên Îraqê (Kongreya Şêran) bû, di sala 1949an de ji ber çalakiya siyasî hat girtin, di sala 1953an de endamê damezrîner ê Yekîtiya Xwendekarên Kurdistanê bû, di sala 1953an de endamê komîteya amadekar a kongreya yekem a Yekîtiya Xwendekarên Kurdistanê bû, di sala 1953an de di kongreya yekem a Yekîtiya Xwendekarên Kurdistanê de wekî endamê desteya kargêrî hat hilbijartin û piştî demekê kurt wekî sekreterê Yekîtiya Xwendekarên Kurdistanê hat tayînkirin. Di sala 1953an de endamê damezrîner û endamê serkirdayetiya Yekîtiya Ciwanên Dêmokrat a Kurdistanê bû. Di sala 1959an de wekî serokê Komîteya Navçeya Hewlêrê ya komîteya şaxa duyem a Partiya Dêmokrata Kurdistanê hat tayînkirin.

Di sala 1959an de, endamê desteya amadekar a Kongreya çarem a Partiya Dêmokrata Kurdistanê ya Îraqê bû, di sala 1959an de nûnerê kongreya çarem a Partiya Dêmokrata Kurdistanê-Îraq li Bexdayê bû, di 10ê Kanûna 1959an de wekî nûnerê Partiya Dêmokrata Kurdistanê-Îraq li navenda rojnameya Xebat a li Hewlêrê bi boneya başbûn û derketina ji nexweşxaneyê ya Serok-Brigadîr Ebdulkerîm Qasim (1914-1963) ku ji hewldana sûîqestê ya ji aliyê Partiya Baas a Civakî ya Erebî ve rizgar bûbû, axaftinek kir. Di 15-17ê Tebaxa 1960î de, nûnerê parêzgeha Hewlêrê di kongreya duyem a Yekîtiya Mamosteyên Kurdistanê (Kongreya Duyem a Şeqlaweyê) de bû. Di sala 1960î de ji aliyê nûnerên Kongreyê ve wekî endamê Komîteya Navendî ya Partiya Dêmokrata Kurdistanê (Kongreya Pêncem) hat hilbijartin, di sala 1960î de sekreterê şaxa Hewlêrê ya Yekîtiya Mamosteyên Kurdistanê bû.

Çavkanî:

  1. ئاماده‌كردنی : سه‌ڵاح ڕەشید، مام جه‌لال دیداری ته‌مه‌ن له‌ لاوێتیه‌وه‌ بۆ كۆشكی كۆماری، به‌رگی یه‌كه‌م، (سلێمانی ـ چاپخانه‌ی كارۆ ـ 2017ز)، ل ل 40، 65.

  2. سعدي یوسف، ذكری المناضل حیدر محمد امین المرشح للجنة المركزیة للپارتي، جریدة خه‌بات، لسان حال الحزب الدیمقراطي الكوردستاني، العدد 937، أربیل، الجمعة، 13 آب 1999م، ص 7.

  3. شوان محه‌مه‌دئه‌مین ته‌ها خۆشناو، هه‌ولێر له‌ نێوان ساڵانی (1958 ـ 1963) لێكۆڵینه‌ویه‌كه‌ له‌ بارودۆخی سیاسی، (هه‌ولێر ـ چاپخانه‌ی ڕۆژهه‌ڵات ـ 2012ز)، ل 186.

  4. جه‌مال نه‌به‌ز، بیره‌وه‌ریینامه‌ی ئه‌و ڕۆژانه‌ی جاره‌كی دیی ناگه‌ڕێنه‌وه‌، (سلێمانی ـ چاپخانه‌ی شڤان ـ 2017ز)، ل 41، 417 ـ 418، 513.

  5. مام جه‌لال، خه‌بات له‌چی یه‌وه‌هات و چۆن بوو به‌ ئۆرگانی پارتی؟ وچۆن به‌رێوه‌ ده‌چوو؟، گۆڤاری خاك، ژماره‌ 55، ساڵی پێنجه‌م، سلێمانی، چاپخانه‌ی ئۆفسێتی دلێر، 10ی كانونی دووه‌می 2002ز، ل 5.

  6. مام جه‌لال، ساڵی كۆنگره‌ی خوێندكاران، به‌شی پێنجه‌م، گۆڤاری خاك، ژماره‌ 14، ساڵی دووه‌م، سلێمانی، چاپخانه‌ی ئۆفسێتی دلێر، 10ی ئابی 1998ز، ل ل 6، 8.

  7. الاستاذ حیدر محمد أمین في ذمة الخلود، جریدة خه‌بات (النضال)، لسان حال الحزب الدیمقراطي الكردستاني، العدد 413، السنة الثانیة، بغداد، الأثنین، 23 كانون الثاني 1961م، ص 2.

  8. ذكری المناضل حیدر محمدامین المرشح للجنة المركزیة للپارتي، جریدة خه‌بات، لسان حال الحزب الدیمقراطي الكوردستاني ـ الموحد، العدد 937، أربیل، الجمعة، 13 آب 1999م، ص 7.

  9. سامان كه‌ریم مه‌حموود، یه‌كێتی قوتابیانی كوردستان 1953 ـ 1975، (كه‌ركوك ـ كۆمه‌ڵه‌ی ڕووناكبیری و كۆمه‌ڵایه‌تی كه‌ركوك ـ 2010ز)، ل ل 34، 58.

  10. سیروان عثمان، مێژووێكی پرشنگدار و كاروانێكی نه‌پساوه‌، (هه‌ولێر ـ چاپخانه‌ی ڕۆشنبیری ـ 2014ز)، ل 41.

  11. صدیق جه‌لی زاده‌، چه‌ن وشه‌یه‌كی ئه‌مه‌ك و وه‌فاداری بۆ گیانی پاكی خوالێخۆشبو حید محمد امین، ڕۆژنامه‌ی برایه‌تی، ئۆرگانی پارتی دیموکراتی کوردستان ـ یه‌كگرتوو، ژماره‌ 1922، هه‌ولێر، شه‌مه‌، 16ی نیسانی 1994ز، ل 4.

  12. Ebdulsetar Tahir Şerîf, Dîroka Partiya Şoreşger a Kurdistanê, çapa duyem, (Bexda - Weşanên Şoreşger - 1979), r. 142. 

  13. Erfan Ezîz Ezîz, Kongre û Konferansên Yekîtiya Xwendekarên Kurdistanê, (Hewlêr - Projeya Nivîsandina Dîroka Yekîtiya Xwendekarên Kurdistanê - Çapxaneya Rojhilat - 2012), r. 18.

  14. Koça dawî ya mamoste Heyder Mihemed Emîn, Rojî Nwê, hejmar 11, sala yekem, Silêmanî, Çapxaneya Kameran, sibata 1960, r. 100.

  15. Kongreya pêncem a Partiya Demokrat a Kurdistanê, kovara Rojî Nwê, hejmar sê, sala yekem, Silêmanî, Çapxaneya Kameran, hezîrana 1960, r. 56.

  16. Kongreya duyem a navxweyî ya mamosteyên kurd li Şeqlawe, (Silêmanî - Sendîkaya Mamosteyan a Şaxa Silêmanî - Çapxaneya Jîn - 1960), r. 109.

  17. Di dîdarekê taybet de serok Talebanî hûrgiliyên damezrandina (Y.X.K) dixe rû, kovara Xebata Xwendekaran, organa Yekîtiya Xwendekarên Kurdistanê, hejmar 109, Hewlêr, Çapxaneya Roksana, hezîrana 2012, r. 9.

  18. Mam Celal, têkoşerekî xwedî xisletên hêja û taybetmendiyên mirovî û sifatên kêm û exlaqekî bilind, rojnameya El-Ittihad, rojnameya navendî ya Yekîtiya Niştimanî ya Kurdistanê, hejmar 384, sala heştem, Silêmanî, în, 5ê tebaxa 2000, r. 3.

  19. Mam Celal, bi boneya derbasbûna 46 salan li ser damezrandina Yekîtiya Xwendekarên Kurdistanê, rojnameya El-Ittihad, rojnameya navendî ya Yekîtiya Niştimanî ya Kurdistanê, hejmar 306, sala heftem, Silêmanî, în, 19ê sibata 1999, r. 5.

  20. Navê endamên kongreya duyem a navxweyî ya mamosteyên kurd li Şeqlawe, kovara Hetaw, hejmar 184, sala heftem, Hewlêr, Çapxaneya Kurdistan, çarşem, 31ê tebaxa 1960, r. 19.

  21. Navê wan mamosteyên ku di kongreya duyem a mamosteyên kurd de beşdar bûn li Şeqlawe di 15-17ê tebaxa 1960, rojnameya Dengê Kurd, hejmar 19, sala yekem, Bexda, Çapxaneya Mehabad, duşem, 22ê tebaxa 1960, r. 3.

  22. Newzad Fûad Reşîd, Çepke gulek ji dîroka Yekîtiya Lawên Demokrat a Kurdistanê, berga duyem, (Hewlêr - Mekteba Sekreteriyê - Yekîtiya Lawên Demokrat a Kurdistanê - Çapxaneya Welat - 2018), r. 14.