Biyografi

Abdullah Mel Hasan, 1910 yılında Erbil ilinin Mergesor ilçesine bağlı Barzan nahiyesinde doğmuş, 1980 yılında Kuştepe kampında hayatını kaybetmiştir.

Mücadele Tarihi

1947 yılı Mayıs ayının 22'inde General Mustafa Barzani'ye Sovyetler Birliği'ne gidişinde eşlik etti; Kotol (Katur) ve Mako Köprüsü savaşlarına katıldı. Büyük zorluk ve yorgunluktan sonra, 1947 yılı Haziran ayının 18'sinde İran ile Sovyetler Birliği sınırında bulunan Aras Nehri üzerinden Sovyetler Birliği'ne geçiş yaptı.

Sovyetler Birliği'ne ulaştıktan sonra, 1947 yılı Haziran ayının 19'unda tüm yoldaşlarıyla birlikte Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Nahçıvan şehrinde dikenli tellerle çevrili üstü açık bir kampta kırk gün boyunca tutuldular. Bir grup asker tarafından gözetim altında tutuldular ve yiyecek, giyim ve hareket serbestliği açısından savaş esiri muamelesi gördüler. Daha sonra Sovyet hükümetinin kararıyla Azerbaycan Cumhuriyeti'ndeki Ağdam, Laçın, Ayulah ve Kelbecer bölgelerine dağıtıldılar. 1947 yılı Aralık ayının 10'inde Azerbaycan Cumhuriyeti'nin başkenti Bakü'de Hazar Denizi kıyısındaki bir askeri kampa nakledildiler. Aynı ayın 23'ünde kendilerine askeri kıyafetler verildi ve Azerbaycan Cumhuriyeti subaylarının gözetiminde günde sekiz saat askeri eğitim aldılar. Aynı zamanda, okuryazar olan bazı yoldaşları tarafından her gün dört saat boyunca Kürtçe dersleri verildi.

Cafer Bakırov'un Barzani'nin yoldaşlarına yönelik kötü muamelesinin ardından, askeri kampın 1948 yılı Ağustos ayının 29'ünde Azerbaycan Cumhuriyeti'nden Özbekistan Cumhuriyeti'nin başkenti Taşkent yakınlarındaki Çırçık topluluğuna taşınmasına karar verildi ve orada askeri eğitime devam ettiler. 

1949 yılının Mart ayında, yoldaşlarıyla birlikte grup ve takım halinde trenle Sovyetler Birliği'nin kolektif köylerine dağıtıldılar ve kolhoz tarlalarında (halkın devletten kiraladığı ve daha sonra devlet payını ödediği topraklar) çalıştılar. 

General Barzani'nin Stalin'e gönderdiği birçok mektuptan ve büyük çabalardan sonra, nihayet Stalin'in eline Barzani'nin yoldaşlarının çektiği acıları anlattığı bir mektup ulaştı. Stalin derhal Barzani'nin yoldaşlarının durumunu araştırmak için bir komite kurulması talimatını verdi. Komitenin nihai kararı hepsinin Vrevitski şehrinde toplanması oldu. Bu nedenle Abdullah Mel Hasan, 1951 yılının Kasım ayında Sovyetler Birliği'ndeki Vrevitski şehrine gitti.

1958 yılında Abdülkerim Kasım başkanlığında Irak Cumhuriyeti kurulduğunda, Abdullah Mel Hasan 1959 yılı Nisan ayının 16'unda yoldaşlarıyla birlikte Grozni gemisiyle Irak Cumhuriyeti'nin güneyindeki Basra limanı üzerinden Kürdistan'a geri döndü.

Kaynaklar:

1- Hamid Gevheri, Barzani Madalyası En Yüksek Onur Ödülü, Birinci Cilt, (Erbil- Hacı Haşim Matbaası- 2015).

2- Hamid Gerdi, Tarihçe Özeti, Birinci baskı, (Erbil- Aras Yayın ve Dağıtım Kurumu- Eğitim Bakanlığı Matbaası- 2004).

3- Şaban Ali Şaban, Bazı Siyasi ve Tarihi Bilgiler, Üçüncü baskı, (Erbil- Rojhelat Matbaası- 2013).

4- Ömer Faruki, Serdar Dana Merhum Molla Mustafa Barzani'nin Yaşamı ve Mücadelesi, İkinci baskı, (Erbil- Eğitim Bakanlığı Matbaası- 2002).

5- Abdurrahman Mela Habib Ebubekir, 1931- 1991 Arasında Barzan Aşireti, Birinci baskı, (Erbil- Kültür Bakanlığı Matbaası- 2001).

6- Abdullah Gafur, Erbil Coğrafya Sözlüğü, (Erbil- Kürt Akademisi Yayınları- Hacı Haşim Matbaası- 2015).

7- Karwan Muhammed Mecid, Mahabad'dan Sovyetlere Barzaniler, Birinci baskı, (Süleymaniye- Peywend Matbaası- 2011).

8- Şehit Komutan Haso Mirxan Jajoki'nin Notlarından, Barzani ile 62 Gün, Barzanilerin Sovyetler Birliği'ne Gidişi, Birinci baskı, (Erbil- Kültür Bakanlığı Matbaası- 1997).

9- Leys Abdülmuhsin Cevad El-Zübeydi, Irak'ta 1958 Temmuz 14 Devrimi, (Bağdat- Dar El-Reşid Yayını- 1979).

10- Mesud Barzani, Barzani ve Kürt Özgürlük Hareketi 1931- 1958, (Duhok- Xebat Matbaası- 1998). 

11- Necef Kulu Pesyan, Kanlı Mahabad'dan Aras Kıyılarına, Çev. Şevket Şeyh Yezdin, Birinci baskı, (Pirmam- Kürdistan Demokrat Partisi Altın Jübilesi- 1996).

12- Kürdistan Demokrat Partisi Ansiklopedisi Arşivi.