Biyografi

Ali Muhammed Qurtas, 1930 yılında Erbil ilinin Mergesor ilçesine bağlı Lîrebir köyünde doğmuştur. 1983 yılında Barzanilerin Enfal'inden sonra İran'a göç etmiştir. 1993 yılında Güney Kürdistan'a geri dönmüş ve kendi köyü olan Lîrebir'de ikamet etmiştir, 2005 yılında vefat etmiş ve Lîrebir köyünde toprağa verilmiştir.

Mücadele Hayatı

22 Mayıs 1947 tarihinde General Mustafa Barzani'ye Sovyetler Birliği'ne gidişinde eşlik etmiş, Kotol (Qotur) Savaşı ve Mako Köprüsü Savaşı'na katılmış, büyük zorluk ve yorgunlukların ardından 18 Haziran 1947 tarihinde İran ile Sovyetler Birliği sınırında yer alan Aras Nehri üzerinden Sovyetler Birliği'ne geçmiştir.

Sovyetler Birliği'ne ulaştıktan sonra, 19 Haziran 1947 tarihinde tüm yoldaşlarıyla birlikte Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Nahçıvan şehrinde, dikenli tellerle çevrili üstü açık bir toplulukta kırk gün boyunca tutulmuşlar, bir grup asker tarafından gözetim altında tutulmuş, yiyecek, giyecek ve hareket etme açısından savaş esiri muamelesi görmüşlerdir. Daha sonra Sovyet hükümetinin kararıyla Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Ağdam, Laçın, Ayolax ve Kelbecer bölgelerine dağıtılmışlardır. 10 Aralık 1947 tarihinde Azerbaycan Cumhuriyeti'nin başkenti Bakü'de Hazar Denizi kıyısındaki bir askeri kampa nakledilmişler ve aynı ayın 23 tarihinde kendilerine askeri üniforma verilerek Azerbaycan Cumhuriyeti subaylarının gözetiminde günde sekiz saat askeri eğitim almışlardır. Aynı zamanda, gün içinde dört saat boyunca okuma yazması olan bazı yoldaşları tarafından kendilerine Kürtçe öğrenme dersleri verilmiştir.

Cafer Bağırov'un Barzani'nin yoldaşlarına yönelik kötü muamelesinin ardından, askeri kampın 29 Ağustos 1948 tarihinde Azerbaycan Cumhuriyeti'nden Özbekistan'ın başkenti Taşkent yakınlarındaki Çırçık topluluğuna taşınmasına karar verilmiş ve orada askeri eğitime devam etmişlerdir. 

Mart 1949 ayında yoldaşlarıyla birlikte grup ve bölükler halinde trenle Sovyetler Birliği'nin kolektif köylerine (kolhozlar) dağıtılmış ve orada (halkın hükümetten kiraladığı ve daha sonra bir kısmını hükümete verdiği arazilerde) çalışmışlardır. 

General Barzani'nin Stalin'e gönderdiği birçok mektuptan ve büyük çabalardan sonra, sonunda Barzani'nin yoldaşlarının yaşadığı sıkıntıları anlattığı bir mektup Stalin'in eline ulaşır. Stalin derhal Barzani'nin yoldaşlarının durumunu incelemek üzere bir heyet kurulması talimatını verir ve heyetin kararı hepsinin Vriviski şehrinde toplanması yönünde olur, bu nedenle adı geçen kişi Kasım 1951 ayında Sovyetler'deki Vriviski şehrine gider.

1958 yılında Abdülkerim Kasım başkanlığında Irak Cumhuriyeti kurulur, adı geçen kişi 16 Nisan 1959 tarihinde yoldaşlarıyla birlikte Grozni gemisiyle Basra limanı üzerinden Güney Irak'taki Irak Cumhuriyeti'ne, Kürdistan'a geri dönmüştür.

1963 yılında Eylül Devrimi'nin peşmerge güçlerine katılmış ve peşmerge olmuştur. 1984 yılında Gulan Devrimi'nin peşmerge güçlerine tekrar katılmış ve peşmerge olmuştur, 2005 yılında vefat etmiş ve Lîrebir köyünde toprağa verilmiştir.

Kaynaklar:

1- Hamid Gevheri, Barzani Madalyası En Yüksek Onur Ödülü, Birinci Cilt, (Erbil- Hacı Haşim Matbaası- 2015).

2- Hamid Gerdi, Tarihçe Özeti, Birinci Basım, (Erbil- Aras Basım ve Yayın Kurumu- Eğitim Bakanlığı Matbaası- 2004).

3- Şaban Ali Şaban, Bazı Siyasi ve Tarihi Bilgiler, Üçüncü Basım, (Erbil- Rojhilat Matbaası- 2013).

4- Ömer Faruki, Serdar Dana Merhum Molla Mustafa Barzani'nin Hayatı ve Mücadeleleri, İkinci Basım, (Erbil- Eğitim Bakanlığı Matbaası- 2002).

5- Abdurrahman Mela Habib Ebubekir, 1931- 1991 Arasında Barzan Aşireti, Birinci Basım, (Erbil- Kültür Bakanlığı Matbaası- 2001).

6- Abdullah Gafur, Erbil Coğrafya Sözlüğü, (Erbil- Kürt Akademisi Yayınları- Hacı Haşim Matbaası- 2015).

7- Karwan Muhammed Mecid, Mahabad'dan Sovyetlere Barzaniler, Birinci Basım, (Süleymaniye- Peywend Matbaası- 2011).

8- Şehit Komutan Heso Mirxan Cajoki'nin Hatıralarından, Barzani ile 62 Gün Barzanilerin Sovyetler Birliği'ne Gidişi, Birinci Basım, (Erbil- Roşenbiri Matbaası- 1997).

9- Leys Abdülmuhsin Cevad El-Zübeydi, Irak'ta 14 Temmuz 1958 Devrimi, (Bağdat- Dar El-Reşid Yayıncılık- 1979).

10- Mesud Barzani, Barzani ve Kürt Özgürlük Hareketi 1931- 1958, (Duhok- Xebat Matbaası- 1998). 

11- Necef Guli Pesyan, Kanlı Mahabad'dan Aras Kıyılarına, Çev. Şevket Şeyh Yezdin, Birinci Basım, (Pirmam- Kürdistan Demokrat Partisi Altın Jübilesi- 1996).

12- Kürdistan Demokrat Partisi Ansiklopedisi Heyeti Arşivi.