Geçen yüzyılın yetmişli yıllarının sonunda, Güney Kürdistan'daki Kürt ulusal özgürlük hareketi, silahlı mücadele ve gizli örgütlenme açısından yeni bir aşamaya başlamıştı. 1979 yılı, tarihte Gulan Devrimi için bir dönüm noktası olarak kabul edilir. Devrimin faaliyetleri, Güney Kürdistan'ın birçok bölgesini kapsayacak şekilde genişlemişti. Devrimin Baas rejiminin askeri ve istihbarat kurumlarına yönelik ani saldırı ve baskınlarının arkasında stratejik hedefler vardı. Elbette en belirgin hedef, Irak rejimine devrimin yeniden başladığını hatırlatmak, Peşmerge'nin güç ve yeteneğini göstermek ve hükümet güçlerini, Peşmerge'nin her zaman ve her yerde o güçlere bel kıran darbeler indirebileceği konusunda korkutmaktı.

Kürdistan Peşmerge güçleri, özel gruplar ve timler halinde Doğu Kürdistan'dan Güney Kürdistan'a doğru sınırı geçiyor ve hükümetin kontrolündeki bölgelerin derinliklerine sızıyorlardı. Gerilla faaliyetleri için sağlam planlar hazırlıyor ve hükümet güçlerine ani baskınlar düzenliyorlardı. Doktor Abdurrahman Zarari komutasındaki dokuz Peşmerge'den oluşan bir güç, 1979 kışında Dolemerian bölgesine ulaştı; Derane, Kevegund ve Kunemar köylerinde konakladılar. Diana nahiyesinde bir gerilla eylemi planlamak ve gerçekleştirmek için Derane köyünde üç gün kaldıktan sonra, bölgenin askeri ve güvenlik durumunu öğrenmesi için bir kadını Diana kasabasına gönderdiler. Kadın söz konusu kasabayı ziyaret edip görevini yerine getirdikten sonra geri döndü ve Peşmerge'ye bölgedeki durumu açıkladı. Peşmerge gücü hemen hazırlıklarını yaptı ve Kunemar köyü yoluyla Diana'dan birkaç kilometre uzaklıktaki Delzian kontrol noktasına ulaştı, ardından gizli örgütlerden (Hacı Fettah Beg) Delzi adlı bir rehber eşliğinde ilerlediler.

Peşmerge gücü kasabaya ulaştığında önce saklanmak için uygun bir yer olduğu için Hıristiyan mezarlığına yöneldi. Ardından büyük bir dikkatle kasabanın Kone Diana denilen mahallelerinden birine sızdılar. Yarım saat boyunca orada durdular ve eylem planının nasıl uygulanacağını tartıştılar. Eylemin yapılacağı yer, rejimin kiralık bir haininin evine saldırı düzenlemekti. Ancak yolda, Diana vadisinde hükümet güçlerinin kurduğu bir askeri kontrol noktası vardı. Peşmerge gücü eylem yerine doğru harekete geçip iki kola ayrıldığında, bir kolu yolun üst tarafını, diğer kolu ise yolun alt tarafını tuttu. Yaklaşır yaklaşmaz hükümet gücü ateş açtı ve Peşmergeler de karşılık verdi. Çatışma şiddetlendi ve bir süre devam etti, ardından iki tank çatışma yönüne geldi ve onlar da çatışmaya dahil oldu. Ancak Peşmergeler, hükümetin daha fazla güçle karşılık vereceği için bölgede uzun süre kalmanın iyi sonuç vermeyeceğini anladılar ve bu nedenle bölgeden ayrılmaya karar verdiler. Takip eden günlerde Peşmerge'nin edindiği bilgilere göre, hükümet gücünün aralarında üst düzey subayların da bulunduğu ölü ve yaralıları vardı, ancak sayıları bilinemedi. Peşmerge gücünden ise biri şehit oldu ve naaşı hükümetin eline geçti.

Bu eylem, her ne kadar bir Peşmergenin şehit düşmesiyle sonuçlansa da, Soran ve Diana bölgesindeki Baas kurumlarının kalbine büyük bir korku ve panik saldı ve Diana ile Kürdistan'ın diğer bölgelerinin işgalci için asla güvenli bir yer olmayacağını bir kez daha kanıtladı.

Kaynaklar:

1- Mesud Barzani, Barzani ve Kürt Özgürlük Hareketi, Dördüncü Cilt, 19975- 1990 Gulan Devrimi, İkinci Bölüm, Birinci Baskı, (Roksana Matbaası- 2021).

2- Sefer Yusuf Mirhac Jajoki, Şehit Doktor Abdurrahman Zarari (Hayatı ve Peşmergeliğinden bir kesit), (Danishfer Matbaası- Erbil- 2022).