Biyografi

Hadi Hasko İbrahim, 1928 yılında Erbil ilinin Mergesor ilçesine bağlı Piran nahiyesine bağlı Vaji köyünde doğdu. Birinci Barzani Devrimi'nin başarısızlığı ve Şeyh Ahmed Barzani ile çok sayıda Barzani ailesinin Türkiye Kürdistanı'na sığınmasının ardından, kendisi 21 Haziran 1932 tarihinde ailesiyle birlikte Türkiye Cumhuriyeti'ne göç etti. Ancak 1933 yılında Türk yetkililerin Şeyh Ahmed Barzani'yi Irak hükümetine teslim etmesiyle, diğer aileler gibi onlar da Güney Kürdistan'a döndüler. Babası Hasko, 1935 yılında Geli Şekêtu'da şehit düştü.

 Sovyetler Birliği'nde eğitim görmüş ve tarım bölümünden enstitü diploması almıştır. Hem Kürtçe hem de Rusça bilmekteydi. 12 Mayıs 1966 tarihinde Baskê Derê savaşında şehit düşmüş ve Bêşê geçidine defnedilmiştir.

Mücadele Geçmişi

1943 yılında İkinci Barzani Devrimi saflarına katıldı ve savaşlarda yer aldı. 19 Ağustos 1945 tarihinde Irak askeri örfi mahkemesinin kararıyla tüm taşınır ve taşınmaz mal varlığına el konuldu. 5 Eylül 1945 tarihinde Meydan Morik polis karakolunun ele geçirilmesine katıldı. İkinci Barzani Devrimi'nin başarısızlığının ardından, 11 Ekim 1945 tarihinde ve İkinci Barzani Devrimi'nin başarısızlığından sonra, birlikte Mustafa Barzani ve yoldaşlarıyla beraber Doğu Kürdistan'a geçtiler. Mahabad'da Kürdistan Demokratik Cumhuriyeti'nin kurulmasının ardından, 31 Mart 1946 tarihinde Barzan gücü bünyesinde cumhuriyeti savundu.

 Kürdistan Demokratik Cumhuriyeti'nin çöküşünden sonra 3 Mart 1947 tarihinde Nelos ve Miyandoab savaşlarına katıldı. Ayrıca, 19 Nisan 1947 tarihinde (Hakkâri ve Berazgir ovası yolu üzerinden) Türkiye Kürdistanı topraklarından geçerek Şirvan ve Mizuri bölgesine dönen Peşmergeler arasındaydı.

Dönüşlerinden sonra, General Mustafa Barzani 6 Mayıs 1947 tarihinde Erguş köyünde yoldaşlarıyla bir toplantı yaparak onları kalma veya Sovyetler Birliği'ne doğru gitme konusunda serbest bıraktı. Orada tüm yoldaşları devam etme ve Sovyetler Birliği'ne gitme kararı aldılar. 23 Mayıs 1947 tarihinde General Mustafa Barzani 'ye Sovyetler Birliği yolunda eşlik etti ve Kutur geçidi savaşı ile Maku köprüsü savaşlarına katıldı. Çok büyük zorluklar ve yorgunluklardan sonra, 18 Haziran 1947 tarihinde İran ile Sovyetler Birliği arasındaki sınırda yer alan Aras Nehri'ni geçerek Sovyetler Birliği'ne ulaştı.

Sovyetler Birliği'ne ulaştıktan sonra, 19 Haziran 1947 tarihinde tüm yoldaşlarıyla birlikte Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Nahçıvan şehrinde, etrafı dikenli tellerle çevrili açık bir kampta kırk gün boyunca tutuldular. Bir grup asker tarafından korunuyorlardı ve yiyecek, giyim ve hareket serbestliği açısından savaş esiri muamelesi gördüler. Daha sonra Sovyet hükümetinin kararıyla Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Ağdam, Laçın, Ayulah ve Kelbecer bölgelerine dağıtıldılar. 10 Aralık 1947 tarihinde Azerbaycan Cumhuriyeti'nin başkenti Bakü'de Hazar Denizi kıyısındaki bir askeri kampa nakledildiler. Aynı ayın 23 tarihinde kendilerine askeri üniformalar verildi ve Azerbaycan Cumhuriyeti subaylarının gözetiminde günde sekiz saat askeri eğitim aldılar. Aynı zamanda, günün dört saati boyunca okuma yazması olan bazı yoldaşları tarafından onlara Kürtçe dil eğitimi verildi.

Cafer Bağırov'un yoldaşlarına yönelik kötü muamelesinin ardından, askeri kampın 29 Ağustos 1948 tarihinde Azerbaycan Cumhuriyeti'nden Özbekistan Cumhuriyeti'nin başkenti Taşkent yakınlarındaki Çerçuk topluluğuna taşınmasına karar verildi ve orada askeri eğitime devam ettiler.

1949 Mart ayında yoldaşlarıyla birlikte grup grup trenle Sovyetler Birliği'nin kooperatif köylerine dağıtıldılar ve kolhoz tarlalarında (halkın hükümetten kiraladığı ve daha sonra bir kısmını hükümete verdiği arazilerde) çalıştırıldılar.

Büyük bir çabadan ve General Mustafa Barzani tarafından Stalin'e gönderilen birçok mektuptan sonra, sonunda Stalin'in eline bir mektup ulaştı ve bu mektupta Barzani yoldaşlarının yaşadığı sıkıntıları anlatıyordu. Stalin derhal Barzani'nin yoldaşlarının durumunu araştırmak için bir komisyon kurulmasına karar verdi ve komisyonun nihai kararı hepsinin Vriviski şehrinde toplanması yönünde oldu. Bu nedenle, 1951 Kasım ayında Sovyetler'deki Vriviski şehrine gitti.

Irak'ta 14 Temmuz 1958 devriminden sonra ve General Mustafa Barzani'nin dönüşüyle birlikte, 25 Şubat 1959 tarihinde, üçüncü ve yedinci maddeler ile onuncu maddenin (a) bendi ve (11) maddesinin uygulanması uyarınca, 1959 tarihli ve 19 sayılı değiştirilmiş yasaya dayanılarak, kendisi ve yoldaşları genel aftan yararlandılar.

1958 yılında Abdülkerim Kasım başkanlığındaki Irak Cumhuriyeti kuruldu. Kendisi 16 Nisan 1959 tarihinde yoldaşlarıyla birlikte Grozni gemisiyle Basra limanı üzerinden Irak Cumhuriyeti'nin güneyinden Kürdistan'a döndü. 

1959 yılında Musul'daki şeker fabrikasının müdürüydü. 1961 yılında Eylül Devrimi'ne katıldı. Aynı yıl Pires Dağı, Gerê ve Baskê Derê savaşlarında yer aldı ve 14 Haziran 1963 tarihinde 15 numaralı gün Seri Akre savaşına katıldı. Ayrıca General Mustafa Barzani tarafından Geli Zenta'nın üst kısmındaki Seri Sade Peşmergelerinin komutanlığı kendisine verildi. 4 Ağustos 1963 tarihinde Barzan savaşına ve 6 Ağustos 1963 tarihinde Rezani savaşına katıldı. 1965 yılında tabur komutanıydı ve 1965 yılında Rewanduz cephesi savaşına katıldı. 12 Mayıs 1966 tarihinde Baskê Derê savaşında şehit düştü ve Bêşê geçidine defnedildi.

Kaynakça:
  1. Kürdistan Demokratik Partisi Ansiklopedisi arşivi.
  2. Kürdistan Bölgesel Hükümeti, Planlama Bakanlığı, Kürdistan Bölgesi idari birimleri ve il nüfusları ile hane sayıları, Erbil, 2009.
  3. Hamid Gerdi, Tarihçe özeti, birinci baskı, (Erbil - Aras Basım ve Yayın Kurumu - Eğitim Bakanlığı matbaası - 2004).
  4. Haydar Faruk El-Samarrai, Ziya Cafer ve Irak'taki Siyasi ve Ekonomik Rolü, (Londra – Dar-ül Hikme - 2016).
  5. Sefer Yusuf Mirxan, Peşmerge annesi Felek Mirxan hayatını kaybetti, Xebat gazetesi, Kürdistan Demokrat Partisi'nin yayın organı, sayı 5371, Erbil, 17 Ekim 2017.
  6. Şaban Ali Şaban, Bazı Siyasi ve Tarihi Bilgiler, üçüncü baskı, (Erbil - Rojhilat Matbaası - 2013), s. 38.
  7. Salih Yusuf Sufi, Kürdistan ve Dünya Kronolojisi, birinci baskı, üçüncü cilt, (Duhok - Duhok İl Matbaası – 2013).
  8. Salih Yusuf Sufi, Kürdistan ve Dünya Kronolojisi, birinci baskı, ikinci cilt, (Duhok - Duhok İl Matbaası - 2013).
  9. Ömer Faruki, Serdar Dana Merhum Molla Mustafa Barzani'nin Hayatı ve Mücadelesi, ikinci baskı, (Erbil - Eğitim Bakanlığı Matbaası - 2002).
  10. Abdurrahman Molla Habib Ebubekir, 1931- 1991 Arasında Barzan Aşireti, birinci baskı, (Erbil - Kültür Bakanlığı Matbaası - 2001).
  11. Abdullah Gafur, Erbil Coğrafya Sözlüğü, (Erbil - Kürdistan Akademisi Yayınları - Hacı Haşim Matbaası - 2015).
  12. Abdullah Ahmet Resul Pıştderi, Eylül Devrimi'ndeki Anılarımın Eki, ikinci cilt, (Süleymaniye - Şehit Azad Hewrami Matbaası - 2007).
  13. Karwan Muhammed Mecid, Mahabad'dan Sovyetler'e Barzaniler, birinci baskı, (Süleymaniye - Peywend Matbaası - 2011).
  14. Hetaw Dergisi, sayı 154, altıncı yıl, Erbil, Kürdistan Matbaası, Cuma, 15 Nisan 1959.
  15. Leys Abdülmuhsin Cevad El-Zübeydi, Irak'ta 14 Temmuz 1958 Devrimi, (Bağdat - Darürreşid Yayınları - 1979).
  16. Mesud Barzani, Barzani ve Kürt Özgürlük Hareketi 1931- 1958, (Duhok - Xebat Matbaası - 1998).
  17. Mesud Barzani, Barzani ve Kürt Özgürlük Hareketi 1961- 1975, üçüncü cilt, birinci bölüm, (Erbil - Eğitim Bakanlığı Matbaası - 2004).
  18. Necef Kulu Pesyan, Kanlı Mahabad'dan Aras Kıyıları'na, Çev. Şevket Şeyh Yezdin, birinci baskı, (Pirmam - Kürdistan Demokrat Partisi Altın Jübilesi - 1996)..