Hoşevi Bıhşaşi, 1933 yılında Erbil ilinin Mergesor ilçesine bağlı Şirvan-ı Mezin nahiyesinin Bıhşaşi köyünde dünyaya gelmiştir. Sovyetler Birliği'nde eğitim görmüş ve tarım bölümünden enstitü diploması almıştır. 1959 yılında Musul Tarım Müdürlüğü'nde mühendis yardımcısı olarak memuriyete başlamıştır. Hem Kürtçe hem de Rusça bilmekteydi.
Mücadele Tarihi1943 yılında İkinci Barzani Devrimi saflarına katılmış ve savaşlarda yer almıştır. 19 Ağustos 1945 tarihinde Irak askeri örfi mahkemesinin kararıyla tüm menkul ve gayrimenkul varlıklarına el konulmuştur.
İkinci Barzani Devrimi'nin başarısızlığının ardından 11 Ekim 1945 tarihinde Doğu Kürdistan'a geçmiş, 31 Mart 1946 tarihinde Mahabad'daki Kürdistan Demokratik Cumhuriyeti ordusuna bağlı Barzani kuvvetlerinde peşmerge olmuştur. 29 Nisan 1946 tarihinde Sakız bölgesindeki Karava Savaşı'na ve 3 Mayıs tarihinde Mıl-Qereni Savaşı'na katılmıştır.
Kürdistan Demokratik Cumhuriyeti'nin yıkılmasından sonra 3 Mart 1947 tarihindeki Nelos Savaşı'nda, 13 Mart 14 tarihinde Guçar Savaşı'nda, 19 Mart tarihinde ise Neğade ve Şino savaşlarında yer almıştır. 19 Nisan 1947 tarihinde (Hakkâri ve Barazgir Ovası yoluyla) Kuzey Kürdistan topraklarından geçerek Şirvan ve Mizuri bölgesine dönen peşmergeler arasındaydı.
Dönüşlerinden sonra, General Mustafa Barzani 6 Mayıs 1947 tarihinde Ergoş köyünde yoldaşlarıyla bir toplantı yapmış ve onları ya orada kalmaları ya da Sovyetler Birliği'ne gitmeleri konusunda serbest bırakmıştır. Oradaki tüm yoldaşları yola devam etme ve Sovyetler Birliği'ne gitme kararı almışlardır. 23 Mayıs 1947 tarihinde General Mustafa Barzani'ye Sovyetler Birliği'ne giden yolda eşlik etmiş, Geliyê Qetûr Savaşı ve Mako Köprüsü Savaşı'na katılmıştır. Büyük zorluklar ve yorgunluktan sonra, 18 Haziran 1947 tarihinde İran ile Sovyetler Birliği sınırını oluşturan Aras Nehri üzerinden Sovyetler tarafına geçmiştir.
Sovyetler Birliği'ne ulaştıktan sonra, 19 Haziran 1947 tarihinde tüm yoldaşlarıyla birlikte Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Nahçıvan şehrinde dikenli tellerle çevrili üstü açık bir alanda kırk gün boyunca tutulmuşlar, askerler tarafından nöbet tutulmuş ve yiyecek, kıyafet ile hareket serbestliği açısından savaş esiri muamelesi görmüşlerdir. Daha sonra Sovyet hükümetinin kararıyla Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Ağdam, Laçın, Ayvalak ve Kelbecer bölgelerine dağıtılmışlardır. 10 Aralık 1947 tarihinde Azerbaycan Cumhuriyeti'nin başkenti Bakü'deki Hazar Denizi kıyısında bir kışlaya nakledilmişler, 23 Aralık ayında kendilerine askeri üniforma verilmiş ve Azerbaycan Cumhuriyeti subaylarının gözetiminde günde sekiz saat askeri eğitim görmüşlerdir. Aynı zamanda günde dört saat boyunca okuma yazma bilen bazı yoldaşları tarafından kendilerine Kürtçe eğitim verilmiştir.
Cafer Bağırov'un yoldaşlarına yönelik kötü muamelesinden sonra, 29 Ağustos 1948 tarihinde askeri kampın Azerbaycan Cumhuriyeti'nden Özbekistan Cumhuriyeti'nin başkenti Taşkent yakınlarındaki Çırçık topluluğuna taşınmasına karar verilmiş ve orada da askeri eğitime devam etmişlerdir.
Mart 1949 ayında yoldaşlarıyla birlikte gruplar halinde trenle Sovyetler Birliği'nin kolektif köylerine (kolhoz) dağıtılmışlar ve (halkın devletten kiraladığı ve daha sonra devlete payını verdiği arazilerde) çalışmışlardır.
General Barzani'nin Stalin'e gönderdiği birçok mektup ve büyük çabalardan sonra, nihayet Stalin'e bir mektup ulaşır ve bu mektupta Barzani yoldaşlarının yaşadığı sıkıntıları anlatır. Stalin derhal Barzani'nin yoldaşlarının durumunu incelemek üzere bir komite kurulması talimatını verir ve komitenin kararı hepsinin Vriviski şehrinde toplanması yönünde olur. Bu nedenle kendisi 1951 yılının Kasım ayında Sovyetler Birliği'ndeki Vriviski şehrine gider.
14 Temmuz 1958 devriminden ve General Mustafa Barzani'nin dönüşünden sonra, 25 Şubat 1959 tarihinde, üçüncü ve yedinci maddeler ile onuncu maddenin (a) bendi ve 11 sayılı maddenin uygulanmasıyla, 1959 yılında değiştirilen 19 sayılı yasaya dayanılarak, kendisi ve yoldaşları genel aftan yararlanmışlardır.
1958 yılında Abdülkerim Kasım liderliğinde Irak Cumhuriyeti kurulur. Kendisi 16 Nisan 1959 tarihinde yoldaşlarıyla birlikte Grozya gemisiyle Basra limanı üzerinden Irak Cumhuriyeti'nin güneyine, oradan da Kürdistan'a dönmüştür.
1961 yılında Eylül Devrimi'ne katılmış ve yüzbaşı rütbesine ulaşmıştır. Rikanî savaşlarına katılmıştır. 25 Temmuz 1962 tarihinde Merge'de şehit düşmüş ve orada toprağa verilmiştir.
Kaynaklar:- Kürdistan Demokratik Partisi Ansiklopedisi Arşivi.
- Hamid Gerdi, Puxtey Mêjûname (Tarih Özeti), Birinci Baskı, (Erbil - Aras Basım ve Yayın Kurumu - Eğitim Bakanlığı Matbaası - 2004).
- Haydar Faruk El-Samarrai, Ziya Cafer ve Irak'taki Siyasi ve Ekonomik Rolü, (Londra – Darul Hikme - 2016).
- Şaban Ali Şaban, Bazı Siyasi ve Tarihi Bilgiler, Üçüncü Baskı, (Erbil - Rojhilat Matbaası - 2013).
- Şevket Şeyh Yezdin, Peşmergenin Altın Jübilesi, (Pirmam - Xebat Matbaası - 1996).
- Ömer Faruki, Serdar Dana: Merhum Molla Mustafa Barzani'nin Hayatı ve Mücadeleleri, İkinci Baskı, (Erbil - Eğitim Bakanlığı Matbaası - 2002).
- Abdurrahman Mela Habib Ebubekir, Barzan Aşireti 1931- 1991 Arasında, Birinci Baskı, (Erbil - Kültür Bakanlığı Matbaası - 2001).
- Karwan Muhammed Mecid, Barzaniler Mahabad'dan Sovyetlere, Birinci Baskı, (Süleymaniye - Peywend Matbaası - 2011).
- Şehit Komutan Hasso Mirhan Jajoki'nin anılarında, Barzani ile 62 Gün, Barzanilerin Sovyetler Birliği'ne Gidişi, Birinci Baskı (Erbil - Kültür Matbaası - 1997).
- Leys Abdülmuhsin Cevad El-Zübeydi, Irak'ta 14 Temmuz 1958 Devrimi, (Bağdat - Darur Raşid Yayınları - 1979).
- Mesud Barzani, Barzani ve Kürt Özgürlük Hareketi 1931-1958, (Duhok - Xebat Matbaası - 1998).
- Mesud Barzani, Barzani ve Kürt Özgürlük Hareketi 1961- 1975, Üçüncü Cilt, Birinci Bölüm, (Erbil - Eğitim Bakanlığı Matbaası - 2004).
- Necef Kulu Pesian, Kanlı Mahabad'dan Aras kıyılarına kadar, Çeviren: Şevket Şeyh Yezdin, birinci baskı, (Pirmam - Kürdistan Demokrat Partisi Altın Jübilesi - 1996).