Nebaz adıyla bilinen ekonomist ve siyasetçi Hüsrev Tevfik Fethullah, 1948 yılında Irak Komünist Partisi'nin örgütlenme sorumlusu, 1955 yılında Süleymaniye'de Irak Komünist Partisi liderlik üyesi olmuş, 1956 yılında ikinci birleşmede Kürdistan Demokratik Birlik Partisi'nin merkez komite üyesi olmuş, 1959 yılında aşırı solculuk nedeniyle Dördüncü Kongrede Kürdistan Demokratik Partisi - Irak kongre temsilcileri tarafından partiden uzaklaştırılmıştır.

Biyografi

Hüsrev Tevfik Fethullah 1930 yılında Süleymaniye'de doğmuştur. Kürdistan Demokratik Partisi merkez komite üyesi olan mühendis Dara Tevfik Fethullah'ın (1932-1980) kardeşidir. 1948 yılında Bağdat Yüksek Öğretmen Okulu öğrencisiydi ancak siyasi faaliyetlerle meşgul olması nedeniyle öğrenimini tamamlayamamıştır. 1949 yılında Bağdat Ticaret Koleji'ne kabul edilmiş ve ekonomi ve ticaret lisans derecesini almıştır. 1960-1962 yılları arasında Irak Cumhuriyeti Planlama Bakanlığı'nda muhasebe müdürü olarak görev yapmıştır. 1961 yılında siyasi faaliyetleri nedeniyle Irak Cumhuriyeti yetkilileri tarafından tutuklanmıştır. 1970 yılında Irak hükümetinin Kuzey İşleri Bakanlığı'nda Planlama ve Takip Genel Müdürü olmuştur. 1971 yılında Bağdat şehrinde Irak Cumhuriyeti Tütün Tekeli Genel Müdürü olarak görev yapmıştır. 11 Ağustos 2004 Çarşamba günü Bağdat şehrinde vefat etmiş ve orada defnedilmiştir. Hem Kürtçe hem de Arapça dillerini bilmekteydi.

Mücadele Tarihi‌

Hüsrev Tevfik Fethullah 1956 yılında bir grup Irak Komünist Partisi üyesi ile birlikte Kürdistan Demokratik Birlik Partisi'ne katılmış, 1956 yılında ikinci birleşmede Kürdistan Demokratik Birlik Partisi'nin merkez komite üyesi olmuş, 1957-1958 yılları arasında Kürdistan Demokratik Birlik Partisi 1. Şube Komitesi sorumlusu olmuş, 1957 yılında üçüncü birleşmede tekrar Kürdistan Demokratik Birlik Partisi'nin merkez komite üyesi olmuş ve 1959 yılında Kürtçe yayınlanan Birayeti (Kardeşlik) gazetesinin imtiyaz sahibi olmuştur.

8 Mart 1959 tarihinde Albay Abdülvehhab Şevvaf'ın (1916-1959) Tuğgeneral Abdülkerim Kasım'a (1914-1963) karşı isyanında, Zaho ve Duhok kasabalarındaki gösterilere liderlik etmiş, Kürdistan Demokratik Birlik Partisi taraftarlarından oluşan silahlı bir güce komuta ederek Musul şehrine doğru saldırı düzenlemiştir.

30 Haziran 1959 tarihinde Bağdat'taki ikinci konferansta, aşırı solculuk nedeniyle liderlik kademesinden Dördüncü Kongre 'ye kadar uzaklaştırılmış ve aynı yıl Kürdistan Demokratik Partisi - Irak'ın Dördüncü Kongresi'nde aşırı solculuk nedeniyle kongre temsilcileri tarafından partiden uzaklaştırılmıştır.

Tutuklanmasının ardından, 1963 yılında kardeşi Dara Tevfik'in (1932-1980) Başkanı Mustafa Barzani (1903-1979) nezdindeki girişimleri sonucu, Irak Cumhuriyeti Başbakanı Abdüsselam Muhammed Arif'e (1921-1966) serbest bırakılması için talepte bulunulmuş ve serbest bırakılmıştır.

1974 yılında Eylül Devrimi'ne katılmış ve genel mali sekreter yardımcılığına atanmıştır. 1975 yılında Eylül Devrimi 'nin yenilgisi sonrası sürgüne gitmiş ancak kısa süre sonra Güney Kürdistan'a geri dönmüş ve Bağdat'ta serbest işlerle uğraşmıştır.

11 Ağustos 2004 Çarşamba günü Bağdat şehrinde vefat etmiş ve orada defnedilmiştir. Hem Kürtçe hem de Arapça dillerini bilmekteydi.

Kaynaklar:
  1. Kürdistan Demokratik Partisi Ansiklopedisi Arşivi  
  2. Chris Kutschera, Kürt Ulusal Hareketi, çeviren: İbrahim Yunusî, ikinci baskı, (Tahran - Negah Yayınları - 1377 H.Ş).
  3. Mehdi Muhammed Kadir, Irak Kürdistanı'nın Siyasi Gelişmeleri 1945 - 1958, (Süleymaniye - Kürdistan Stratejik Araştırmalar Merkezi - 2005 Z).
  4. Cürcis Fethullah el-Muhami, Kasım Döneminde Irak: Görüşler ve Düşünceler 1958-1988, İkinci Cilt, (İsveç - Dar Nebz Basım ve Yayın - 1989 M).
  5. Habib Muhammed Kerim, Kürdistan Demokrat Partisi - Irak Tarihi (Temel Duraklar) 1946-1993, (Duhok - Hebat Matbaası - 1998 M).
  6. Refik Ali Sincari, Kürt Özgürlük Hareketi'ndeki 30 yıllık mücadelesi boyunca anıları ve düşünceleri hakkında konuşuyor, El-Şu'le Gazetesi, Kürdistan Demokrat Birliği - Irak'ın yayın organı, Sayı 5, Şubat 1984 ortaları.
  7. Şehit Dara Tevfik, Kürdistani Nwe Gazetesi, Kürdistan Yurtseverler Birliği'nin yayın organı, Sayı 7847, Yirmi Sekizinci Yıl, Süleymaniye, Perşembe, 25 Nisan 2019 Z.
  8. Abdülfettah Ali el-Butani, Badinan Bölgesi 1925-1970 Olaylar ve Siyasi Gelişmeler Üzerine Bir İnceleme, Birinci Cilt, (Erbil - Kürt Akademisi - 2017 M).
  9. Ferhat Avni, 1974 baharında Kürdistan'da savaşın yeniden başlamasına durum nasıl geldi?, Gulan Arabi Dergisi, Gulan Medya Kurumu, Sayı 28, Erbil, 25 Eylül 1998 M.
  10. Ferhat Avni, Büyük Eylül Devrimi'nin başka bir sayfasında, Gulan Arabi Dergisi, Sayı 28, Erbil, Kültür Bakanlığı Matbaası, 22 Eylül 1998 M.
  11. Ferhat Avni, "İnanç, değerler, ulusal ve insani duygular sahibi insan Hüsrev Tevfik, halkın kendisini tanıdığı gibi tanımadığı kişi", K21Dergisi, Sayı 7, Erbil, 2010 Z.
  12. Fuad Sıdık, Siyaset Kasırgası, (Erbil - Kültür Bakanlığı - Basım ve Yayın Genel Müdürlüğü - Kültür Matbaası - 2006 Z).
  13. Mustafa Salih Kerim, Kahramanların Referansları... ve Şehitlerin Öncüsü, El-İttihad Gazetesi, Kürdistan Yurtseverler Birliği'nin Merkez Gazetesi, Sayı 323, Sekizinci Yıl, Süleymaniye, Cuma, 18 Haziran 1999 M.