Biyografi

İsmail Melayehya Muhammed, 1924 yılında Erbil ilinin Mergesor ilçesine bağlı Şirvan Mezin nahiyesinin Lirê köyünde dünyaya gelmiştir. Rehime Ömer Abdullah ile evlenmiş ve Vecihe adında bir kızları olmuştur. 2004 yılında Erbil iline bağlı Diyana'da hayatını kaybetmiştir.

Mücadele Hayatı

23 Mayıs 1947 tarihinde General Mustafa Barzani ile birlikte Sovyetler Birliği'ne doğru yola çıkmış; Qetur Halkı Savaşı ve Mako Köprüsü Savaşı'na katılmıştır. Büyük zorluk ve yorgunlukların ardından 18 Haziran 1947 tarihinde İran ile Sovyetler Birliği arasındaki sınırda bulunan Aras Nehri'ni geçerek Sovyetler Birliği'ne ulaşmıştır.

Sovyetler Birliği'ne ulaştıktan sonra, 19 Haziran 1947 tarihinde tüm yoldaşlarıyla birlikte Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Nahçıvan şehrinde, dikenli tellerle çevrili açık bir kampta kırk gün boyunca tutulmuşlar; askerler tarafından nöbet tutularak gıda, giyim ve ulaşım açısından savaş esiri muamelesi görmüşlerdir. Daha sonra Sovyet hükümetinin kararıyla Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Ağdam, Laçın, Ayvılağ ve Kelbecer bölgelerine dağıtılmışlardır. 10 Aralık 1947 tarihinde Azerbaycan Cumhuriyeti'nin başkenti Bakü'de Hazar Denizi kıyısındaki bir askeri kampa nakledilmişler ve aynı ayın 23 gününde kendilerine askeri kıyafetler verilerek Azerbaycan Cumhuriyeti subaylarının gözetiminde günde sekiz saat askeri eğitim verilmiştir. Aynı zamanda okuma yazma bilen bazı yoldaşları tarafından günde dört saat süreyle Kürtçe öğrenme dersleri verilmiştir.

Cafer Bağırov'un yoldaşlarına yönelik kötü muamelesinden sonra, askeri kampın 29 Ağustos 1948 tarihinde Azerbaycan Cumhuriyeti'nden Özbekistan'ın başkenti Taşkent yakınlarındaki Çırçık yerleşkesine taşınmasına karar verilmiş ve orada askeri eğitime devam etmişlerdir.

Mart 1949 tarihinde yoldaşlarıyla birlikte grup grup trenle Sovyetler Birliği'nin kolektif köylerine dağıtılmışlar ve Kolhoz çiftliklerinde (halkın devletten kiraladığı ve daha sonra devlet payını ödediği arazilerde) çalışmışlardır.

Uzun uğraşlar ve General Barzani tarafından Stalin'e gönderilen birçok mektuptan sonra, nihayet Stalin'e ulaşan ve Barzani'nin yoldaşlarının yaşadığı sıkıntıları anlattığı bir mektup üzerine Stalin, Barzani'nin yoldaşlarının durumunu araştırmak üzere derhal bir komite kurulması talimatını vermiştir. Komitenin nihai kararı hepsinin Vrevitski şehrinde toplanması yönünde olmuş, bu nedenle adı geçen kişi Kasım 1951 tarihinde Sovyetler Birliği'ndeki Vrevitski şehrine gitmiştir.

14 Temmuz 1958 devriminden Irak'ta gerçekleşen ve General Mustafa Barzani'nin geri dönüşü sonrasında,25 Şubat 1959 tarihinde, onuncu maddenin (a) fıkrası ve üçüncü ve yedinci maddeleri ile 11 sayılı maddenin uygulanması ve 1959 yılındaki 19 sayılı değiştirilmiş yasaya dayanılarak, kendisi ve yoldaşları genel aftan yararlanmışlardır.

 1958 yılında Abdülkerim Kasım başkanlığındaki Irak Cumhuriyeti kurulmuş, adı geçen kişi 16 Nisan 1959 tarihinde yoldaşlarıyla birlikte Grozni gemisiyle Irak Cumhuriyeti'nin güneyindeki Basra Limanı üzerinden Kürdistan'a geri dönmüştür.

1961 yılında Eylül Devrimi'ne katılmış, Serpel rütbesiyle savaşlarda yer almıştır. 1975 yılında Eylül Devrimi'nin yenilgisinden sonra mülteci olarak İran'a geçmiştir. 1976 yılında Gulan Devrimi'ne katılmıştır. 1992 yılında Güney Kürdistan'a dönmüş ve 2004 yılında Erbil iline bağlı Diyana'da hayatını kaybetmiş ve orada defnedilmiştir.

Kaynakça:

  1. Kürdistan Demokrat Partisi Ansiklopedi Heyeti Arşivi

  2. Hamid Gerdi, Puxtêy Mêjûname (Tarihçe Özeti), Birinci Baskı, (Erbil - Aras Yayıncılık - Eğitim Bakanlığı Matbaası - 2004).
  3. Şehit Komutan Heso Mirxan Jajoki'nin Anılarından, Barzanilerle Sovyetler Birliği'ne gidişin 62 günü, Birinci Baskı (Erbil - Roşenbiri Matbaası - 1997).
  4. Mesud Barzani, Barzani ve Kürt Özgürlük Hareketi 1931-1958, (Duhok - Xebat Matbaası – 1998(.
  5. Barzan Devrimi şehitlerinin itibarlarının iadesine ilişkin genel af komisyonu karar metni, Rezgari dergisi, Sayı 3،2, El-Rabita Matbaası, Bağdat, 1 Nisan 1959.