Kongrenin Düzenlenme Nedeni
10 1963 tarihinde rejim, Kürdistan'a yönelik saldırılarını yeniden başlattı ve tüm silahlı kuvvetlerini savaş meydanlarına gönderdi. Bu saldırılarda rejim, bölgedeki bölgesel güçlerden de yardım aldı. Santo Paktı üyesi olan Türk ve İran hava kuvvetlerinin, Irak sınırını geçip Peşmerge mevzilerini bombalamasına izin verildi. Suriye ordusu karadan Irak'a girdi ve Badinan'da Irak ordusuna yardım etti. Sovyetler Birliği ve İngiltere gibi uluslararası güçler de Irak ordusuna yardım etmeye başladı.
Kürdistan Ordusu, kendini savunmak için çeşitli cepheler açtı ve saldırılara direndi. Bu dönemde Başkan Mustafa Barzani, KDP Siyasi Bürosuna birkaç mektup göndererek parti sekreteri İbrahim Ahmed ve Siyasi Büro'dan kendi bölgelerindeki orduya karşı birkaç saldırı gerçekleştirmelerini istedi. Ancak Siyasi Büro, özellikle İbrahim Ahmed, taleplerine yanıt vermedi ve hatta komutanların onayları olmadan hükümet güçlerine saldırmasını engelledi. Bu davranışlar, Başkan Mustafa Barzani ile İbrahim Ahmed arasında bir soğukluk yarattı.
18 1963 tarihinde Baas hükümeti ordu tarafından devrildi. Darbeden sonra Abdüsselam Arif iktidara geldi ve doğrudan devrimci liderliğe müzakere çağrısında bulundu. 1963 Aralık ayında, Başkan Barzani'nin Siyasi Büro ile istişaresinden sonra müzakereler başladı ve Süleymani Valisi Albay Abdürrezzak Mahmud, hükümet temsilcisi olarak Ranya'ya geldi ve Başkan Mustafa Barzani ile Siyasi Büro üyeleri Celal Talabani ve Nuri Şaveys ile görüştü. Görüşmeler, iki taraf arasında bir anlaşmaya ve bir bildiriye yol açtı. Anlaşma, hükümet tarafından 10 1964 tarihinde açıklandı ve bu, "devletin Kürtlerin ulusal haklarını tanıdığını" gösteriyordu.
17 1964 tarihinde İbrahim Ahmed, Aziz Şemzinî ve Ömer Mustafa Dababa Sangasar'a gelerek Başkan Barzani ile görüştüler. Toplantının sonucu, tüm tarafların 10 Şubat anlaşmasında mutabık kalması oldu. Sangasar'da bir hafta kaldıktan sonra İbrahim Ahmed ve yoldaşları Mawat'a döndüler ve burada muhalefetlerine yeniden başladılar; bu durum çok sayıda komutan ve Peşmergenin Siyasi Büro'nun planını kendisine açıklamak için Mawat'tan ayrılarak Sangasar'da Başkan Barzani'ye katılmalarına neden oldu. Peşmerge komutanlarının gelişinden sonra Başkan Barzani onlarla bir toplantı yaptı ve istişarelerin ardından, Siyasi Büro'yu takip eden tüm komutanları görevden alıp yerlerine güvenilir başka komutanlar atamaya karar verdi. Görevden alınan komutanlar Celal Talabani, Ömer Mustafa Dababa, Ali Askeri ve Kemal Müftü idi. Buna yanıt olarak İbrahim Ahmed ve Siyasi Büro, 9 1964 tarihinde Mawat'ta bir konferans düzenledi ve Başkan Mustafa Barzani'nin parti başkanlığını askıya almaya karar verdi.
Başkan Mustafa Barzani'nin askıya alınmasının ardından Peşmerge güçleri iki gruba ayrıldı. Yüksek İzleme ve Teftiş Kurulu, Kürdistan Demokrat Partisi'nin (KDP) birliğini korumak için altıncı kongrenin toplanmasını önerdi. Bu amaçla, Siyasi Büro'nun merkezi olan Mawat'ı ve başkanın merkezi olan Sangasar'ı ziyaret ettiler. Sonuç olarak, Başkan Mustafa Barzani kongreyi düzenlemeyi kabul etti, ancak Siyasi Büro kongrenin düzenlenmesinden yana değildi.
Bir kongre düzenlemek
Kongre, 1-7 1964 tarihlerinde Qaladze kasabasında, 639 delegenin katılımıyla gerçekleştirildi. Kongrenin 1 Temmuz'daki başlangıcından itibaren Başkan Mustafa Barzani, kongrenin on iki temsilcisinden oluşan bir heyeti; yani İsmail Molla Aziz, Ali Hejar, Mecid Atruşi, Ahmed Atruşi, Fatih Muhammed Dr. Emin, Jala Mahmud Beg vb. Mawat'a göndererek oradaki grubun kongreye katılmasını ve sorunlarını sunmalarını istemeye karar verdi, ancak onlar kongreye katılmayı reddettiler. Kongre birkaç gün gecikmesine rağmen çalışmalarına devam etti ve birkaç karar yayınladı; bunların en önemlileri şunlardı: devrimci liderlik konseyinin kurulması, kararlarının reddedilmesi Mawat Konferansı ve şu on dört üyenin ihraç edilmesi: İbrahim Ahmed, Nuri Şaveys, Ömer Mustafa Dababa, Seyid Aziz Seyid Abdullah Şemzinî, Celal Talabani, Ali Hamdi, Abdurrahman Zabehi, Ali Askeri, Ahmed Abdullah, Hilmi Ali Şerif, Muhammed Hacı Tah Yer, Molla Abdullah İsmail "Molla Motor", Nuri Ahmed Taha ve Ali Abdullah.
Başkan Mustafa Barzani oybirliğiyle yeniden parti lideri seçildi ve kongre delegeleri tarafından doğrudan seçilen on dört kişi ile başkan tarafından liderlik üyeleri için aday gösterilen üç kişi, yani Mustafa Karadaği, Muhammed Emin Muhammed Ali ve Ömer Şerif olmak üzere yeni bir merkez komitesi seçildi. Kongre delegeleri, bu üyelerin seçimini başkana bırakmıştı.
Yeni merkez komitesi üyeleri şunlardı:
1- Mustafa Barzani, Başkan
2- Habib Muhammed Kerim, Sekreter
3- Dr. Mahmud Osman
4- Salih Yusufi
5- Aziz Akreyi
6- Dr. Fuad Celal
7- Yadullah Faily
8- Ali Kasım Sinjar
9- Naaman İsa Şerif
10- İsmail Arif
11- Haşim Hasan Akreyi
12- İsmail Molla Aziz
13- Şeyh Muhammed Harsin
14- Mustafa Karadaği
15- Muhammed Emin Muhammed Ali
16- Ömer Şerif
17- Ramazan Akreyi
18- Fatih Muhammed Emin.
Ardından Mustafa Barzani başkanlığındaki Merkez Komite, Siyasi Büro üyelerini ve Sekreteri seçti; bunlar: Habib Muhammed Kerim (Sekreter), Dr. Mahmut Osman, Mustafa Karadaği, İsmail Arif Gafur ve Haşim Akreyi idi. Kongre delegeleri ayrıca Doğrudan Yüksek Denetleme ve Teftiş Komitesi'ni seçtiler; bunlar Şevket Hacı Ali, Faris Koremarki, Muhammed Molla Kadir, Sabri Botani, Molla Salih Hacı ve Molla Haydar Muhammed Hüseyin idi.
Kongre ayrıca yeni bir yönetim seçti ve programı ile iç tüzüğünü onayladı.
Kaynaklar:
• Mesud Barzani, Barzani ve Kürt Özgürlük Hareketi, 1958-1961, İkinci Cilt, (2012).
• Salah El-Hursan, Irak Kürdistanı'ndaki Siyasi Akımlar, Irak'taki Kürt Hareketleri ve Partileri Dosyalarına Bir Bakış 1946-2001, (Beyrut – Matbaatü'l-Belağ – 2001M).
• Habib Muhammed Kerim, Kürdistan Demokrat Partisi - Irak Tarihi (Ana Duraklarda) 1946 – 1993, (Duhok – Matbaatü Xebat – 1998M).
• Nizar Xeylani, Esed Xeylani Anı Defterlerini Açıyor, (Erbil – Dezgayê Çap u Belawkirdinewey Bedirxan – Çapxaney Hêvî – 2014Z).
• Abdülsettar Tahir Şerif, Hayatla Mücadele Anıları 1971 – 1935, Birinci Cilt, (Kerkük – Çapxaney Arabxa – 2005Z).
• Hüseyin Muhammed Aziz, (İbrahim Ahmed) ile Beş Saat, (Süleymaniye – Çapxaney Sima – Üçüncü Baskı – 2002Z).
• Şekib Akreyi, Kürdistan'da Çile Yılları: Kürdistan ve Irak'taki En Önemli Siyasi ve Askeri Olaylar 1958'ten 1980'ya, İkinci Baskı, (Erbil – Matbaatü Menara – 2007M).
• Ali Sincari, Kürt Meselesi ve Irak'taki Arap Sosyalist Baas Partisi, Üçüncü Bölüm, (Duhok – Matbaatü Xani – 2012M).