Biyografi

Mühendis Nuri Şaveys olarak da bilinen Nuri Sadık Ali Resul, 1922 yılında Süleymaniye'de (1922-1983) dünyaya geldi. Şeyh Mahmud Berzenci (1881-1956) döneminde subay olan Sadık Şaveys'in oğluydu. İngiliz kraliyet ordusuna karşı yapılan Derbend-i Baziyan Savaşı'na katıldı. 

 Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) Merkez Komitesi üyesi olan ve Bayan Nahide Selam olarak da bilinen Nahide Selam Ahmed (1922-2005) ile evliydi.

Dr. Roj Nuri Şaveys'in büyükbabası, Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) Siyasi Bürosu'nun bir üyesiydi. Brusk Nuri Şaveys, Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) Merkez Komitesi üyesiydi.

1945 yılında Bağdat Mühendislik Fakültesi'nden mezun oldu. 1946 yılında mühendis olarak Hilla'ya tayin edildi. 1948 yılında Irak Krallığı yetkilileri tarafından Hilla'ya sürgün edildi. 1962 yılında Bağdat'ta Çalışma ve İskan Müdür Yardımcısı olarak atandı. 1964 yılında, Galala'daki devrimci merkezde bulunan tek okulda öğretmen olarak çalıştı. 29 Mart 1970 tarihinde Ahmed Hasan el-Bekir (1914-1982) kabinesinde Yol ve İskan Bakanı olarak atandı.

1970 yılında Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Cleveland Hastanesi'nde kalp ameliyatı geçirdi. 1972 yılında, Başkan adına Ali Abdullah ile birlikte Süleymaniye'de Şeyh Latif Hafidi'nin cenazesine katıldı Mustafa Barzani. 2 Temmuz 1972 Pazar günü, bir aylığına Moskova'ya çağrıldığı için tedavi amacıyla Sovyetler Birliği'ne kabul edildi.

1972 yılının Eylül ayında, Bağdat'taki Salahaddin Aile Kulübü'nün kurucu komitesinde yer aldı. 12 Ağustos 1973 tarihinde bir cumhuriyet kararnamesi ile devlet bakanı olarak atandı.

1974 yılının başlarında, Eylül Devrimi'nin İskan ve Belediyeler Sekreterliği'nin Genel Sekreteriydi. 1974 yılında, Kürdistan Bölgesi Yasama ve Yürütme Konseyleri yasasının geçmesinin ardından Ulaştırma ve Yollar Bakanı olarak atandı. 7 Nisan 1974 tarihinde, bir cumhuriyet kararnamesi ile Ahmed Hasan el-Bekir kabinesindeki devlet bakanlığı görevinden alındı. 28 Nisan 1974 tarihinde, Irak hükümetinin evine el koymasının ardından ailesi özgürleştirilmiş bölgelere sınır dışı edildi.

Eylül Devrimi'nin çöküşünden sonra 1975 yılında İran'a kaçtı. 1976 yılının Kasım ayında Birleşik Krallık'a siyasi sığınma başvurusunda bulundu. 14 Mayıs tarihinde Birleşik Krallık'ta siyasi sığınma hakkı verildi. 15 Kasım 1983 tarihinde Birleşik Krallık'ta hayatını kaybetti. Kürtçe, Arapça ve İngilizce dillerinde yetkindi.

Mücadele

Mühendis Nuri Şaveys 1935 yılında Kürdistan Özgürlük Cemiyeti saflarına katıldı. 1936 yılında Süleymaniye'de General Mustafa Paşa Yamulki'nin (1866-1936) cenaze yürüyüşüne katıldı.

20 Mart 1937 tarihinde Süleymaniye'deki Mama Yara Tepesi'nde Newroz ateşini yaktığı gerekçesiyle polis tarafından tutuklandı. 1937 yılında, Saadabad Paktı'na karşı Kürdistan Özgürlük Cemiyeti'nin bildirisinin yayınlanmasında yer aldı. 1937 yılında, Kürt karşıtı Süleymaniye valisinin, emniyet müdürünün ve hakiminin görevden alınması için imza toplanması çalışmalarına katıldı. 1937 yılında Süleymaniye'de Kürt Kardeşliği ile bir siyasi hareket içerisinde yer aldı. 1937 yılında Kerkük'teki Darker Derneği'nin kurucularından biri oldu. 1939 yılında Kerkük'te Kürt Hêvî Partisi'nin (هیوای كورد) kurucularından biri oldu. 1939 yılında, Kürt Hêvî Partisi'nin ilk kongresinde başkan yardımcısı olarak seçildi. 1940 yılında Süleymaniye'deki Kürt Hêvî Partisi liderinin güvenilir bir temsilcisiydi. 1942 yılında Süleymaniye'deki Bilim Derneği'nde aktif olarak çalıştı.

1942 yılında, Birleşik Krallık yetkilileri tarafından savaşla ilgili haberler ve propaganda yayınlamak üzere Yafa'da (günümüzün İsrail'i) kurulan Orta Doğu'daki Kürt Radyosu'nda çalışmayı amaçladı. Ancak, Irak Krallığı yetkilileri onun seyahatine ve radyo istasyonunda çalışmasına onay vermedi ve o da bunu yapamadı. 1944 yılında, Doğru Yol Derneği'nin kurucularından biriydi. 1944 yılında, Özgürlük Derneği'nin (Komeley Rizgari) kurucularından biriydi. 1945 yılında, Irak Kürdistanı Komünist Partisi'nin (Devrimci Parti) aktif bir kadrosu oldu. Aynı yıl, Kürt Özgürlük Partisi'nin kurucu komitesinin ve liderliğinin bir üyesiydi. 1946 yılında, Süleymaniye'de sahnelenen ve geliri Pencüven'deki depremzedelere bağışlanan "Ülke Yolunda" adlı oyunda oyuncuydu. 1947 yılında, Mustafa Xoşnaw olarak bilinen Mustafa Mustafa (1912-1947) ve Muhammed Qudsi olarak bilinen Muhammed Mahmud Muhammed'in (1922-1947) naaşlarının defin törenine ve gösterisine katıldı. 1948 yılında, Portsmouth Anlaşması'na karşı düzenlenen gösterilere katıldı. 1951 yılında, Kongre temsilcileri tarafından Kürdistan Demokrat Partisi (İkinci Kongre) Geçici Merkez Komitesi üyeliğine seçildi. 1953 yılında, Kongre temsilcileri tarafından Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) (Üçüncü Kongre) liderliğine seçildi. 1955 yılında, Celal Talabani (1933-2017) ile birlikte, Irak Komünist Partisi aracılığıyla Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) adına İngiliz Komünist Partisi'ne bir protesto mektubu gönderdi. 1959 yılında, dördüncü kongredeki ilk şube komitesinin temsilcisiydi. Dördüncü Kongre'den sonra, Dördüncü ve Beşinci Kongre'nin ilk şube komitesinin başkanlığına atandı. 1959 yılında, Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) (Dördüncü Kongre) Merkez Komitesi üyeliğine seçildi. 1959 yılında, Albay Abdülvehhab Şevvaf'ın (1916-1959) Musul'daki darbe girişiminin bastırılmasında yer aldı. 28 Haziran 1959 tarihinde, Ulusal Birlik Cephesi adına Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) adına Irak Başbakanı General Ruken Abdülkerim Kasım'a bir destek mektubu gönderdi. 1959 yılında, Irak Mühendisler Birliği'nin üyesi oldu. 1959 yılında, Irak Mühendisler Birliği'nin başkan yardımcısıydı. 1959 yılının Nisan ayında, Bağdat'taki Halk Salonu'nda Barzani'nin yoldaşlarının Sovyetler Birliği'nden dönüşünde Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) için bir konuşma yaptı.

8 Aralık 1960 Cumartesi günü, Kürdistan Demokrat Partisi'nin (KDP) açık mücadele aşamasının kurucu komitesinin bir üyesiydi. 1960 yılında, Germiyan bölgesinde düzenlenen Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) beşinci kongresinin konferans komitesi üyesiydi. 1960 yılında, beşinci kongrenin temsilcilerini seçmek için Germeser bölgesinde düzenlenen Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) konferansına başkanlık etti. 1960 yılında, Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) (5. Kongre) Merkez Komitesi üyeliğine seçildi. 1960 yılında, istifasını PKK liderine sundu, Mustafa Barzani ancak talebi reddedildi. 1960 yılında, Irak hükümetinden bir heyetle Moskova'yı ziyaret etti ve yetkililerle Güney Kürdistan'ın durumu hakkında görüştü. 21 Mart 1961 tarihinde, Almanya'nın Bonn kentindeki Newroz kutlamasına katıldı. 23 Aralık 1961 tarihinde, Sovyetler Birliği Yollar ve İskan Bakanlığı'nın disiplin kurulu başkanlığına atandı. 1961 yılında, Irak Emlak Bankası Yönetim Kurulu üyesi oldu. 21-25 Ağustos 1961: Batı Almanya'nın Münster kentinde düzenlenen Avrupa Kürt Öğrenciler Birliği'nin 6. kongresine katıldı. 1961 yılında, Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) liderliğinin devrime hazırlık amacıyla Dr. Murad Aziz'in evinde gerçekleştirdiği son toplantısına katıldı. 1961 yılında, Irak istihbarat güçleri tarafından tutuklanmadan önce kaçtı ve bir süre Bağdat'ta saklandı. 1961 yılının Eylül ayında, Güney Kürdistan'daki devrime yardımcı olmaları için Irak Komünist Partisi Siyasi Büro üyesi olan ve Cemal Haydar olarak da bilinen Cemal Haydar Asım (1926-1963) ile görüştü. 18-23 Aralık 1961 tarihinde, Eylül Devrimi'ni sürdürmek amacıyla Süleymaniye ilinin Avalani köyünde Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) Merkez Komitesi toplantısına katıldı. 1962 yılında Peşmerge güçlerinin saflarına katıldı. 19 Aralık 1963 tarihinde, Süleymaniye ilinin Ranya ilçesinde Eylül Devrimi'nin Irak hükümeti temsilcisi ile müzakere heyetinin bir üyesiydi. 1963 yılında, İngiliz The Sunday Telegraph gazetesinin muhabiri David Adamson ile görüştü. 1964 yılında, Kürdistan Demokrat Partisi temsilcisi olarak Almanya'nın Hanover kentinde düzenlenen Avrupa Kürt Öğrenciler Birliği'nin 9. kongresinin açılışına katıldı.

1964 yılında, Siyasi Büro kanadını başkanın kanadına karşı savaşmaya teşvik etti. 1964 yılında, Mawat'taki kapsamlı toplantının kararlarını desteklediği için partinin altıncı kongresinde Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) saflarından ihraç edildi. 28 Aralık 1966 tarihinde İbrahim Ahmed-Celal Talabani grubuna katıldıktan sonra Irak hükümetine katıldı. Eylül Devrimi'ne sırtını döndü. 21 Şubat 1966 tarihinde, Ali Abdullah ve Nuri Ahmed Taha ile birlikte Başkan'a bir mektup gönderdi Mustafa Barzani Kürdistan Demokrat Partisi'ne (KDP) ve Eylül Devrimi'ne hizmet etmeye hazır olduklarını belirterek. 1966 yılının ortalarında, Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) Merkez Komitesi tarafından Yedinci Kongre Hazırlık Komitesi üyesi olarak atandı. 1966 yılında, duruşuna istinaden, Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) Merkez Komitesi üyesi olarak (Yedinci Kongre) yeniden seçildi. 1966 yılında, Merkez Komitesi'nin ilk toplantısında Siyasi Büro üyeliğine seçildi. 1966 yılında, Irak Kürdistanı Devrimci Liderlik Konseyi üyesi olarak atandı. 1966 yılında, Irak Kürdistanı Devrimci Liderlik Konseyi Yürütme Bürosu üyesi olarak atandı. 15 Nisan 1967 tarihinde, Başkan'ın gözetiminde Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) Siyasi Büro üyesi olarak atandı Mustafa Barzani, Kürdistan Demokrat Partisi'ni Kani Smaq (Erbil) Askeri-Siyasi Konferansı'nda temsil etmek üzere. Kasım 1968 ile Şubat 1969 tarihleri arasında, Erbil vilayetinin Çoman ilçesindeki KDP kadro eğitim okulunun ilk döneminde Kürdistan Demokrat Partisi'nin (KDP) programını ve iç tüzüğünü (yönetmeliklerini) öğretti. Nisan 1969 ile Ağustos 1969 tarihleri arasında, Erbil vilayetinin Nawprdani köyündeki KDP kadro eğitim okulunun ikinci döneminde Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) programını öğretti. 10 Aralık 1970 tarihinde, Güney Kürdistan için özerklik müzakerelerinde bulunmak üzere Bağdat'taki Baas Partisi yetkilileriyle görüşen dokuz kişilik Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) heyetinin bir üyesiydi. 11 Mart 1970 tarihinde, Başkan Ahmed Hasan Bekir (1914-1982) tarafından Kürdistan'ın Özerklik Hakkı'na ilişkin Mart 11 Anlaşması'nın duyurulması vesilesiyle Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) heyetinin bir üyesiydi.

1970 yılında, Kongre temsilcileri tarafından Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) Merkez Komitesi üyesi (Sekizinci Kongre) olarak seçildi. 1970 yılında, Merkez Komitesi'nin ilk toplantısında Siyasi Büro üyeliğine seçildi. 12 Haziran 1970 Cuma günü, Dünya Şii Mercii Büyük Ayetullah Abdul Muhsin Hâkim'in (1889-1970) cenaze törenine katılmak üzere batı Irak'taki Necef'i ziyaret eden Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) heyetinin bir üyesiydi. 16 Ağustos 1970 Pazar günü, Bağdat'ta Kürdistan Demokrat Partisi'nin (KDP) kuruluşunun 24. yıl dönümüne katıldı. Temmuz 1970 ile Kasım 1970 tarihleri arasında, Bağdat'taki KDP kadro eğitim okulunun üçüncü kursunda Kürdistan Demokrat Partisi'nin (KDP) programını ve iç tüzüğünü (yönetmeliklerini) öğretti. 1970 yılında, Kürdistan Öğretmenler Birliği ile Irak Öğretmenler Birliği'ni birleştirmek amacıyla Baas Partisi ile yapılan Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) heyetinde yer aldı. Bu birleşme, diğer tarafın kendi şartlarında ısrar etmesi nedeniyle başarısız oldu. 1970 Ekim ayının sonlarında, Kerkük vilayetindeki öğrenci seçimlerine Baas Partisi'nin müdahalesini engellemek üzere oluşturulan Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) heyetinin bir üyesiydi. 1971 yılında, Bağdat'taki üçüncü kadro eğitim okulu döneminde öğretmendi. 1 Şubat 1971 Pazartesi günü, Bağdat'taki beşinci şube komitesi genel merkezinde düzenlenen Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) kadro eğitim okulunun üçüncü dönem mezuniyet törenine katıldı. 30 Mayıs 1971 Pazar günü, Habib Faily eşliğinde, Bağdat'ta Bulgaristan Komünist Partisi Merkez Komitesi'nden bir heyeti kabul etti. 22 Haziran 1971 Salı günü, Saida Salih Yousefi olarak bilinen Salih Abdullah Najmadin (1918-1981), Bağdat'taki Kürdistan Demokrat Partisi Beşinci Şubesi'nin genel merkezinde Kürdistan Komünist Partisi heyetini karşıladı. 16 Ağustos 1971 tarihinde, Bağdat'taki Beşinci Şube Komitesi'nin genel merkezinde düzenlenen Gümüş Jübile Kutlamasına, yani Kürdistan Demokrat Partisi'nin kuruluşunun 25. yıl dönümüne katıldı. 12 Nisan 1972 Çarşamba günü, Bağdat'taki beşinci şube komitesi genel merkezinde Frost liderliğindeki Almanya Birleşik Sosyalist Partisi heyetini kabul etti. 28 Mayıs 1972 Pazar günü, Bağdat'ta Nadim Abdul Samad liderliğindeki Lübnan Komünist Partisi heyetini kabul etti.

1 Haziran 1972 Perşembe günü, Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) ve Irak Komünist Partisi'nden oluşan bir heyet, Irak petrolünün evcilleştirilmesini görüşmek üzere Saddam Tikriti olarak da bilinen Saddam Hüseyin (1937-2006) ile bir araya geldi. 5 Haziran 1972 Pazartesi günü, Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) liderliğinden bir heyetin eşliğinde, Beşinci Şube Komitesi merkezinde Malyakhov başkanlığındaki Sovyet Komünist Partisi heyetini kabul etti. 1972 yılında, devlet kurumlarını ve Kürdistan Demokrat Partisi'ni ziyaret etmek için Duhok ilinin Zaho kasabasını ziyaret etti. Ağustos 1972 tarihinde, Sovyet Komünist Partisi'nin talebi üzerine, Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) heyetiyle birlikte Sovyet yetkililerle bir araya gelerek ikili ilişkileri görüştü. 8 Nisan 1973 Pazar günü, Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) beşinci şubesinin merkezinde Yugoslav Komünistlerinden oluşan ortak bir heyeti kabul etti. Nisan 1973 tarihinde, Irak Cumhuriyeti'nde Barış ve İşbirliği Ulusal Konseyi üyesiydi. 17 Temmuz 1973 Salı günü, Bağdat'taki Sovyet Büyükelçiliği'nde Sovyetler Birliği Komünist Partisi Siyasi Büro adayı Şeref Raşidov ile bir araya geldi. 1973 yılında, Erbil ilinin Navprdan köyündeki KDP kadro eğitim okulunun dördüncü turunda Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) programı ve iç tüzüğü öğretmeniydi. 1 Şubat 1974 Cuma günü, Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) Siyasi Büro üyesi ve Ahmet Hasan Bekir (1914-1982) kabinesinde Devlet Bakanı olarak, Kürdistan Öğretmenler Birliği'nin beşinci kongresinin açılış törenine katıldı. 12 Mart 1974 tarihinde, Irak hükümetinin Mart 11 anlaşmasını uygulamaması gerekçesiyle istifasını Irak Cumhurbaşkanı Ahmet Hasan Bekir'e sundu. 6 Mart 1975 tarihinde, Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) Merkez Komitesi'nin son toplantısında, Irak ordusuyla savaşın devam etmesini destekledi. 1976 yılında, Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) Geçici Liderliği (Berlin Konferansı) Siyasi Büro üyesiydi. 1979 yılında, kongre temsilcileri tarafından Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) Merkez Komitesi (Dokuzuncu Kongre) üyeliğine seçildi. 1979 yılında, Merkez Komitesi'nin ilk toplantısında Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) Siyasi Büro üyeliğine seçildi. 1979 yılında Kürdistan Demokrat Partisi'nden (KDP) ayrıldı. 26-30 Temmuz 1981 tarihlerinde, kongre temsilcileri tarafından Kürdistan Halk Demokrat Partisi (KDP) (Birinci Kongre) Siyasi Büro üyeliğine seçildi. 1982 yılında, Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) ile Kürdistan Halk Demokrat Partisi (KDP) arasında uzlaşma sağlamaya çalıştı. 26-30 Aralık 1989 tarihlerinde, Kürdistan Halk Demokrat Partisi'nin (KDP) ikinci kongresi onun adını aldı.

eserleri: 

  1. Anılarımdan – 1985

Kaynaklar:

  • ئەرشیفی دەستەی ئینسکلۆپیدیای پارتی دیموکراتی کوردستان

  • عبدالمجید شوقي البكري, المللحمة الموصلیة في المخازي الشیوعیة, (Musul - Matbaat el-Cumhuriyye - 1963), s. 62.

  • فه‌له‌كه‌دین كاكه‌یی, كوده‌تای ڕۆحی, وه‌رگێڕانی شێرزاد هه‌ینی, (Erbil - Çapxaney Şehab - 2016), s. 74.

  • یاسین قادر به‌رزنجی, شانۆگه‌رییه‌كانی سلێمانی له‌ ساڵانی 1926 - 1961دا, (Süleymaniye - Dezgay Çap u Pexşî Serdem - 2001), s. 49.

  • ئاسۆ عومه‌ر سواره‌, سلێمانی و خاكی, (Süleymaniye - Çapxaney Şivan - 2019), s. 366, 503.

  • عزیز حسن البارزاني, الحركة القومیة الكوردیة التحرریة في كوردستان العراق 1939 - 1945, (Duhok - Dar Sipiriz lil-tıbaa ven-neşr - Matbaat Vezaret et-Terbiye - 2002), s. 124.

  • زكي خیري, صدی السنین في ذاكرة شیوعي عراقي مخضرم, (Stokholm - 1994), s. 231.

  • عه‌قیله‌ ڕواندزی, یاد و ئافه‌رین, (Erbil - Sentery Şawuşka bo Çalakî Roşinbirî - Çapxaney Perwerde - 2005), s. 159 - 161.

  • فرهاد عوني, اسرار وخفایا الأنتخابات الطلابیة في محافظة كركوك قبل 32 عاما, مجلة گولان العربي, مؤسسة گولان للثقافة والأعلام, العدد 66, السنة السادسة أربیل, مطبعة وزراة التربیة, 30 Teşrin-i Sani 2001, s. 135.

  • كریس كوچرا, جنبش ملی كرد, çeviren İbrahim Yunusi, ikinci baskı, (Tahran - Musase-i İntişarat-ı Nigah - 1377 H.Ş.), s. 169, 188, 244, 255, 260, 327, 338, 344, 384.

  • نوزاد علي احمد, صحافة الحزب الدیمقراطي الكردستاني خارج الوطن, (Süleymaniye - Musase-i Jîn li-ihya et-turas el-vesaiqi ves-sahafi el-kurdi - 2010), s. 11.

  • دیوید آدامسن, پیكار كردستان, çeviren Cevad Hatifi, (Tahran - Musase-i İntişarati-i Atayi - Çapxane-i Muhammed Ali İlmi - 1348 H.Ş.), s. 125, 131.

  • مه‌هدی محه‌مه‌د قادر, پێشهاته‌ سیاسییه‌كانی كوردستانی عێراق 1945 - 1958, (Süleymaniye - Sentery Lêkolînewey Stratîciy Kurdistan - 2005), s. 95, 126, 129, 132, 134. 

  • شوان محه‌مه‌دئه‌مین ته‌ها خۆشناو, هه‌ولێر له‌ نێوان ساڵانی (1958 - 1963) لێكۆڵینه‌ویه‌كه‌ له‌ بارودۆخی سیاسی, (Erbil - Çapxaney Rojehelat - 2012), s. 293.

  • شوان محه‌مه‌دئه‌مین ته‌ها خۆشناو, هه‌ولێر له‌ نێوان ساڵانی 1963 - 1970 لێكۆڵینه‌وه‌یه‌كی مێژووییه‌ له‌ بارودۆخی سیاسی, (Erbil - Çapxaney Zankoy Selaheddîn - 2016), s. 61, 149, 155, 171, 331.

  • عه‌بدوڕە‌حمان شه‌ڕەفكه‌ندی, چێشتی مجێور, (Paris - 1997), s. 356.

  • ئاماده‌كردنی : سه‌ڵاح ڕە‌شید, دیداری ته‌مه‌ن, به‌شی یه‌كه‌م, چاپی دووه‌م, (Süleymaniye - Çapxaney Karo - 2017), s. 183 - 184.

  • ئه‌كره‌می ساڵحی ڕه‌شه‌, شاری سلێمانی, به‌رگی پێنجه‌م, (Süleymaniye - Çapxaney Rehend - 2018), s. 555.

  • ئه‌ندریۆس باكوری, ئێزگه‌, (Erbil - Çapxaney Şehab - 2009), s. 175, 177.

  • اعفاء خمسة وزراء وتعیین خمسة جدد, Ceridet el-Teahi, Sayı 1512, Bağdat, Matbaat el-Times, Pazartesi, 8 Nisan 1974, s. 1.

  • أمر وزاري الرقم 99, Ceridet el-Vekai el-Irakiyye, Vezaret el-İrşad fi el-Irak, Sayı 480, üçüncü yıl, Bağdat, Salı, 7 Şubat 1961, s. 3.

  • سه‌عدی عوسمان هه‌روتی, په‌یوه‌ندی نێوان كورد و سۆڤیت له‌ سێ به‌ڵگه‌نامه‌ی به‌ریتانیدا, Govara Rûgeh, Sentery Zaxo bo Vekulînên Kurdî, Sayı 6, Bahar 2019, s. 35.

  • 5 وزیر كرد از كابینه‌ اخراج شدند, Ruzname-i İttilaat, Sayı 14373, Tahran, Pazartesi, 19 Ferverdin 1353 H.Ş., s. 2.

  • تأسیس نادي صلاح الدین, Ceridet el-Teahi, Sayı 1132, Bağdat, Matbaat el-Times, Cumartesi, 9 Eylül 1972, s. 4.

  • Cercis Fethullah el-Muhami, Irak Kasım Döneminde Görüşler ve Düşünceler 1958 - 1988, İkinci Cilt, (İsveç - Dar Nebz Baskı ve Yayıncılık - 1989), s. 728.

  • Habib Muhammed Kerim, Kürdistan Demokrat Partisi - Irak Tarihi (Temel Duraklar) 1946 - 1993, (Duhok - Xebat Matbaası - 1998), ss. 28, 47, 50, 57, 61, 67 - 68, 117, 124, 147, 152, 159, 488.

  • Sami Şoreş, Kürdistan ve Kürtler, İkinci Baskı, (Erbil - Rojhilat Matbaası - 2019), s. 125.

  • Sami Abdurrahman, Notlarımdan, (Kürdistan - Kürdistan Demokrat Partisi Yayınları - Gel Matbaası - 1991), ss. 29 - 31.

  • Şaban Said Muhammed, Ez u Hevrkî u Pêlêt Xema, (Duhok - Şeria Koleji Matbaası - 2000), s. 42.

  • Şekib Akravî, Kürdistan'da Sıkıntı Yılları: 1958'den 1980'a Kadar Kürdistan ve Irak'taki En Önemli Siyasi ve Askeri Olaylar, İkinci Baskı, (Erbil - Manara Matbaası - 2007), ss. 152, 303.

  • Şevket Mela İsmail Hasan, Rojane le Mêjûy Şorrişî Eylûl, İkinci Baskı, (Erbil - Tefsir Bürosu - 2016), s. 210.

  • İsmet Şerif Vanlı, Irak Kürdistanı Ulusal Kimliği (1961 Devrimi Üzerine Bir İnceleme), Çeviri: Suad Muhammed Hıdır, (Süleymaniye - Jîn Vakfı - Şivan Matbaası - 2012), ss. 326, 328.

  • 180 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Irak Resmi Gazetesi (El-Vakaî el-Irakiye), Irak Enformasyon Bakanlığı, Sayı 1867, On İkinci Yıl, Bağdat, Salı, 14 Nisan 1970, s. 11.

  • Nuri Şavîs, Anılarımdan, (Yer yok - Kürdistan Demokrat Partisi Yayınları - 1985), ss. 10 - 12, 14, 18, 20 - 21, 25, 34, 52, 62, 79, 81, 83 - 85, 89 - 90.