Kejo Abdullah Mella, Peşmerge ve Barzani'nin Sovyetler Birliği yol arkadaşı, 1931 yılında Erbil ilinin Mergesor ilçesine bağlı Male Suwar köyünde doğmuştur. 1985 yılında İran'a göç etmiş, 1993 yılında Güney Kürdistan halkının ayaklanmasından sonra geri dönerek Pirmam'a yerleşmiştir.
Mücadele Hayatı22 Mayıs 1947 tarihinde General Mustafa Barzani'ye Sovyetler Birliği'ne giden yolda eşlik etmiş, Kotol (Kutur) geçidi savaşına ve Mako köprüsü savaşına katılmış, büyük zorluk ve yorgunlukların ardından 18 Haziran 1947 tarihinde İran ile Sovyetler Birliği sınırında yer alan Aras Nehri üzerinden Sovyetler Birliği'ne geçiş yapmıştır.
Sovyetler Birliği'ne ulaştıktan sonra, 19 Haziran 1947 tarihinde tüm yoldaşlarıyla birlikte Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Nahçıvan şehrinde, dikenli tellerle çevrili açık bir kampta kırk gün boyunca tutulmuşlar, askerler tarafından nöbet tutulmuş ve yiyecek, giyecek ile hareket imkanları açısından savaş esiri muamelesi görmüşlerdir. Daha sonra Sovyet hükümetinin kararıyla Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Ağdam, Laçın, Ayvahlah ve Kelbecer bölgelerine dağıtılmışlardır. 10 Aralık 1947 tarihinde Azerbaycan Cumhuriyeti'nin başkenti Bakü'de Hazar Denizi kıyısındaki bir askeri kampa nakledilmişler ve aynı ayın 23 tarihinde kendilerine askeri kıyafetler verilmiş ve Azerbaycan Cumhuriyeti subaylarının gözetiminde günde sekiz saat askeri eğitim görmüşlerdir. Aynı zamanda günde dört saat süreyle, okuma yazma bilen bazı yoldaşlarından Kürtçe öğrenme dersleri almışlardır.
Cafer Bagirov'un Barzani'nin yoldaşlarına yönelik kötü muamelesinin ardından, askeri kampın 29 Ağustos 1948 tarihinde Azerbaycan Cumhuriyeti'nden Özbekistan Cumhuriyeti'nin başkenti Taşkent yakınlarındaki Çırçık yerleşkesine taşınmasına karar verilmiş ve orada da askeri eğitime devam etmişlerdir.
1949 Mart ayında yoldaşlarıyla birlikte gruplar ve timler halinde trenle Sovyetler Birliği'nin kolektif köylerine (kolhoz) dağıtılmışlar ve halkın devletten kiraladığı ve daha sonra devlet payını ödediği kolhoz tarlalarında çalışmışlardır.
General Barzani tarafından Stalin'e gönderilen birçok mektup ve büyük çabalardan sonra, nihayet Barzani'nin yoldaşlarının yaşadığı sıkıntıları anlattığı bir mektup Stalin'e ulaşır ve o da derhal Barzani'nin yoldaşlarının durumunu incelemek üzere bir komisyon kurulması talimatını verir. Sonuç olarak komisyon, hepsinin Vriviski şehrinde toplanmasına karar verir; bu nedenle Kejo Abdullah Mella, 1951 Kasım ayında Sovyetler Birliği'ndeki Vriviski şehrine gider.
1958 yılında Abdülkerim Kasım başkanlığında Irak Cumhuriyeti kurulur, Kejo Abdullah Mella 16 Nisan 1959 tarihinde yoldaşlarıyla birlikte Grozni gemisiyle Basra limanı üzerinden Güney Irak'taki Irak Cumhuriyeti'ne, Kürdistan'a geri döner.
Kaynaklar:1- Hamid Gevheri, Barzani Madalyası En Yüksek Onur Ödülü, birinci cilt, (Erbil- Hacı Haşim Matbaası- 2015).
2- Hamid Gerdi, Tarih Özeti, birinci baskı, (Erbil- Aras Yayıncılık- Eğitim Bakanlığı Matbaası- 2004).
3- Şaban Ali Şaban, Bazı Siyasi ve Tarihi Bilgiler, üçüncü baskı, (Erbil- Rojhilat Matbaası- 2013).
4- Ömer Faruki, Serdar Dana Yaşamı ve Merhum Molla Mustafa Barzani'nin Mücadeleleri, ikinci baskı, (Erbil- Eğitim Bakanlığı Matbaası- 2002).
5- Abdurrahman Mella Habib Ebubekir, Barzan Aşireti 1931- 1991 Arasında, birinci baskı, (Erbil- Kültür Bakanlığı Matbaası- 2001).
6- Abdullah Gafur, Erbil Coğrafya Sözlüğü, (Erbil- Kürdistan Akademisi Yayınları- Hacı Haşim Matbaası- 2015).
7- Karwan Muhammed Mecid, Mahabad'dan Sovyetlere Barzaniler, birinci baskı, (Süleymaniye- Peywend Matbaası- 2011).
8- Şehit Komutan Heso Mirxan Jajoki'nin Anılarından, Barzani ile 62 Gün Barzanilerin Sovyetler Birliği'ne Gidişi, birinci baskı, (Erbil- Aydınlanma Matbaası- 1997).
9- Leys Abdülmuhsin Cevad El-Zübeydi, Irak'ta 14 Temmuz 1958 Devrimi, (Bağdat- Dar El-Reşid Yayınları- 1979).
10- Mesud Barzani, Barzani ve Kürt Özgürlük Hareketi 1931- 1958, (Duhok- Xebat Matbaası- 1998).
11- Necef Kulu Pesyan, Kanlı Mahabad'dan Aras Kıyılarına, Çev. Şevket Şeyh Yezdin, birinci baskı, (Pirmam- Kürdistan Demokrat Partisi Altın Jübilesi- 1996).
12- Ansiklopedi Heyeti Arşivi Kürdistan Demokrat Partisi.