Keko Hüseyin Han Mir Abdullah, Keko Keloki adıyla bilinir; 1925 yılında Erbil ilinin Mergesor ilçesine bağlı Piran nahiyesinin Kelok köyünde doğmuştur. Sovyetler Birliği'nden döndükten sonra Barzan bölgesine bağlı Kelok köyüne yerleşmiş, Süleymaniye Tarım Müdürlüğü'ndeki görevi sonrası o şehirde ikamet etmiştir. 1975 yılında, Eylül Devrimi'nin yenilgisinden sonra İran'a göç ederek Meşhed şehrine yerleşmiş, 1997 yılında Kürdistan'a geri dönerek Soran ilçesine yerleşmiştir. 30 Mayıs 2005 tarihinde, Erbil iline bağlı Soran ilçesinde hastalık nedeniyle hayatını kaybetmiştir.
Mücadele Tarihi11 Ekim 1945 tarihinde, ikinci Barzan devriminin yenilgisinden sonra, Mustafa Barzani ve arkadaşlarıyla birlikte Doğu Kürdistan'a geçmiştir. Mahabad'da Kürdistan Demokratik Cumhuriyeti'nin kurulmasının ardından, 31 Mart 1946 tarihinde Barzan kuvvetleri bünyesinde ve Ahmed Yusuf Abdurrahman'ın oğluyla birlikte cumhuriyeti savunmuştur. Sakız, Mergever ve Tergever sınırlarında birçok destansı savaşa katılmıştır.
Kürdistan Cumhuriyeti'nin yıkılmasından ve Barzani'nin Doğu Kürdistan'dan Güney Kürdistan'a dönüşünden sonra, Doğu Kürdistan'daki savunma savaşlarına katılmış ve 19 Nisan 1947 tarihine kadar İran-Irak sınırında teslim olmayarak General Mustafa Barzani ile birlikte bulunmuştur. General Mustafa Barzani, 6 Mayıs 1947 tarihinde Ergoş köyünde arkadaşlarıyla bir toplantı yaparak onları kalma veya Sovyetler Birliği'ne gitme konusunda serbest bırakmıştır. Orada tüm arkadaşları devam etme ve Sovyetler Birliği'ne gitme kararı almışlardır. 22 Mayıs 1947 tarihinde General Mustafa Barzani'ye Sovyetler Birliği'ne doğru eşlik etmiş; Kotur (Kotol) vadisi savaşı ve Mako köprüsü savaşına katılmış; büyük zorluklar ve yorgunluklardan sonra 18 Haziran 1947 tarihinde, İran ve Sovyetler Birliği sınırında yer alan Aras Nehri'ni geçerek Sovyetler'e ulaşmıştır.
Sovyetler Birliği'ne ulaştıktan sonra, 19 Haziran 1947 tarihinde tüm arkadaşlarıyla birlikte Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Nahçıvan şehrinde, dikenli tellerle çevrili üstü açık bir alanda kırk gün boyunca tutulmuşlar; yiyecek, kıyafet ve hareket kabiliyeti açısından savaş esiri muamelesi görmüşlerdir. Daha sonra Sovyet hükümetinin kararıyla Azerbaycan Cumhuriyeti'ndeki Ağdam, Laçin, Ayolah ve Kelbecer bölgelerine dağıtılmışlardır. 10 Aralık 1947 tarihinde Azerbaycan Cumhuriyeti'nin başkenti Bakü'de Hazar Denizi kıyısındaki bir askeri kampa nakledilmişler; aynı ayın 23 tarihinde kendilerine askeri kıyafetler verilmiş ve Azerbaycan Cumhuriyeti subaylarının gözetiminde günde sekiz saat askeri eğitim verilmiştir. Aynı zamanda, okuma yazma bilen arkadaşları tarafından günde dört saat Kürtçe öğrenme dersleri verilmiştir.
Cafer Bağırov'un arkadaşlarına kötü muamelesinden sonra, Barzani'nin arkadaşlarının askeri kampının 29 Ağustos 1948 tarihinde Azerbaycan Cumhuriyeti'nden Özbekistan Cumhuriyeti'nin başkenti Taşkent yakınlarındaki Çırçuk yerleşkesine taşınmasına karar verilmiş ve orada askeri eğitime devam etmişlerdir.
Mart 1949 tarihinde arkadaşlarıyla birlikte gruplar halinde trenle Sovyetler Birliği'ndeki kolhoz köylerine (halkın devletten kiraladığı ve daha sonra devlet payını verdiği topraklar) dağıtılmışlar ve tarlalarda çalışmışlardır.
General Barzani'nin Stalin'e gönderdiği birçok mektup ve büyük çabalardan sonra, nihayet Barzani'nin arkadaşlarının yaşadığı sıkıntıları anlattığı bir mektup Stalin'in eline ulaşmış; o da derhal Barzani'nin arkadaşlarının durumunu incelemek üzere bir komisyon kurulması talimatını vermiştir. Komisyonun kararı hepsinin Vriviski şehrinde toplanması yönünde olmuş, bu nedenle Keko Keloki, Kasım 1951 ayında Sovyetler'deki Vriviski şehrine gitmiştir.
1958 yılında Abdülkerim Kasım başkanlığında Irak Cumhuriyeti kurulduğunda, Keko Keloki 16 Nisan 1959 tarihinde arkadaşlarıyla birlikte Grozni gemisiyle Basra limanı üzerinden Güney Irak'tan Kürdistan'a geri dönmüştür.
Büyük Eylül Devrimi'nin başlamasıyla birlikte Barzan bölgesindeki Kelok köyüne dönmüş ve Hoşnaveti ve Betvin sınırlarında Bıtwatê kuvvetleri komutanı Ali Şaban ile birlikte yeniden peşmerge olmuştur (1963- 1970). 1970 yılında, 1970 yılı Mart anlaşması sırasında ve Balisan sınırında sınır muhafızlarının (Harese Hudud) oluşturulması döneminde, komutan Ali Şaban alay komutanıyken onunla birlikte olmuş ve bu durum 1975 yılına kadar sürmüştür.
Kaynakça:1- Ailesiyle görüşme, Sefer Joki tarafından, Soran ilçesi, Mayıs 2025 ayı.
2- Kürdistan Demokrat Partisi Ansiklopedisi Arşivi