Muhammed Salih İbrahim Cuma, Doktor Muhammed Salih Cuma olarak bilinir, 1953 yılında Suriye'nin Kamışlı kentinde Kürt Öğrenciler Birliği'nin kurucu üyesi olmuştur, 1966 yılında Irak Kürdistan Demokrat Partisi'nin Avrupa'daki örgütlenmeleriyle iletişime geçmiştir, 1979 yılında kongre delegeleri tarafından Kürdistan Demokrat Partisi 9. Kongre Merkez Komitesi üyeliğine seçilmiştir, 1979 yılında Kürdistan Demokrat Partisi Merkez Komitesi'nin ilk toplantısında Kürdistan Demokrat Partisi Siyasi Büro üyeliğine seçilmiştir.

Biyografi

Muhammed Salih İbrahim Cuma, Muhammed Salih Cuma olarak bilinir, 1937 yılında Batı Kürdistan'ın Kamışlı iline bağlı Kestek köyünde doğmuştur, 1959 yılında Şam Üniversitesi Felsefe Bölümü'ne kabul edilmiş ve kısa bir süre sonra eğitimini bırakarak Almanya'ya gitmiştir, 1960 yılında Münih Üniversitesi Ekonomi Bölümü'ne kabul edilmiştir, 1960 yılının Ağustos ayının 27 tarihinde Avrupa Kürt Öğrenciler Birliği (K.S.S.E) kongresinden dönerken trafik kazası geçirmiş ve ağır yaralanmıştır, 1963 yılında Federal Almanya Cumhuriyeti'ndeki Münih Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü'nde lisans derecesini almıştır, 1967 yılında Alman Demokratik Cumhuriyeti'ndeki Karl-Marx Üniversitesi'nde Siyaset Ekonomisi alanında yüksek lisans yapmıştır, 1972 yılında Alman Demokratik Cumhuriyeti'ndeki Karl-Marx Üniversitesi'nde Ekonomi doktorasını tamamlamıştır, 1972-1975 yılları arasında Berlin'deki Humboldt Üniversitesi'nde öğretim görevlisi olarak çalışmıştır, 1993 yılında üniversite öğretim üyesi olarak emekli edilmiştir, Kürtçe, Arapça, Süryanice, Rusça, Almanca, İngilizce ve Farsça dillerini bilmektedir.

Mücadele Geçmişi

1953 yılında Suriye'nin Kamışlı kentinde Kürt Öğrenciler Birliği'nin kurucu üyesi olmuştur, 1957 yılında daha önce Kürdistan Demokrat Partisi olarak adlandırılan Kürdistan Demokrat Partisi'nin üyesi olmuştur, 1960 yılında Avrupa Kürt Öğrenciler Birliği sıralarına katılmıştır, 1960 yılı Ağustos ayının 22 ile 26 günleri arasında Batı Berlin'de Avrupa Kürt Öğrenciler Birliği'nin 5. Kongresi'nde delege olmuştur, Kürdistan Demokrat Partisi Avrupa üyesi ve Kürdistan Demokrat Partisi - Suriye ile Kürdistan Demokrat Partisi- Irak arasındaki ilişkilerden sorumlu kişi olmuştur, 1960-1964 yılları arasında Avrupa Kürt Öğrenciler Birliği (K.S.S.E) üyesi olmuştur, 1963 yılı Ağustos ayının 9 ile 15 günleri arasında Almanya'nın Münih kentinde Avrupa Kürt Öğrenciler Birliği'nin 8. Kongresi'nde delege olmuş ve birliğin yayın organı olan Hawarî Welat dergisinin editörler kurulu üyeliğine atanmıştır, 1966 yılı Ağustos ayının 26 ile 30 günleri arasında Batı Berlin'de Avrupa Kürt Öğrenciler Birliği'nin (K.S.S.E) 11. Kongresi'ne katılmıştır, 1968 yılında Avrupa Kürt Öğrenciler Birliği sekreterliği üyesi ve bu birlik içerisindeki Kürdistan Demokrat Partisi temsilcisi olmuştur, 1966 yılında Avrupa'daki Kürdistan Demokrat Partisi örgütlenmesinden sorumlu kişi olmuştur, 1970 yılında Kürdistan Demokrat Partisi 8. Kongresi'nde Kürdistan Öğrenciler Birliği heyetinin başkanı olmuştur, 1970 yılında Kürdistan Demokrat Partisi 8. Kongresi'nin delegesi olmuştur, 1972 yılı Şubat ayının 16 ile 20 günleri arasında Romanya Cumhuriyeti'nin Bükreş kentinde Avrupa Kürt Öğrenciler Birliği'nin (K.S.S.E) 15. Kongresi'ne katılmıştır, 1975 yılında Avrupa Kürt Öğrenciler Birliği'nin Berlin Kongresi'nde sekreterlik bürosu üyeliğine seçilmiştir.

 1979 yılında Kürdistan Demokrat Partisi 9. Kongresi Denetleme Kurulu üyesi olmuştur, 1979 yılında kongre delegeleri tarafından Kürdistan Demokrat Partisi 9. Kongresi Merkez Komitesi üyeliğine seçilmiştir, 1979 yılında Kürdistan Demokrat Partisi Merkez Komitesi'nin ilk toplantısında Kürdistan Demokrat Partisi Siyasi Büro üyeliğine seçilmiştir, 1979 yılı Nisan ayının 15 tarihinde Kürdistan Demokrat Partisi heyeti olarak Doktor Abdurrahman Ghassemlou'yu ziyaret etmiştir, 1979 yılı Kasım ayının 25 tarihinde Kürdistan Demokrat Partisi heyetinin bir üyesi olarak Kürdistan Demokrat Partisi ile İran Kürdistan Demokrat Partisi arasındaki ilişkileri güçlendirmek amacıyla Mahabad şehrini ziyaret etmiştir, 1979 yılında Rajan Kadro Eğitim Enstitüsü'nde kurs eğitmeni olmuştur, 1981 yılı Nisan ayının 1 tarihinden 1981 yılı Temmuz ayının 7 tarihine kadar Kürdistan Demokrat Partisi Doğu Kürdistan'ın Rajan köyündeki Kadro Enstitüsü'nün 7. kursunda Siyasal Ekonomi dersi öğretmeni olmuştur, 1982 yılına kadar Peşmerge güçlerinin Güney Kürdistan'a gönderilmesini denetleyen kurulun sorumlusu olmuştur.

1989 yılında Kürdistan Demokrat Partisi 10. Kongresi Denetleme Kurulu üyesi olmuştur, 1989 yılında Kürdistan Demokrat Partisi10. Kongresi'nde Partinin Merkez Komitesi üyeliğine ve Siyasi Büro üyeliğine seçilmiştir, 1990 yılı Ocak ayının 13 tarihinde Avrupa İlişkileri Komitesi üyeliğine atanmıştır, 1990 yılının Temmuz ayı sonunda başkan Mesud Barzani temsilcisi olarak Sovyetler Birliği Bilimler Akademisi tarafından Moskova şehrinde düzenlenen Sovyet Kürtleri Kongresi'ne katılmıştır, 1993 yılında Kürdistan Demokrat Partisi - Birleşik 10. Kongresi Denetleme Kurulu üyesi olmuştur, 1993 yılı Ağustos ayının 22 tarihinde kongre delegelerinin seçimiyle Kürdistan Demokrat Partisi - Birleşik 11. Kongresi Merkezi Denetleme ve Teftiş Kurulu üyesi olmuştur.

1996 yılı Ağustos ayının 16 tarihinde Gulan Devrimi ve Güney Kürdistan Ayaklanması'ndaki hizmetlerinden dolayı partinin altın jübilesinde başkan Mesud Barzani tarafından kendisine Ölümsüz Barzani Madalyası verilmiştir. 1996 yılı Kasım ayının 2 Cumartesi günü Xebat gazetesinde yayın organı Kürdistan Demokrat Partisi - birleşik makaleler yayınlamıştır, 1996 yılında Kürdistan Kadınlar Birliği sekreterliği organı olan Denge Afret dergisinde makaleler yazmıştır, 1997 yılında Kürdistan Yurtseverler Birliği ile Kürdistan Demokrat Partisi arasında barış komitesi üyesi olmuştur, 1999 şubat ayında, Almanya Cumhuriyeti'nde ikamet eden 40 Kürt aydın kişiliği ile birlikte Kürdistan TV küresel televizyon istasyonunun faaliyete geçmesi vesilesiyle Pirmam kasabasında Başkan Mesut Barzani 'yi tebrik etmiştir, 1999 yılında Kürdistan Demokrat Partisi on ikinci kongresi hazırlık komitesi üyesi ve on ikinci kongresi denetleme komitesi üyesi Kürdistan Demokrat Partisi olmuştur, 12 - 13 Ağustos 2000 tarihlerinde Cumartesi ve Pazar günleri Frankfurt (Almanya Federal Cumhuriyeti) şehrinde Avrupa 6. Bölge Komitesi konferanslarının denetleyicileri arasında yer almıştır, 22 Ekim 2000 Pazar günü Kürdistan Demokrat Partisi'nin organı olan Brayeti gazetesinde makale yazmıştır, 2010 yılında Kürdistan Demokrat Partisi on üçüncü kongresi temsilcisi olmuştur, 2010 yılında Başkan Mesut Barzani.

'nin danışmanlarından biri olmuştur. Eserlerinden bazıları:

  1. Avrupa'daki Kürt Öğrenciler Birliği (kss) tüzüğünün çevirisi.

  2. Kürdistan Demokrat Partisi beşinci kongresinin tüzük ve programının çevirisi. 1960 yılında amacı Kürdistan Demokrat Partisi - Türkiye'yi kurmak olan.

  3. Barzani ve Kürt Özgürlük Hareketi 1931-1958. 

  4. Barzani ve Kürt Özgürlük Hareketi 1958-1961. 

  5. Kürtlerin ve Kürdistan'ın kısa tarihi.

  6. İslam döneminde Kürt devletleri ve emirlikleri tarihi.

  7. Kürtlerin ve Kürdistan'ın kısa tarihinin ikinci cildi.

  8. Kürtler ve bugünkü durumları.

  9. Açıklamalar ve görüşler. 

  10. İki savaş arasında Türkiye Kürdistanı.

  11. Kürt vatan hareketinin siyasi ve askeri stratejisi üzerine - tarih ve bugüne bir bakış, ayrıca başka bir tane daha.

  12. Avrupa'da tarih bilimi, felsefesi, yöntemi ve gelişimleri.

  13. Kürdistan tarihi ve Doğu'nun tarih yazımı üzerine açıklamalar.

  14. Yeni dönemde ve günümüzde Kürt hareketi.

  15. 1987 yılında Sovyetler Birliği Bilimler Akademisi ve Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Bilimler Akademisi.

  16. Niccolo Machiavelli.

  17. Toplum Sözleşmesi.

  18. Sosyalizmin ütopyadan bilime gelişimi.

  19. Maymunların insanlaşmasında çalışmanın rolü.

  20. Komünist Parti Manifestosu.

  21. Ulusların kendi kaderini tayin etme hakkı üzerine.

  22. Marksizmin üç kaynağı ve üç bileşeni.

  23. Kürt bölgelerinde dilin zarafeti.

  24. Kürdistan özgürlük yolu üzerinde, 1956-1975 yılları arasındaki siyasi olaylar üzerine bazı inançlar.

  25. Şero'nun tarlası üzerine.

  26. Avrupa'daki Kürt Öğrenciler Birliği tarihinin otuz yılı.

  27. Şerefname (Şerefhan Bedlisi, Duhok, 2006 yılı Spirez Yayınevi, Eğitim Bakanlığı Matbaası, Erbil, 2006 yılı).

  28. Efsane (Thomas More), Xani Matbaası - Duhok - Spirez Yayınevi, 2008 yılı.

  29. Felsefe tarihi üzerine konuşmalar, birinci cilt (Hegel) Silik üzerine, 2011 yılı.

Kaynaklar:

  1. Kürdistan Demokrat Partisi Ansiklopedisi arşivi.

  2. Muhammed Salih Cuma, Başkan Barzani'nin Avrupa ziyareti ve Kürt meselesi, Brayeti gazetesi, organı Kürdistan Demokrat Partisi, sayı 3214, Erbil, Pazar, 22 Ekim 2000, s. 7.

  3. Harun Yılmaz, Daniel Müller ve İsmet Şerif Vanlı, çeviri: Sirwan Xosrewzade, Kızıl Kürdistan, derleme ve çeviri: Sirwan Xosrewzade, (Tahran - Şiraze Kitab-ı Ma - 1399 H.Ş), s. 103.

  4. Irak Kürdistan Demokrat Partisi Merkez Komitesi üyelerinin seçimi, Gulan Arabi dergisi, Gulan Kültür ve Medya Kurumu, sayı 41, dördüncü yıl, Erbil, 31 Ekim 1999, s. 12.

  5. Siyamend, "K.TV" uydu kanalının açılışı vesilesiyle Almanya'daki Kürt aydınları Başkan Barzani'yi tebrik ediyor, Gulan dergisi, Gulan Medya Kurumu, sayı 33, üçüncü yıl, Erbil, Kültür Bakanlığı Matbaası, 25 Şubat 1999, s. 110 - 11.

  6. Arif Ruşdi, 1956 - 1975 yılları arasında Avrupa'daki Kürt Öğrenciler Birliği, Erbil gazetesi, sayı 3254, Erbil, Perşembe, 30 Ocak 2020, s. 6.

  7. Ali Cafer, Sürgündeki Kürtler: Avrupa'daki Kürt Öğrenciler Birliği, birinci cilt, ikinci baskı, (İstanbul - Xani Yayınevi - 2019), s. 77, 97, 125, 183, 186, 325, 340. 

  8. Zahir Rojbeyani, Brayeti görüşmesi ve Dr. Muhammed Salih Cuma, Brayeti gazetesi, organı Kürdistan Demokrat Partisi, sayı 1630, Erbil, Pazartesi, 26 Nisan 1993, s. 5.

  9. (3) kadından oluşan kongre başkanlık heyetinin ve güven komitesinin seçilmesi, Xebat gazetesi, Kürdistan Demokrat Partisi'nin yayın organı, sayı 945, Erbil, Cuma, 8 Ekim 1999, s. 1.

  10. Bekir Berzenci, Kürtlerin ünlü şahsiyetleri, on yedinci cilt, (Beyrut - Lübnan Kültür Basım, Yayın, Çeviri ve Dağıtım Merkezi - 2012), s. 234.

  11. Kürdistan Demokrat Partisi, başkan, sayı 10, 13 Ocak 1990, s. 4.

  12. Kürdistan Demokrat Partisi, siyasi büro, Irak tarafına güçlerin hareketini denetleme komitesine, mücadeleci, sayı 4061, 21 Haziran 1982, s. 1.

  13. Kürdistan toplumunda kadının yeri, Şirin Amêdi, annenin çocuğu eğitme ve cezalandırmadaki rolü, Dengê Afret dergisi, Kürdistan Kadınlar Birliği sekreterliği bürosunun yayın organı, sayı 11, Erbil, Kültür Bakanlığı matbaası, 11 Aralık 1996, s.s. 11 - 12.

  14. Hamid Cevheri, Barzani Madalyası en yüksek takdir ödülü, birinci cilt, (Erbil - Barzani Yardım Vakfı - Hacı Haşim matbaası - 2015), s.s. 102 - 104.

  15. Habib Muhammed Kerim, Tarih el-Hizb ed-Dimuqrati el-Kurdistani - el-Irak (fi mahattat reisiye) 1946 - 1993, (Duhok - Xebat matbaası - 1998), s.s. 159, 174, 182. 

  16. Parti kadrolarının devrelerinin tarihi, dağdan şehre, (Erbil - Parti Etüt ve Araştırma Merkezi ile Akademisi - Rojhilat matbaası - 2019), s. 60.

  17. Fatih Resul, Kürt halkının mücadele tarihinden birkaç sayfa, birinci cilt, (İsveç - Halepçe matbaası - 1979), s. 266.

  18. Fera Avropa yahtetim konferanse binecah, Xebat gazetesi, Kürdistan Demokrat Partisi'nin yayın organı, sayı 989, Erbil, Cuma, 18 Ağustos 2000, s. 2.

  19. Kerim Kadir, kongrelerin panoraması Kürdistan Demokrat Partisi, Brayeti gazetesi, Kürdistan Demokrat Partisi - Birlik, sayı 2940, Erbil, Perşembe, 7 Ekim 1999, s. 3.

  20. El-Lecne et-Tahdiriye lil-mu'temer 12 tenciz el-merhale el-ula min bernameha, Xebat gazetesi, Kürdistan Demokrat Partisi - Birlik yayın organı, sayı 928, Cuma, 11 Haziran 1999, s. 1.

  21. Altın jübile şenlikleri çerçevesinde, Başkan Mesut Barzani Barzani Madalyasını mücadelecilere ve şehit annelerine veriyor, Gulan dergisi, sayı 84, Erbil, 1 Eylül 1996, s. 9.

  22. Muhammedsalih Cuma, El-Vaki es-Siyasi el-hali li-Kurdistan, Xebat gazetesi, Kürdistan Demokrat Partisi - Birlik yayın organı, sayı 801, Cumartesi, 2 Kasım 1996, s. 3.

  23. Men hum a'da el-lecne et-tahdiriye lil-mu'temer (12), Xebat gazetesi, Kürdistan Demokrat Partisi Birlik yayın organı, sayı 934, Erbil, Cuma, 23 Temmuz 1999, s. 3. 

  24. El-Mu'temer yentahib el-heyet el-ulya lir-rakabe vet-teftiş, Xebat gazetesi, Kürdistan Demokrat Partisi yayın organı, sayı 689, Çarşamba, 25 Ağustos 1993, s. 3.