Biyografi

Mustafa Said Çiço, 1922 yılında Erbil ilinin Mergesor ilçesine bağlı Barzan nahiyesinin Bile köyünde doğmuştur. Evliydi ve beş kızı, iki oğlu vardı. 1983 yılında Baas rejimi tarafından Kuştepe yerleşkesinde Enfal edilmiştir.

Mücadele Hayatı

1943 yılında ikinci Barzan Devrimi'ne katılmış ve Mahabad'daki Kürdistan Cumhuriyeti'nde Barzan güçlerinin savaşçılarından biri olmuştur; İran ordusunun Cumhuriyet'e yönelik saldırılarına karşı savaşlara katılmıştır.

22 Mayıs 1947 tarihinde General Mustafa Barzani'ye Sovyetler Birliği'ne doğru yolculuğunda eşlik etmiş, Kotol (Katur) ve Mako Köprüsü savaşlarına katılmıştır. Çok zorluk ve yorgunluktan sonra, 18 Haziran 1947 tarihinde İran ile Sovyetler Birliği sınırında yer alan Aras Nehri üzerinden Sovyetler'e geçmiştir.

Sovyetler Birliği'ne ulaştıktan sonra, 19 Haziran 1947 tarihinde tüm yoldaşlarıyla birlikte Azerbaycan Cumhuriyeti'nin "Nahçıvan" şehrinde dikenli tellerle çevrili üstü açık bir kampta kırk gün boyunca tutulmuşlar, bir grup asker tarafından korunmuşlar ve yiyecek, giyim ve ulaşım açısından savaş esiri muamelesi görmüşlerdir. Daha sonra Sovyet hükümetinin kararıyla Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Ağdam, Laçın, Ayulak ve Kelbecer bölgelerine dağıtılmışlardır. 10 Aralık 1947 tarihinde Azerbaycan Cumhuriyeti'nin başkenti Bakü'de Hazar Denizi kıyısındaki bir askeri kampa nakledilmişler ve aynı ayın 23 tarihinde kendilerine askeri üniformalar verilmiş, Azerbaycan Cumhuriyeti subaylarının gözetiminde günde sekiz saat askeri eğitim almışlardır. Aynı zamanda, okuma yazma bilen bazı yoldaşları tarafından her gün dört saat boyunca Kürtçe öğrenme dersleri verilmiştir.

Cafer Bagirov'un Barzani'nin yoldaşlarına yönelik kötü muamelesinden sonra, askeri kampın 29 Ağustos 1948 tarihinde Azerbaycan Cumhuriyeti'nden Özbekistan'ın başkenti "Taşkent" yakınlarındaki Çırçık yerleşkesine taşınmasına karar verilmiş ve orada da askeri eğitime devam etmişlerdir.

 1949 Mart ayında yoldaşlarıyla birlikte grup ve takım halinde trenle Sovyetler Birliği'ndeki kolhoz köylerine dağıtılmışlar ve kolhoz tarlalarında (halkın devletten kiraladığı ve daha sonra devlete payını verdiği araziler) çalışmışlardır.

General Barzani'nin Stalin'e gönderdiği birçok mektuptan ve uzun süren çabalardan sonra, nihayet Barzani'nin yoldaşlarının çektiği acıları anlattığı bir mektup Stalin'in eline ulaşmış, Stalin derhal Barzani'nin yoldaşlarının durumunu araştırmak için bir komisyon kurulmasına karar vermiş ve komisyonun nihai kararı hepsinin Vrevski şehrinde toplanması yönünde olmuştur. Bu nedenle Mustafa Said Çiço, 1951 yılının Kasım ayında Sovyetler'deki Vrevski şehrine gitmiştir.

 1958 yılında Abdülkerim Kasım başkanlığında Irak Cumhuriyeti kurulmuş, Mustafa Said Çiço 16 Nisan 1959 tarihinde yoldaşlarıyla birlikte Grozni gemisiyle Irak Cumhuriyeti'nin güneyindeki Basra limanı yoluyla Kürdistan'a geri dönmüştür.

1961 yılında Eylül Devrimi'nin Peşmerge güçlerine katılmış ve savaşlara katılmıştır.

Kaynakça:

1- Hamid Gevheri, Barzani Madalyası En Yüksek Onur Ödülü, Cilt Bir, (Erbil- Hacı Haşim Matbaası- 2015).

2- Hamid Gerdi, Tarihçe Özeti, Birinci Baskı, (Erbil- Aras Basım ve Yayın Kurumu- Eğitim Bakanlığı Matbaası- 2004).

3- Şaban Ali Şaban, Bazı Siyasi ve Tarihi Bilgiler, Üçüncü Baskı, (Erbil- Rojhilat Matbaası- 2013).

4- Ömer Faruki, Serdar Dana Merhum Molla Mustafa Barzani'nin Hayatı ve Mücadelesi, İkinci Baskı, (Erbil- Eğitim Bakanlığı Matbaası- 2002).

5- Abdurrahman Mela Habib Ebubekir, 1931-1991 Arasında Barzan Aşireti, Birinci Baskı, (Erbil- Kültür Bakanlığı Matbaası- 2001).

6- Abdullah Gafur, Erbil Coğrafya Sözlüğü, (Erbil- Kürt Akademisi Yayınları- Hacı Haşim Matbaası- 2015).

7- Karwan Muhammed Mecid, Mahabad'dan Sovyetler'e Barzaniler, Birinci Baskı, (Süleymaniye- Peywend Matbaası- 2011).

8- Şehit Komutan Heso Mirxan Jajoki'nin Anılarından, Barzanilerin Sovyetler Birliği'ne Gidişiyle Barzani ile Birlikte 62 Gün, Birinci Baskı, (Erbil- Roşinbiri Matbaası- 1997).

9- Leys Abdülmuhsin Cevad El-Zübeydi, Irak'ta 14 Temmuz 1958 Devrimi, (Bağdat- Dar El-Raşid Yayınları- 1979).

10- Mesud Barzani, Barzani ve Kürt Özgürlük Hareketi 1931-1958, (Duhok- Xebat Matbaası- 1998).

11- Necef Guli Pesian, Kanlı Mahabad'dan Aras Kıyılarına, Çev. Şevket Şeyh Yezdin, Birinci Baskı, (Pirmam- Kürdistan Demokrat Partisi Altın Jübile- 1996).

12- Kürdistan Demokrat Partisi Ansiklopedisi Arşivi.