Reşîd Baqî Mihemed, 1930 yılında Erbil ilinin Mergesor ilçesine bağlı Gorêtu nahiyesinin Korkê köyünde doğmuştur. Birinci Barzan Devrimi'nin yenilgisinden ve Şeyh Ahmed Barzani ile çok sayıda Barzani ailesinin Kuzey Kürdistan'a sığınmasından sonra, 1932 yılının Haziran ayının 21'sinde ailesiyle birlikte Türkiye Cumhuriyeti'ne göç etmiştir. Ancak 1933 yılında Türk yetkililerin Şeyh Ahmed Barzani'yi Irak hükümetine teslim etmesinin ardından, ailesi de Şeyh Ahmed ile birlikte Kuzey Kürdistan'a göç eden tüm aileler gibi Güney Kürdistan'a geri dönmüştür. Sovyetler Birliği'nde eğitim görmüş, Taşkent Üniversitesi Tarım Bölümü'nden lisans derecesi almıştır. 2002 yılının Ocak ayının 1'inde Korkê köyünde hayatını kaybetmiştir.
Mücadele Tarihi1943 yılında İkinci Barzan Devrimi saflarına katılmıştır. 1943 yılının Ekim ayının 2'inde Şanêder karakolunun ele geçirilmesine, aynı yılın Kasım ayının 10'sinde Mezrê polis merkezinin ele geçirilmesine katılmıştır. Rêzan karakolunun ele geçirilmesine katıldığı için 1945 yılının Ağustos ayının 19'inde Irak askeri örfi mahkemesinin kararıyla tüm menkul ve gayrimenkul mallarına el konulmuştur.
1945 yılının Ağustos ayının 25'ünde Qelenderi Dağı savaşında yer almış, Berdi Qelatî ve Hacîye Sûrî savaşlarına katılmıştır. Badinan savaşında yaralanmış, Eylül ayının 5'inde Meydan Morik polis merkezinin ele geçirilmesine katılmıştır.
İkinci Barzan Devrimi'nin yenilgisinden sonra 1945 yılının Ekim ayının 11'sında Doğu Kürdistan'a geçmiştir. 1946 yılının Mart ayının 31'inde Kürdistan Demokratik Cumhuriyeti ordusuna bağlı Barzan kuvvetlerinde peşmerge olarak görev yapmıştır. 29 yılının Nisan ayında Doğu Kürdistan'ın Seqiz bölgesindeki Qerawa savaşında, 3 yılının Mayıs ayında ise Mılqerenî Mameşa savaşında yer almıştır.
Kürdistan Demokratik Cumhuriyeti'nin yenilgisinden sonra Doğu Kürdistan'da Qelatan, Singan ve Gelasî savaşlarına katılmıştır. 1947 yılının Mart ayının 3'sinde Nelos savaşına, aynı yılın Mart ayının 19'ünde ise Neqede ve Şino savaşlarına katılmıştır. Daha sonra topçu bölümünde muhafız olarak atanmış; 1947 yılının Nisan ayının 19'inde (Xwakûrk ve Bezar gir ovası üzerinden) Kuzey Kürdistan topraklarından geçerek Şêrwan ve Mizûrî bölgesine dönen peşmergeler arasında yer almıştır.
Dönüşlerinden sonra, General Mustafa Barzani 1947 yılının Mayıs ayının 6'sinde Ergoş köyünde yoldaşlarıyla bir toplantı yapmış ve onları kalma veya Sovyetler Birliği'ne gitme konusunda serbest bırakmıştır. Orada tüm yoldaşları mücadeleye devam etme ve Sovyetler Birliği'ne gitme kararı almışlardır. 1947 yılının Mayıs ayının 23'unda General Mustafa Barzani'ye Sovyetler Birliği'ne giden yolda eşlik etmiş; Qetur Geçidi ve Mako Köprüsü savaşlarında yer almıştır. Büyük zorluklar ve yorgunluklardan sonra 1947 yılının Haziran ayının 18'inde, İran ile Sovyetler Birliği arasındaki sınırda bulunan Aras Nehri'ni geçerek Sovyetler Birliği'ne ulaşmıştır.
Sovyetler Birliği'ne ulaştıktan sonra, 1947 yılının Haziran ayının 19'ünde tüm yoldaşlarıyla birlikte Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Nahçıvan şehrinde, dikenli tellerle çevrili açık bir kampta kırk gün tutulmuşlar; yemek, giyim ve hareket serbestliği açısından savaş esiri muamelesi görmüşlerdir. Daha sonra Sovyet hükümetinin kararıyla Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Ağdam, Laçın, Ayolax ve Kelbecer bölgelerine dağıtılmışlardır. 1947 yılının Aralık ayının 10'inde Azerbaycan Cumhuriyeti'nin başkenti Bakü'de Hazar Denizi kıyısındaki bir askeri kampa nakledilmişler; aynı ayın 23'sinde askeri kıyafetler verilmiş ve Azerbaycan Cumhuriyeti subaylarının gözetiminde günde sekiz saat askeri eğitim almışlardır. Aynı zamanda günlük dört saat boyunca okuryazar olan yoldaşlarından Kürtçe dili eğitimi almışlardır.
Cafer Bagirov'un yoldaşlarına yönelik kötü muamelesinden sonra, askeri kampın 1948 yılının Ağustos ayının 29'inde Azerbaycan Cumhuriyeti'nden Özbekistan Cumhuriyeti'nin başkenti Taşkent yakınlarındaki Çirçik kampına taşınmasına karar verilmiş ve orada askeri eğitime devam etmişlerdir.
1949 yılının Mart ayında yoldaşlarıyla birlikte grup ve takım halinde trenle Sovyetler Birliği'nin kooperatif köylerine dağıtılmış ve Kolhoz tarlalarında (halkın devletten kiraladığı ve daha sonra devletin payını verdiği topraklar) çalışmışlardır.
General Barzani'nin Stalin'e gönderdiği birçok mektup ve büyük çabalardan sonra, nihayet Barzani'nin yoldaşlarının çektiği sıkıntıları anlattığı bir mektup Stalin'in eline ulaşmış; Stalin derhal Barzani'nin yoldaşlarının durumunu araştırmak için bir komisyon kurulmasına karar vermiştir. Komisyonun kararı hepsinin Vriviski şehrinde toplanması yönünde olmuştur. Bu nedenle adı geçen kişi 1951 yılının Kasım ayında Sovyetler Birliği'ndeki Vriviski şehrine gitmiştir.
Irak'ta 1958 yılının Temmuz ayındaki 14 devriminden ve General Mustafa Barzani'nin dönüşünden sonra, 1959 yılının Şubat ayının 25'ünde; üçüncü ve yedinci maddeler, onuncu maddenin (a) bendi ve 11 numaralı maddenin uygulanması ve 1959 yılındaki 19 sayılı değiştirilmiş kanuna dayanarak, kendisi ve yoldaşları genel aftan yararlanmışlardır.
1958 yılında Abdülkerim Kasım başkanlığında Irak Cumhuriyeti kurulmuş, adı geçen kişi 1959 yılının Nisan ayının 16'ında yoldaşlarıyla birlikte Groziya gemisiyle Basra limanı üzerinden Irak Cumhuriyeti'nin güneyinden Kürdistan'a dönmüştür.
1959 yılında Tarım İdaresi'nde memur olarak atanmış ancak devlet işi yapmamış, Bağdat'ta Barzani'nin korumalığını yapmıştır. 1961 yılında Eylül Devrimi'ne katılmıştır. 1962 yılında Serê Akrê ve Serê Pirsî savaşlarına katılmış ve yaralanmıştır. 1963 yılının Haziran ayının 15'sında 14 tarihinde Serê Akrê savaşına katılmış; bir kez daha Irak hükümetinden kaçarken Rêzan köprüsü yakınlarında yaralanmıştır. Şîlê Bazraz, Şehê, Seftê, Gorêtu, Gura Bayvê (Gerwa Gujê), Îşukur ve Geliyê Hesen Mema (Geliyê Zenta) savaşlarına katılmıştır.
1975 yılında Şehitler Vadisi Savaşı'na katılmış ve aynı yıl Eylül Devrimi'nin yenilgisinden sonra mülteci olarak İran Krallığı'na, Zive yerleşimine gitmiş, oradan da Çahar Mahal ve Bahtiyari Eyaleti'ndeki Şehri Kord'a nakledilerek yerleşmiştir.
1979 yılında Gulan Devrimi'ne katılmış, bölük komutanı (serliq) olmuş ve saygıdeğer İdris Barzani ve Mesud Barzani 'nin talimatıyla Zive yerleşimine geri dönmüş, tabur komutanı ve Başkan Mesud Barzani 'nin koruma üssü sorumlusu olarak görevlendirilmiş, 1991 yılına kadar bu görevde kalmıştır.
1991 yılında Başkan Mesud Barzani ile birlikte Kürdistan'a, Ranya ve Diyana'ya dönmüş ve ayaklanmaya (Raperin) katılmıştır, 1993 yılında Başkan Mesud Barzani 'nin emriyle Şirwani 1 Sosyal Komitesi'ne üye yapılmıştır. 1996 yılının Ağustos ayının 16 tarihinde, Altın Jübile kutlamaları çerçevesinde, İkinci Barzan Devrimi, Kürdistan Demokratik Cumhuriyeti, Sovyetler Birliği'ne gidiş yolu, Eylül، Gulan ve Ayaklanma (Raperin) sürecindeki mücadelesi ve direnişi nedeniyle Başkan Mesud Barzani tarafından kendisine Barzani Ölümsüzlük Madalyası verilmiştir, 1997 yılında iç savaşta yaralanmış, 1999 yılının Ekim ayının 6 tarihinde Kürdistan Demokrat Partisi 12. Kongresi - Irak'ın Erbil'deki onursal temsilcisi olmuştur.
Kaynaklar:- Kürdistan Demokrat Partisi Ansiklopedisi Heyeti Arşivi.