Biyografi

Reşîd Îbrahîm Qadir, Reşîd Mîr olarak bilinir, 1919 yılında Kuzey Kürdistan'ın Serukanî köyünde doğmuş, 1999 yılında Çemê köyünde hayatını kaybetmiştir.

Mücadele Hayatı

General Mustafa Barzani 1947 yılının Mayıs ayının 6'inde Erguş köyünde yoldaşlarıyla bir toplantı yaparak, kalma veya Sovyetler Birliği'ne gitme konusunda onları serbest bırakmıştır. Orada tüm yoldaşları devam etme ve Sovyetler Birliği'ne gitme kararı almışlardır. 1947 yılının Mayıs ayının 23'sinde General Mustafa Barzani'ye Sovyetler Birliği'ne doğru eşlik etmiş, Qetur Geçidi Savaşı ve Maku Köprüsü Savaşı'na katılmıştır. Çokça zorluk ve yorgunluktan sonra, 1947 yılının Haziran ayının 18'unda İran ile Sovyetler Birliği sınırında bulunan Aras Nehri'ni geçerek Sovyet tarafına geçmiştir.

Sovyetler Birliği'ne ulaştıktan sonra, 1947 yılının Haziran ayının 19'inde tüm yoldaşlarıyla birlikte Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Nahçıvan şehrinde, dikenli tellerle çevrili açık bir toplulukta kırk gün boyunca tutulmuşlar, bir grup asker tarafından korunmuşlar ve yiyecek, giyim ve ulaşım açısından savaş esiri muamelesi görmüşlerdir. Daha sonra Sovyet hükümetinin kararıyla Azerbaycan Cumhuriyeti'ndeki Ağdam, Laçın, Ayulax ve Kelbecer bölgelerine dağıtılmışlardır. 1947 yılının Aralık ayının 10'ünde Azerbaycan Cumhuriyeti'nin başkenti Bakü'de Hazar Denizi üzerindeki bir askeri kampa nakledilmişler ve aynı ayın 23'inde kendilerine askeri kıyafetler verilerek, Azerbaycan Cumhuriyeti subaylarının gözetiminde günde sekiz saat askeri eğitim yaptırılmıştır. Aynı zamanda günlük dört saat boyunca okuma yazma bilen bazı yoldaşları tarafından onlara Kürtçe öğrenme dersleri verilmiştir.

Cafer Bağırov'un yoldaşlarına yönelik kötü muamelesinden sonra, askeri kampın 1948 yılının Ağustos ayının 29'sında Azerbaycan Cumhuriyeti'nden Özbekistan'ın başkenti Taşkent yakınlarındaki Çırçık topluluğuna taşınmasına karar verilmiş ve orada askeri eğitime devam etmişlerdir.

1949 yılının Mart ayında yoldaşlarıyla birlikte gruplar ve takımlar halinde trenle Sovyetler Birliği'nin kolektif köylerine dağıtılmışlar ve kolhoz tarlalarında (halkın devletten kiraladığı ve daha sonra payını devlete verdiği arazilerde) çalışmışlardır.

General Barzani'nin Stalin'e gönderdiği birçok mektuptan ve büyük çabalarından sonra, sonunda Barzani'nin yoldaşlarının yaşadığı acıları anlattığı bir mektup Stalin'e ulaşmış ve o da derhal Barzani'nin yoldaşlarının durumunu araştırmak için bir komisyon kurulmasına karar vermiştir. Komisyonun kararı sonunda hepsinin Vriviski şehrinde toplanması yönünde olmuş, bu nedenle adı geçen şahıs 1951 yılının Kasım ayında Sovyetler Birliği'nin Vriviski şehrine gitmiştir.

Irak'ta 1958 yılının Temmuz ayının 14'sindeki devrimden ve General Mustafa Barzani'nin dönüşünden sonra, 1959 yılının Şubat ayının 25'sinde, üçüncü ve yedinci maddeler ile onuncu maddenin (A) fıkrası ve 11 numaralı maddenin uygulanmasıyla, 1959 yılındaki 19 sayılı değiştirilmiş yasaya dayanılarak, kendisi ve yoldaşları genel aftan yararlanmışlardır.

1958 yılında Abdülkerim Kasım başkanlığında Irak Cumhuriyeti kurulmuş, adı geçen şahıs 1959 yılının Nisan ayının 16'inde yoldaşlarıyla birlikte Grozia gemisiyle Irak Cumhuriyeti'nin güneyindeki Basra limanı üzerinden Kürdistan'a dönmüştür. 

Kaynaklar:

  1. Kürdistan Demokrat Partisi Ansiklopedisi Arşivi.

  2. Karwan Muhammed Mecid, Barzanîyekan le Mehabadewe bo Sovêt (Barzaniler Mahabad'dan Sovyetlere), birinci baskı, (Süleymaniye - Peywend Matbaası - 2011).
  3. Hetaw Dergisi, sayı 154, altıncı yıl, Erbil, Kürdistan Matbaası, Cuma, 15 Nisan 1959.
  4. Şehit Komutan Haso Mîrxan Jajokî'nin anılarından, 62 Roj Legel Barzanî da Çûnî Barzanîyekan bo Yekêtî Sovêt (Barzani ile 40 Gün ve Barzanilerin Sovyetler Birliği'ne Gidişi), birinci baskı (Erbil - Roşenbîrî Matbaası - 1997).
  5. Mesut Barzani, Barzanî û Bizûtnewey Rizgarîxwazî Kurd (Barzani ve Kürt Özgürlük Hareketi) 1931 - 1958, (Duhok - Xebat Matbaası - 1998).
  6. K.D.P., Dosya numarası AI-10, Mustafa Barzani'nin Sovyetler Birliği'ne giden yoldaşlarının listesi, belgeler Segvan Halo tarafından sunulmuştur, 2016.