Biyografi

Selim Zubeyr Mela, 1920 yılında Erbil vilayetinin Mergesor ilçesine bağlı Barzan nahiyesinin Barzan köyünde doğmuştur. Sovyetler Birliği'ne gitmeden önce evliydi ve eşinin adı Meryem Ömer Yasin'di. Sovyetler Birliği'nde eğitim görmüş ve tarım bölümünden enstitü diploması almıştır. Ayrıca Sovyetler Birliği'nde Cemile Muhammed Mirza ile evlenmiş, 1959 yılında Erbil Tarım Müdürlüğü'nde müdürlük yapmıştır. Kürtçe, Arapça ve Rusça dillerini bilmekteydi.

Mücadele Hayatı

Selim Zubeyr Mela, 1943 yılında ikinci Barzan devriminin saflarına katılmış ve savaşlarda yer almıştır. 1945 yılının Ağustos ayının 19'sinde Irak askeri örfi mahkemesinin kararıyla tüm menkul ve gayrimenkul mallarına el konulmuştur. 1945 yılı Ekim ayının 11'ünde ikinci Barzan devriminin yenilgisinin ardından Doğu Kürdistan'a geçmiş, 1946 yılı Mart ayının 31'sında Mahabad'daki Kürdistan Demokratik Cumhuriyeti ordusuna bağlı Barzan kuvvetlerinde peşmerge olmuş ve Kürdistan Demokratik Cumhuriyeti'nin Sakız cephesindeki savaşlarına katılmıştır.

 1947 yılı Nisan ayının 19'inde (Hakkâri ve Berazgir Ovası yoluyla) Kuzey Kürdistan topraklarından Şirvan ve Mizuri bölgesine dönen peşmergeler arasındaydı.

Döndükten sonra General Mustafa Barzani 1947 yılı Mayıs ayının 6'sinde Ergoş köyünde yoldaşlarıyla bir toplantı yapmış ve onları kalma veya Sovyetler Birliği'ne gitme konusunda serbest bırakmıştır. Orada tüm yoldaşları devam etme ve Sovyetler Birliği'ne gitme kararı almışlardır. 1947 yılı Mayıs ayının 23'sinde General Mustafa Barzani'ye Sovyetler Birliği'ne doğru eşlik etmiş, Kotur vadisi savaşı ve Maku köprüsü savaşına katılmış ve büyük zorluk ve yorgunluktan sonra, 1947 yılı Haziran ayının 18'ünde İran ile Sovyetler Birliği sınırında bulunan Aras Nehri üzerinden Sovyetler Birliği'ne geçmiştir.

Sovyetler Birliği'ne ulaştıktan sonra, 1947 yılı Haziran ayının 19'sında tüm yoldaşlarıyla birlikte Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Nahçıvan şehrinde, dikenli tellerle çevrili açık bir kampta kırk gün tutulmuşlar, askerler tarafından nöbet tutulmuş ve yemek, giyim ve ulaşım açısından savaş esiri muamelesi görmüşlerdir. Daha sonra Sovyet hükümetinin kararıyla Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Ağdam, Laçın, Eylah ve Kelbecer bölgelerine dağıtılmışlardır. 1947 yılı Aralık ayının 10'inde Azerbaycan Cumhuriyeti'nin başkenti Bakü'de Hazar Denizi kıyısındaki bir kışlaya nakledilmişler ve aynı ayın 23'unda kendilerine askeri üniformalar verilmiş ve Azerbaycan Cumhuriyeti subaylarının gözetiminde günde sekiz saat askeri eğitim almışlardır. Aynı zamanda günde dört saat boyunca okuryazarlığı olan bazı yoldaşları tarafından onlara Kürtçe öğrenme dersleri verilmiştir.

Cafer Bagırov'un Barzan yoldaşlarına karşı kötü muamelesinden sonra, 1948 yılı Ağustos ayının 29'inde askeri kampın Azerbaycan Cumhuriyeti'nden Özbekistan Cumhuriyeti'nin başkenti Taşkent yakınlarındaki Çırçık topluluğuna taşınmasına karar verilmiş ve orada askeri eğitimlerine devam etmişlerdir. 

1949 yılının Mart ayında yoldaşlarıyla birlikte gruplar ve takımlar halinde trenle Sovyetler Birliği'nin kolektif köylerine dağıtılmışlar ve Kolhoz çiftliklerinde (halkın devletten kiraladığı ve daha sonra devlet payını verdikleri topraklar) çalışmışlardır. 

General Barzani'nin Stalin'e gönderdiği birçok mektuptan ve büyük çabadan sonra, sonunda Barzani'nin yoldaşlarının yaşadığı sıkıntıları anlattığı bir mektup Stalin'in eline ulaşmış ve o da derhal Barzan yoldaşlarının durumunu araştırmak üzere bir komite kurulması talimatını vermiştir. Sonunda komitenin kararı hepsinin Vrevitski şehrinde toplanması yönünde olmuştur, bu nedenle kendisi 1951 yılının Kasım ayında Sovyetler'deki Vrevitski şehrine gitmiştir.

Irak'taki 1958 Temmuz 14 devriminden ve General Mustafa Barzani'nin dönüşünden sonra, 1959 yılının Şubat ayının 25'sinde, üçüncü ve yedinci maddeler ile onuncu maddenin (A) fıkrasına göre ve 1959 yılındaki 19 sayılı değiştirilmiş yasaya dayanarak, 11 numaralı maddenin uygulanmasıyla, kendisi ve yoldaşları genel af kapsamına alınmışlardır. 

1958 yılında Abdülkerim Kasım başkanlığında Irak Cumhuriyeti kurulmuş, kendisi 1959 yılı Nisan ayının 16'ünde yoldaşlarıyla birlikte Grozni gemisiyle Irak Cumhuriyeti'nin güneyindeki Basra limanı üzerinden Kürdistan'a dönmüştür. 

 1961 yılında Eylül Devrimi'ne katılmış ve hasta ve yaralılardan sorumlu olmuştur. 1963 yılında Safin, Piris ve Sengeser savaşlarına katılmıştır. 1963 yılı Haziran ayının 12'sinden 1963 yılı Aralık ayının 20'una kadar eşi Cemile Muhammed, eşinin Mustafa Barzani 'ye eşlik ettiği ve peşmerge olduğu gerekçesiyle Irak hükümeti tarafından Erbil'de altı çocuğuyla birlikte tutuklanmış, hapse atılmış, ardından Seydava mahallesine yerleştirilmiş ve gözetim altında tutulmuştur.

Selim Zubeyr, 1970 yılında 11 Mart anlaşmasından sonra Molla Mustafa Barzani 'nin Erbil şehrindeki temsilcisi olmuştur. 1971 yılı Eylül ayının 29'ünde Hacı Ümran'da gerçekleştirilen bir intihar saldırısında şehit düşmüş ve Barzan köyünde toprağa verilmiştir.

Kaynaklar:

  1. Kürdistan Demokratik Partisi Ansiklopedisi Arşivi

  2. Rêkarê Mizûrî, Jinen Ros u Ragwastin u Enfal u Komelkoji, (Erbil - Minare Matbaası - 2010).

  3. Şaban Ali Şaban, Hinek Zanyari Siyasi u Mejuyi, üçüncü baskı, (Erbil - Rojava Matbaası - 2013).

  4. Şevket Şeyh Yezdin, Yubili Zerini Peşmerge, (Pirmam - Xebat Matbaası - 1996).

  5. Salih Yusuf Sufi, Kronolojiya Kurdistanê u Cihanê, birinci baskı, cilt üç, (Duhok - Duhok Vilayeti Matbaası - 2013).

  6. Salih Yusuf Sufi, Kronolojiya Kurdistanê u Cihanê, birinci baskı, cilt iki, (Duhok - Duhok Vilayeti Matbaası - 2013).

  7. Ömer Faruki, Serdar Dana Zendegi u Mobarezate Merhum Molla Mustafa Barzani, ikinci baskı, (Erbil - Eğitim Bakanlığı Matbaası - 2002).

  8. Abdulrahman Mela Habib Ebubekir, Eşireti Barzan le Nevan 1931 - 1991, birinci baskı, (Erbil - Kültür Bakanlığı Matbaası - 2001).

  9. Karwan Muhammed Mecid, Barzaniler Mahabad'dan Sovyetlere, Birinci Baskı, (Süleymaniye - Peyvend Matbaası - 2011S).

  10. Şehit Komutan Haso Mirxan Jajoki'nin Günlüklerinden, Barzani ile 62 Gün ve Barzanilerin Sovyetler Birliği'ne Yolculuğu, Birinci Baskı (Erbil - Roşenbiri Matbaası - 1997S).

  11. Leys Abdulmuhsin Cevad El-Zubeydi, Suratu 14 Temuz 1958 fi el-Irak, (Bağdat - Daru'l Reşid li'n Neşr - 1979M).

  12. Mesud Barzani, Barzani ve Kürt Özgürlük Hareketi 1931 - 1958, (Duhok - Xebat Matbaası - 1998S).

  13. Necef Kuli Pesyan, Kanlı Mahabad'dan Aras Kıyılarına, Çeviren: Şevket Şeyh Yezdin, Birinci Baskı, (Pirmam - Kürdistan Demokrat Partisi Altın Jübilesi - 1996S).

  14. İsmail Gunde juri, Peşmergelerle evli olup tutuklanan Rus kadınlar, Kürdistan Demokrat Partisi organı, Xebat gazetesi, Sayı 3461, Erbil, 3 Mayıs 2010S.