Irak hükümetinin 11 Mart 1970 anlaşmasının maddelerini uygulamaktan geri adım atıp vazgeçmeye başlamasından ve dört yıllık müzakerelerin ardından, Sovyetler Birliği ile imzaladığı (Dostluk ve İşbirliği) antlaşması adı altındaki anlaşmalar ve ilişkiler yoluyla orduyu yeniden düzenleyip silahlanarak askeri açıdan kendini yeniden organize etmeyi başardıktan sonra, bu kez Kürt devrimini kısa sürede sona erdirmek için Irak askeri desteğini almayı hedefledi. Sovyetler Birliği ise Orta Doğu'daki konumunu güçlendirmek için Irak'a sermaye yatırımı yapmayı amaçlıyordu.
Peşmerge güçlerinin Revanduz garnizon kampını kuşatması sonucunda ve savaş yeniden patlak vermeden önce, Irak ordusu Nisan ayı başında tüm güçlerini Spilik kampına çekti ve ayrıca Ali Bey vadisinin kuzeyindeki Balkiyan köyünde bulunan bağlı tugay karargahını da aynı yere taşıdı.
16 Nisan 1974 tarihinde, Mustafa Barzani başkan Kürdistan Demokrat Partisi ve Eylül Devrimi lideri, Irak ordusunun kafasını karıştırmak ve bu stratejik konumu ele geçirmek amacıyla Spilik kampına yönelik bir saldırı başlatılması emrini verdi. Peşmergelerin saldırıyı gerçekleştirmesine rağmen, Irak ordusunun güçlü savunması, çok sayıda askeri ve gelişmiş silahları nedeniyle başarılı olamadı. Başka bir kayıtta, Irak hükümetinin Peşmergeler tarafından kuşatılmış bir Irak askeri tugayının bulunduğu ve Irak ordusunun yoğun bir çatışma ve karşı karşıya gelmenin ardından Peşmerge kuşatmasını kırmayı başardığı, iki Irak ordusu gücünün birleştiği ve Revanduz'a yönelik büyük bir saldırıya hazırlandığı zorlu Spilik bölgesine saldırdığı belirtilmektedir.
Irak ordusunun bu eksende ilerlediğine dair devrim komutanlığına gelen bilgilerin ardından, Mîrxan Mihemed Emîn komutasındaki bir Peşmerge alayı Serçiya'ya konuşlandırıldı ve Nisan ayı sonlarında Teğmen Yunus Rojbeyani komutasındaki 2. Zozik Alayı'na, bu eksendeki savunma hattını güçlendirmek için adı geçen alayla birlikte görevini Serçiya'ya taşıması emri verildi. Hawdiyan'dan Xelan-Biyaw vadisi üzerinden gelen bu Peşmerge gücünün görevi, Spilik-Xelifan ana yolunu savunmaktı çünkü Irak ordusu oradan Revanduz, Diyana ve Balekayeti'deki devrim bölgelerine ilerlemeyi amaçlıyordu.
Açıkça görülüyor ki, o günün sabahında, 2. Alay ulaşmadan önce, Irak ordusu zaten Spilik-Xelifan yolunda ilerlemeye başlamıştı ve orada daha önce konuşlanmış küçük bir güçle karşılaştılar; güçlü bir savunma ile beş Peşmergenin şehit düşmesi ve birkaçının da yaralanmasının ardından Irak ordusuna büyük kayıplar verdirerek geri çekilmeye zorladılar.
Yunus Rojbeyani taburunun bölgeye ulaştığı o gece, uzun mesafe yürüdükleri için çok yorgun ve bitkindiler. Durumu ve Irak ordusunun hareketlerine dair haber olup olmadığını sordular, Serçiya'ya çıkmaları gerekiyordu ancak daha önce bu eksende konuşlanmış olan Peşmergeler, bu konuda hiçbir bilgileri olmadığını yanıtladılar. Sabah olduğunda Irak ordusunun Serçiya'yı ele geçirdiğini gördüler. Spilik-Xelifan yolunu savunan bölüğe, Xelifan'a bakan Serçiya dağ silsilesinin sonundaki Panser'e gitme emri verildi. Irak ordusunun Serçiya'yı ele geçirmesinden sonra, askeri ofisten karşı saldırı düzenlenmesi ve Serçiya'nın Irak ordusundan geri alınması için bir telgraf geldi. Peşmerge güçleri Serçiya'ya saldırmaya hazırlandı; Xelan-Biyaw'dan Panser'e giderek oradan Serçiya'ya saldıracak olan tüm Peşmergeler, tüm gün boyunca bölgenin üzerinde uçan Irak uçakları tarafından hedef alınıyordu.
Peşmerge güçleri Panser'e ulaşır ulaşmaz ve Serçiya'ya saldırı hazırlığı ile meşgulken, bir Irak ordusu gücü aniden Peşmerge mevzilerine saldırdı. Ancak Peşmergeler onlara şiddetle karşı koydu ve Peşmergeler tarafından yaralanıp esir alınan 3 veya 4 asker dışında tüm askerleri etkisiz hale getirmeyi başardılar. Peşmerge tarafında da şehitler ve yaralılar vardı. Daha sonra Peşmerge güçleri karşı saldırıya geçmeye ve komutanlığın emirlerini uygulamaya başladılar, ancak önlerinde bir sorun belirdi: Peşmerge yetkililerinden birinin ihaneti nedeniyle Peşmerge güçlerinin içinden Irak ordusuna bilgi sızdırılmıştı. Böylece Irak ordusu saldırının sıfır saatini öğrenmiş oldu ve bu yüzden Peşmerge saldırısı başarısız oldu.
Peşmergelerin savaşın o eksenindeki komutanlar tarafından mağlup edilmesinin ardından, devrim komutanlığından "Spilik" kampının bombalanması istendi, çünkü kampta saldırı ve ilerlemeye hazır durumda çok sayıda asker bulunuyordu. Devrim komutanlığı bunun önemli bir eylem olduğunu gördü ve derhal Devrim topçusu komutanı "Halî Dolmerî"yi "Spilik" kampını bombalamakla görevlendirdi. Bir gece içinde iki top Xelan ve Biyaw'a ulaştırıldı ve Bradost dağında topçu komutanı ile 2. Zozik Alayı komutanı bombardımanı gözlemliyorlardı. Güneşin doğuşuyla birlikte topçuya harekete geçme emri verildi ve yoğun bir bombardımanın ardından kamp içindeki mühimmat deposu ve yakıt alanının patlaması sonucu kampta ağır hasar meydana geldi.
Kaynaklar:1- Îbrahîm Celal, Başûrê Kurdistan û şoreşa Eylûl, binyatnan û heltekanin, 1961-1975, çapa çarem, 2021.
2- Kurd û Kurdistan le belgenameyên nihênî yên Amerîkada, amade kirina Lûkman Mîho, wergêrrana le Înglîziyewe Werya Rehmanî, (çapxaneya Rojhilat- Hewlêr- 2009).
3- Senger Îbrahîm Xoşnaw, rûdawên serbaziyên şoreşa Eylûl 1970-1975, çapa yekem, (Hewlêr- 2022).
4- Dîmane legel Qadir Hesen Sîtkanî pêşmergey şoreşa Eylûl 31y Kanûnî Yekem 2022.
5- Mesûd Barzanî, Barzanî û bizûtnewey rizgarîxwazî Kurd, bergî sêyem, beşî duwem, çapa yekem, (Hewlêr- 2004).