دوای ئەوەی حکوومەتی عێراق دەستی بە پاشەکشە و خۆدزینەوە لە جێبەجێکردنی بڕگەکانی ڕێککەوتنی ١١ی ئاداری ١٩٧٠ کرد، و دوای چوار ساڵ لە دانوستان، توانی لەو ماوەیەدا خۆی لە ڕووی سەربازییەوە ڕێکبخاتەوە لە ڕێگەی چەکداربوون و ڕێکخستنەوەی سوپاى عێراق بەهۆی ئەو پەیوەندی و ڕێککەوتنانەی لەگەڵ یەکێتی سۆڤیەت بە ناوی پەیمانی (دۆستایەتی و هاوکاری) واژۆی کردبوو، بە ئامانجی بەدەستهێنانی پشتیوانی سەربازی عێراقی بۆ کۆتاییهێنان بە شۆڕشی کورد ئەمجارەیان لە ماوەیەکی کورتدا. سەبارەت بە یەکێتی سۆڤیەت، ئامانجی وەبەرهێنانی سەرمایە بوو لە عێراق بۆ بەهێزکردنی پێگەی خۆی لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست.
وەک ئەنجامێک بۆ گەمارۆدانی کەمپی گارنیزۆنی ڕواندز لەلایەن هێزەکانی پێشمەرگە، و پێش هەڵگیرسانی شەڕ جارێکی دیکە، سوپاى عێراق لە سەرەتای مانگی نیساندا هەموو هێزەکانی خۆی بۆ کەمپی سپیلک کشاندەوە، هەروەها بارەگای لیوای سەر بە خۆی، کە لە گوندی باڵکیان لە باکووری دۆڵی عەلی بەگ بوو، گواستەوە بۆ هەمان شوێن.
لە ١٦ی نیسانی ١٩٧٤، مستەفا بارزانی سەرۆکی پارتی دیموكراتی كوردستان و فەرماندەی شۆڕشی ئەیلوول، فەرمانی هێرشکردنە سەر کەمپی سپیلک-ی دا کە دەکەوێتە ڕۆژئاوای شارۆچکەی خەلیفان، بە ئامانجی تێکدانی سوپاى عێراق و دەستبەسەرداگرتنی ئەو پێگە ستراتیژییە، هەرچەندە پێشمەرگە هێرشەکەیان ئەنجامدا، بەڵام بەهۆی بەرگری بەهێز و ژمارەی زۆری سەربازان و چەکە پێشکەوتووەکانی سوپاى عێراق سەرکەوتوو نەبوو. لە ئاماژەیەکی دیکەدا، هاتووە کە حکوومەتی عێراق هێرشی کردە سەر ناوچەی سپیلکی سەخت، کە لیوایەکی سەربازی عێراقی تێیدا جێگیر بوو و لەلایەن پێشمەرگەوە گەمارۆدرابوو، دوای شەڕ و ڕووبەڕووبوونەوەیەکی توند، سوپاى عێراق توانی گەمارۆی پێشمەرگە بشکێنێت و هەردوو هێزە سەر بە سوپاى عێراق بەیەک بگەن، و خۆیان بۆ هێرشێکی گەورە بۆ سەر ڕواندز ئامادە بکەن.
فەوجێکی هێزەکانی پێشمەرگە لە سەرچیا بە فەرماندەیی میرخان محەمەد ئەمین بڵاوکرایەوە، دوای گەیشتنی زانیاری لەسەر پێشڕەویی سوپاى عێراق بۆ فەرماندەیی شۆڕش لەو میحوەرەدا، لە کۆتایی مانگی نیساندا فەرمان دەرچوو بۆ فەوجی دووی زۆزک بە فەرماندەیی مەلازم یونس ڕۆژبەیانی کە ئەرکەکەیان بگوازنەوە بۆ سەرچیا، لەگەڵ فەوجی ناوبراو بۆ بەهێزکردنی هێڵی بەرگری لەو میحوەرەدا. ئەرکی ئەم هێزەی پێشمەرگە، کە لە ڕێگەی هاودیانەوە بە دۆڵی خەلان- بێاو دەهات، بەرگریکردن بوو لە ڕێگەی سەرەکی سپیلک - خەلیفان، چونکە سوپاى عێراق نیازی بوو لەوێوە پێشڕەوی بکات بۆ ناوچەکانی شۆڕش لە ڕواندز و دیانا و باڵەکایەتی.
بە ڕوونی دیارە کە بەیانی ئەو ڕۆژە، پێش گەیشتنی فەوجی دووەم، سوپاى عێراق بە کردەوە دەستی بە پێشڕەوی کردبوو لەسەر ڕێگەی سپیلک - خەلیفان، و هێزێکی بچووک کە پێشتر لەوێ جێگیر بوون ڕووبەڕوویان بوونەوە، و لە بەرگرییەکی بەهێزدا، دوای شەهیدبوونی پێنج پێشمەرگە و برینداربوونی ژمارەیەکی دیکە، توانییان زیانی گەورە بە سوپاى عێراق بگەیەنن و ناچاری پاشەکشەیان بکەن.
لەو شەوەدا کە کەتایبی یونس ڕۆژبەیانی گەیشتنە شوێنەکە، بەهۆی بڕینی مەودایەکی دوور زۆر ماندوو و هیلاک بوون، پرسیاریان لە بارودۆخەکە کرد و ئەگەر هەواڵێک لەسەر جووڵەی سوپاى عێراق هەبێت، دەبێت سەربکەون بۆ سەرچیا، بەڵام ئەو پێشمەرگانەی پێشتر لەو میحوەرە جێگیر بوون وەڵامیان دانەوە کە هیچ زانیارییەکیان لەو بارەیەوە نییە، بەیانییەکەی بینییان کە سوپاى عێراق کۆنترۆڵی سەرچیای کردووە، فەرمان دەرچوو بۆ ئەو سەیەیەی کە بەرگری لە ڕێگەی سپیلک- خەلیفان دەکرد بچن بۆ بانەسەر لە کۆتایی زنجیرە چیای سەرچیا کە دەڕوانێتە خەلیفان، دوای کۆنترۆڵکردنی سەرچیا لەلایەن سوپاى عێراق، تەلەگرافێک لە نووسینگەی سەربازییەوە گەیشت بۆ ئەنجامدانی هێرشی پێچەوانە و گێڕانەوەی سەرچیا لە سوپاى عێراق، هێزەکانی پێشمەرگە دەستیان بە ئامادەکاری کرد بۆ هێرشکردنە سەر سەرچیا، هەموو ئەو پێشمەرگانەی لە ڕێگەی خەلان- بێاوەوە بۆ بانەسەر دەچوون بۆ هێرشکردنە سەر سەرچیا لەو شوێنەوە، بە درێژایی ڕۆژەکە ئامانجی فڕۆکە عێراقییەکان بوون کە بە ئاسمانی ناوچەکەدا دەفڕین.
بە گەیشتنی هێزەکانی پێشمەرگە بۆ بانەسەر و سەرقاڵبوونیان بە ئامادەکاری بۆ هێرشکردنە سەر سەرچیا، هێزێکی سوپاى عێراق لەناکاو هێرشی کردە سەر پێگەکانی پێشمەرگە، بەڵام پێشمەرگە بە توندی بەرپەرچیان دانەوە و توانییان هەموو سەربازەکان لەناو ببەن جگە لە ٣ یان ٤ سەرباز کە بریندار بوون و لەلایەن پێشمەرگەوە بەدیل گیران، هەروەها شەهید و بریندار لە لایەنی پێشمەرگەش هەبوو، دوای ئەوە هێزەکانی پێشمەرگە دەستیان بە هێرشی پێچەوانە و جێبەجێکردنی فەرمانی فەرماندەیی کرد، بەڵام کێشەیەک لە بەردەمیان دەرکەوت ئەویش دزەکردنی زانیاری لە ناو هێزەکانی پێشمەرگەوە بۆ سوپاى عێراق بەهۆی خیانەتی یەکێک لە بەرپرسی پێشمەرگەکان، و بەمەش سوپاى عێراق کاتژمێری سفری هێرشەکەی زانی، و بەو هۆیەوە هێرشی پێشمەرگە شکستی هێنا.
دوای شکستی پێشمەرگە لەلایەن فەرماندەکانی ئەو میحوەرەی شەڕەوە، داوا لە فەرماندەیی شۆڕش کرا کە کەمپی "سپیلک" تۆپباران بکەن، چونکە ژمارەیەکی زۆری سەربازی تێدابوو و لە حاڵەتی ئامادەباشیدا بوون بۆ هێرش و پێشڕەوی، فەرماندەیی شۆڕش بینی کە ئەمە کارێکی گرنگە و دەستبەجێ فەرماندەی تۆپخانەی شۆڕش "حالی دولمەری"-ی ڕاسپارد بە تۆپبارانکردنی کەمپی "سپیلک". لە ماوەی یەک شەوەدا، دوو تۆپ گەیەنرانە خەلان و بێاو، و لە چیای برادۆست فەرماندەی تۆپخانە و فەرماندەی فەوجی دووی زۆزک چاودێری تۆپبارانەکەیان دەکرد، و لەگەڵ هەڵهاتنی خۆر فەرمان بۆ تۆپخانە دەرچوو بۆ دەستپێکردنی کارەکە، و دوای تۆپبارانێکی چڕ زیانی زۆر بەر کەمپەکە کەوت بەهۆی تەقینەوەی کۆگای ذخیره و شوێنی سووتەمەنی لەناو کەمپەکەدا.
سەرچاوەکان:١- ئیبراهیم جلال، باشووری كوردستان و شۆڕشی ئه‌یلوول، بنیاتنان و هه‌ڵته‌كاندن، ١٩٦١-١٩٧٥، چاپی چواره‌م، ٢٠٢١.
٢- كورد و كوردستان له به‌ڵگه‌نامه نهێنیه‌كانی ئه‌مریكادا، ئاماده كردنی لۆكمان میهۆ، وه‌رگیڕانی له ئینگلیزیه‌وه وریا ڕه‌حمانی، (چاپخانه‌ی ڕۆژهه‌ڵات- هه‌ولێر- ٢٠٠٩).
٣- سه‌نگه‌ر ئيبراهيم خۆشناو، ڕوداوه سه‌ربازيه‌كانى شۆڕشى ئه‌يلوول١٩٧٠-١٩٧٥، چاپى يه‌كه‌م، (هه‌ولێر- ٢٠٢٢).
٤- دیمانه له‌گه‌ڵ قادر حه‌سه‌ن سیتكانی پێشمه‌رگه‌ی شۆرشی ئه‌یلوول ٣١ی کانوونی یەکەم٢٠٢٢.
٥- مسعود بارزانی، بارزانی و بزوتنه‌وه‌ی ڕزگاریخوازی كورد، به‌رگی سێیه‌م، به‌شی دووه‌م، چاپی یه‌كه‌م، (هه‌ولێر- ٢٠٠٤).