Ziyab Hasni, 1925 yılında Erbil ilinin Mergesor ilçesine bağlı Barzan nahiyesinin Hasni köyünde dünyaya gelmiştir. Sovyetler Birliği'ne gitmeden önce evliydi ve eşinin adı Server Çiço İsmail'di. Amina Ziyab, Beybun Ziyab, Fahir Ziyab ve Musa Ziyab adlarında iki oğlu ve iki kızı vardı; çocukları Mahabad'da tifo hastalığından dolayı hayatlarını kaybetmişlerdir. Ziyab Hasni, Sovyetler Birliği'nde okumuş ve tarım bölümünden enstitü diploması almıştır. 1959 yılında Erbil Karayolları İdaresi'nde memur olarak atanmış, daha sonra Barzan bölgesine nakledilmiştir. Kürtçe ve Rusça dillerini bilmekteydi. 1975 yılında Hasni köyünde hayatını kaybetmiş ve orada defnedilmiştir.
31 Temmuz 1983 tarihinde, Barzanilerin Enfal operasyonunda Irak hükümeti tarafından Kuştepe (Erbil) topluluğunda, Muhammed Ziyab (1963 - 1983), Üzeyir Ziyab (1966-1983) ve Fahir Ziyab (1970-1983) adlarındaki üç oğlu kaybedilmiştir.
Mücadele GeçmişiZiyab Hasni, 1943 yılında İkinci Barzan Devrimi saflarına katılmış ve çatışmalarda yer almıştır. 1945 Ağustos 19 tarihinde Irak askeri örfi mahkemesinin kararıyla tüm taşınır ve taşınmaz mallarına el konulmuştur. İkinci Barzan Devrimi'nin başarısızlığından sonra 1945 Ekim 11 tarihinde ailesiyle birlikte Doğu Kürdistan'a gitmiştir. 1946 Mart 31 tarihinde, Mahabad'daki Kürdistan Demokratik Cumhuriyeti ordusuna bağlı Barzan kuvvetlerinde peşmergelik hizmeti yapmış ve Kürdistan Demokratik Cumhuriyeti'nin Sakız cephesindeki çatışmalara katılmıştır. 1947 Nisan 19 tarihinde (Havakurk ve Berazgir Ovası yolu üzerinden) Kuzey Kürdistan topraklarından geçerek Şirvan ve Mizuri bölgelerine dönen peşmergeler arasındaydı.
Dönüşlerinden sonra, General Mustafa Barzani 1947 Mayıs 6 tarihinde Ergoş köyünde yoldaşlarıyla bir toplantı yaparak, onlara orada kalmaları veya Sovyetler Birliği'ne doğru gitmeleri konusunda seçim yapma hakkı tanır. Orada tüm yoldaşları devam etme ve Sovyetler Birliği'ne doğru gitme kararı alırlar. 1947 Mayıs 23 tarihinde General Mustafa Barzani 'ye eşlik ederek Sovyetler Birliği'ne doğru yola çıkmış, Kotur halk savaşına ve Mako köprüsü çatışmasına katılmıştır. Büyük zorluklar ve yorgunluktan sonra, 1947 Haziran 18 tarihinde İran ile Sovyetler Birliği arasındaki sınırda bulunan Aras Nehri üzerinden Sovyetler Birliği'ne geçiş yapmıştır.
Sovyetler Birliği'ne ulaştıktan sonra, 1947 Haziran 19 tarihinde tüm yoldaşlarıyla birlikte Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Nahçıvan şehrinde, dikenli tellerle çevrili açık bir kampta kırk gün boyunca tutulmuşlar ve burada bir grup asker tarafından gözetim altında tutulmuşlardır; yiyecek, giysi ve hareket serbestliği açısından savaş esiri muamelesi görmüşlerdir. Daha sonra Sovyet hükümetinin kararıyla Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Ağdam, Laçın, Ayulah ve Kelbecer bölgelerine dağıtılmışlardır. 1947 Aralık 10 tarihinde Azerbaycan Cumhuriyeti'nin başkenti Bakü'de Hazar Denizi kıyısındaki bir askeri kampa nakledilmişler ve aynı ayın 23 gününde kendilerine askeri üniformalar verilerek, Azerbaycan Cumhuriyeti subaylarının gözetiminde günde sekiz saat askeri eğitim verilmiştir. Aynı zamanda, okuma yazması olan bazı yoldaşları tarafından kendilerine günlük dört saat Kürtçe dil eğitimi verilmiştir.
Cafer Bağırov'un yoldaşlara yönelik kötü muamelesinden sonra, askeri kampın 1948 Ağustos 29 tarihinde Azerbaycan Cumhuriyeti'nden Özbekistan'ın başkenti Taşkent yakınlarındaki Çirçik topluluğuna taşınmasına karar verilir ve orada askeri eğitime devam ederler.
1949 yılının Mart ayında yoldaşlarıyla birlikte gruplar halinde trenle Sovyetler Birliği'nin kolektif köylerine (kolhoz) dağıtılmışlar ve burada (halkın hükümetten kiraladığı ve daha sonra hükümet payını verdikleri arazilerde) çalışmışlardır.
General Barzani'nin Stalin'e gönderdiği birçok mektuptan ve uzun uğraşlardan sonra, en sonunda Stalin'in eline Barzani'nin yoldaşlarının yaşadığı sıkıntıları anlattığı bir mektup ulaşır. O da derhal Barzani'nin yoldaşlarının durumunu araştırmak için bir komisyon kurulması talimatını verir ve komisyonun nihai kararı hepsinin Vriviski şehrinde toplanması yönünde olur. Bu nedenle kendisi 1951 yılının Kasım ayında Sovyetler'deki Vriviski şehrine gider.
Irak'taki 1958 Temmuz 14 devriminden sonra ve General Mustafa Barzani'nin dönüşünden sonra, 1959 Şubat 25 tarihinde, üçüncü ve yedinci maddeler ve onuncu maddenin (A) fıkrası ile 11 numaralı maddenin uygulanması ve 1959 yılındaki 19 sayılı değiştirilmiş yasaya dayanarak, kendisi ve yoldaşları genel af kapsamına girmişlerdir.
1958 yılında Abdülkerim Kasım başkanlığındaki Irak Cumhuriyeti kurulur. Kendisi 1959 Nisan 16 tarihinde yoldaşlarıyla birlikte Grozni gemisiyle, Irak Cumhuriyeti'nin güneyindeki Basra limanı üzerinden Kürdistan'a geri dönmüştür.
1964 yılında Eylül Devrimi'ne katılmış ve Serpel (teğmen) rütbesinde bulunmuştur; Pirs ve Meli Mela çatışmalarında yer almış, Rişe çatışmasının yönetimini üstlenmiş ve devrimin başarısızlığına kadar peşmerge mücadelesinde görevini sürdürmüştür.
Kaynakça:- Kürdistan Demokratik Partisi Ansiklopedisi Heyeti Arşivi.
- Hamid Gerdi, Puxtey Mêjûname (Tarihçe Özeti), Birinci Baskı, (Erbil - Aras Yayıncılık - Eğitim Bakanlığı Matbaası - 2004).
- Haydar Faruk el-Samarrai, Ziya Cafer ve Irak'taki Siyasi ve Ekonomik Rolü, (Londra – Darulhikme - 2016).
- Rikar Mizuri, Serborê Tragediyayên Barzaniyan (Barzanilerin Trajedi Hikayeleri), Birinci Baskı, (Erbil - Haci Haşim Matbaası - 2013).
- Şaban Ali Şaban, Bazı Siyasi ve Tarihi Bilgiler, Üçüncü Baskı, (Erbil - Rojhilat Matbaası - 2013).
- Şevket Şeyh Yezdin, Peşmergenin Altın Jübilesi, (Pirmam - Xebat Matbaası - 1996).
- Salih Yusuf Sufi, Kürdistan ve Dünya Kronolojisi, Birinci Baskı, Cilt 2, (Duhok - Duhok Vilayeti Matbaası - 2013).
- Salih Yusuf Sufi, Kürdistan ve Dünya Kronolojisi, Birinci Baskı, Cilt 3, (Duhok - Duhok Vilayeti Matbaası - 2013).
- Ömer Faruki, Serdar-ı Dana (Bilge Komutan), Merhum Molla Mustafa Barzani'nin Hayatı ve Mücadeleleri, İkinci Baskı, (Erbil - Eğitim Bakanlığı Matbaası - 2002).
- Abdurrahman Mela Habib Ebubekir, Eşireti Barzan le Nêwan 1931 - 1991, birinci baskı, (Erbil - Kültür Bakanlığı Matbaası - 2001M).
- Abdullah Gafur, Ferhengî Cografyay Hewlêr, (Erbil - Kürdistan Akademisi Yayınları - Hacı Haşim Matbaası - 2015M).
- Hetaw Dergisi, sayı 154, altıncı yıl, Erbil, Kürdistan Matbaası, Cuma, 15 Nisan 1959.
- Leys Abdulmuhsin Cevad El-Zübeydi, Sevret 14 Temmuz 1958 fi El-Irak, (Bağdat - Darürreşid Li-neşr - 1979M).
- Mesud Barzani, Barzani u Bizutnewey Rizgarixwazi Kurd 1931 - 1958, (Duhok - Xebat Matbaası - 1998M).
- Necef Kulu Pesyan, Le Mehabadi Xwênawiyewe Heta Lêwarekani Aras, ç. Şevket Şeyh Yezdin, birinci baskı, (Pirmam - Kürdistan Demokrat Partisi Altın Jübilesi - 1996M).