Biyografi

Şakir Beg Oğuz Beg, 1921 yılında Hakkari ilinin Şemzinan ilçesine bağlı Zern köyünde doğmuştur. Kürdistan Demokrat Cumhuriyeti'ne gitmeden önce evliydi; eşinin adı Zarife Abdulbaki idi ve çocukları olmuştu, ancak çocuklar vefat etmişti. Sovyetler Birliği'ne gittikten sonra Maria Mecid Osman ile evlenmiş ve İsmet Şakir (1953), Emin Şakir (1958), Habibe Şakir (1959) ve Meryem Şakir (1951) adlarında iki erkek ve iki kız çocukları olmuştur. Şakir Beg, 1959 yılında sınırda memur olarak atanmıştır. Kürtçe, Arapça ve Rusça dillerini biliyordu. 2008 yılının Şubat ayında vefat etmiş ve Hezir köyünde toprağa verilmiştir.

Mücadele Tarihi

21 Haziran 1932 tarihinde ailesiyle birlikte Türkiye Cumhuriyeti'ne mülteci olarak geçmiştir. 1934 yılında babası Oğuz Zülfikar Çemelya'da şehit olmuştur. 1943 yılında İkinci Barzan Devrimi saflarına katılmış ve savaşlarda yer almıştır. İkinci Barzan Devrimi'nin yenilgisinden sonra 11 Ekim 1945 tarihinde Doğu Kürdistan'a geçmiştir. 31 Mart 1946 tarihinde, Mahabad'daki Kürdistan Demokrat Cumhuriyeti ordusuna bağlı Barzan kuvvetlerinde peşmerge olmuş ve Kürdistan Demokrat Cumhuriyeti'ndeki Sekız cephesi savaşlarına katılmıştır.

 Mahabad'daki Kürdistan Cumhuriyeti'nin yıkılmasından ve Barzani'nin Doğu Kürdistan'dan Güney Kürdistan'a dönmesinden sonra, 19 Nisan 1947 tarihinde Hakurk ve Berazgir Ovası yoluyla Kuzey Kürdistan toprakları üzerinden Şirvan ve Mizuri bölgesine dönen peşmergeler arasında yer almıştır.

Dönüşlerinden sonra, General Mustafa Barzani, 15 Mayıs 1947 tarihinde Ergoş köyünde yoldaşlarıyla bir toplantı yapmış ve onları kalmak ya da Sovyetler Birliği'ne gitmek konusunda serbest bırakmıştır. Orada tüm yoldaşları devam etme ve Sovyetler Birliği'ne gitme kararı almışlardır. 23 Mayıs 1947 tarihinde, General Mustafa Barzani'ye Sovyetler Birliği'ne doğru eşlik etmiş, Kotur halkı savaşına ve Mako Köprüsü savaşına katılmıştır. Çok büyük zorluk ve yorgunluktan sonra, 18 Haziran 1947 tarihinde İran ile Sovyetler Birliği sınırında bulunan Aras Nehri'ni geçerek Sovyet tarafına geçmiştir.

Sovyetler Birliği'ne ulaştıktan sonra, 19 Haziran 1947 tarihinde tüm yoldaşlarıyla birlikte Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Nahçıvan şehrinde dikenli tellerle çevrili açık bir kampta kırk gün tutulmuşlar, bir grup asker tarafından korunmuşlar ve yemek, kıyafet ve hareket serbestliği açısından savaş esiri muamelesi görmüşlerdir. Daha sonra Sovyet hükümetinin kararıyla Azerbaycan Cumhuriyeti'ndeki Ağdam, Laçın, Ayulah ve Kelbecer bölgelerine dağıtılmışlardır. 10 Aralık 1947 tarihinde Azerbaycan Cumhuriyeti'nin başkenti Bakü'de Hazar Denizi kıyısındaki bir kampa nakledilmişler ve aynı ayın 23 tarihinde kendilerine askeri kıyafetler verilerek, Azerbaycan Cumhuriyeti subaylarının gözetiminde günde sekiz saat askeri eğitim verilmiştir. Aynı zamanda, gün içinde dört saat boyunca okuma yazması olan bazı yoldaşları tarafından onlara Kürtçe öğrenme dersleri verilmiştir.

Cafer Bağırov'un Barzani yoldaşlarına yönelik kötü muamelesinden sonra, askeri kampın 29 Ağustos 1948 tarihinde Azerbaycan Cumhuriyeti'nden Özbekistan Cumhuriyeti'nin başkenti Taşkent yakınlarındaki Çırçık yerleşkesine taşınmasına karar verilmiş ve orada askeri eğitime devam etmişlerdir. 

1949 Mart ayında yoldaşlarıyla birlikte grup ve takım halinde trenle Sovyetler Birliği'nin kolektif köylerine dağıtılmışlar ve Kolhoz tarlalarında (halkın hükümetten kiraladığı ve daha sonra hükümet payını verdikleri araziler) çalışmışlardır. 

General Barzani'nin Stalin'e gönderdiği birçok mektuptan sonra, nihayet Barzani'nin yoldaşlarının çektiği sıkıntıları anlattığı bir mektup Stalin'in eline ulaşmış ve o da derhal Barzani yoldaşlarının durumunu araştırmak için bir komisyon kurulmasına karar vermiştir. Komisyonun kararı hepsinin Vriviski şehrinde toplanması yönünde olmuştur, bu nedenle adı geçen kişi 1951 yılının Kasım ayında Sovyetler Birliği'ndeki Vriviski şehrine gitmiştir.

Irak'taki 14 Temmuz 1958 devriminden ve General Mustafa Barzani'nin dönüşünden sonra, 25 Şubat 1959 tarihinde, üçüncü ve yedinci maddeler ile onuncu maddenin (A) fıkrası ve (11) maddesinin uygulanmasıyla, 1959 yılındaki 19 sayılı değiştirilmiş yasaya dayanarak, kendisi ve yoldaşları genel aftan yararlanmışlardır. 

1958 yılında Abdülkerim Kasım başkanlığında Irak Cumhuriyeti kurulmuştur. Adı geçen, 16 Nisan 1959 tarihinde yoldaşlarıyla birlikte Grozni gemisiyle Basra limanı yoluyla Güney Irak'tan Kürdistan'a geri dönmüştür.  

 1961 yılında Eylül Devrimi'ne katılmış, astsubay olmuş ve savaşlarda yer almıştır. Sefin Dağı'nda sorumluluk üstlenmiştir. 1975 yılında Eylül Devrimi'nin yenilgisinden sonra mülteci olarak İran Krallığı'na gitmiş, 1979 yılında Kürdistan'a geri dönmüştür. 1991 yılında güç komutanı olmuştur.

Kaynaklar:

  1. Şaban Ali Şaban, Bazı Siyasi ve Tarihi Bilgiler, Üçüncü Baskı, (Erbil - Rojava Matbaası - 2013).

  2. Ömer Faruki, Rahmetli Molla Mustafa Barzani'nin Yaşamı ve Mücadeleleri, İkinci Baskı, (Erbil - Eğitim Bakanlığı Matbaası - 2002).

  3. Abdurrahman Mela Habib Ebubekir, 1931 - 1991 Arasında Barzan Aşireti, Birinci Baskı, (Erbil - Kültür Bakanlığı Matbaası – 2001).

  4. Abdullah Gafur, Erbil Coğrafya Sözlüğü, (Erbil - Hacı Haşim Matbaası - 2015).

  5. Karwan Muhammed Mecid, Mahabad'dan Sovyetler'e Barzaniler, Birinci Baskı, (Süleymaniye - Peywend Matbaası - 2011).

  6. Şehit Komutan Heso Mirxan Jajoki'nin Anılarından, Barzani'lerle 62 Gün: Barzanilerin Sovyetler Birliği'ne Gidişi, Birinci Baskı (Erbil - Kültür Matbaası - 1997).

  7. Leys Abdülmuhsin Cevad El-Zübeydi, Irak'ta 14 Temmuz 1958 Devrimi, (Bağdat - Darul Reşid Yayınları - 1979M).

  8. Mesud Barzani, Barzani ve Kürt Özgürlük Hareketi 1931 - 1958, (Duhok - Xebat Matbaası - 1998).

  9. Necef Kulu Pesiyan, Kanlı Mahabad'dan Aras Kıyıları'na, Çev. Şevket Şeyh Yezdin, birinci baskı, (Pirmam - Kürdistan Demokrat Partisi Altın Jübilesi - 1996z).

  10. Kürdistan Demokrat Partisi Ansiklopedisi Heyeti Arşivi.